Στην εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, οι «επαναστάτες» του καναπέ και του πληκτρολογίου πολλαπλασιάζονταν με ταχείς ρυθμούς πολύ πριν ενσκήψει ο εφιάλτης της Covid-19 και τα αέναα περιοριστικά μέτρα «ακορντεόν», εν μέσω μεταλλάξεων του κορονοϊού και υψηλών ποσοστών μη εμβολιασμένων.
Κι όμως… Μελέτη του γερμανικού ινστιτούτου FES και της Πρωτοβουλίας Πολιτικού Διαλόγου του Πανεπιστημίου Κολούμπια δείχνει ότι ο 21ος αιώνας εξελίσσεται σε μια ιστορική περίοδο διαδηλώσεων. Και δη στις ανεπτυγμένες χώρες, ανάλογη με εκείνες στα μέσα του 19ου και στις αρχές και τα μέσα του 20ού αιώνα, «όταν μεγάλος αριθμός ανθρώπων επαναστάτησε κατά της καθεστηκυίας τάξης, απαιτώντας αλλαγή».
Συνολικά, μεταξύ 2006 και 2020 –διαπιστώνεται στη μελέτη– ο αριθμός των κινημάτων διαμαρτυρίας υπερτριπλασιάστηκε, σε ολόκληρο τον κόσμο. Τα παραδείγματα, πολλά.
Από την… καλή (π.χ. αντιρατσιστικό κίνημα «Black Lives Matter», αντικαπιταλιστικό κίνημα «Occupy Wall Street», γαλλικά «κίτρινα γιλέκα», διαδηλώσεις κατά του Βραζιλιάνου ακροδεξιού προέδρου Μπολσονάρο, εξέγερση των Ινδών αγροτών, κινητοποιήσεις για το κλίμα). Αλλά και από την ανάποδη, στους καιρούς της ψηφιακής παραπληροφόρησης και της πόλωσης (π.χ. τραμπική εισβολή στο αμερικανικό Καπιτώλιο, κινητοποιήσεις αρνητών του κορονοϊού και αντιεμβολιαστών, το ακροδεξιό αντιμεταναστευτικό κίνημα Pegida).
Σε κάθε περίπτωση, «η συντριπτική πλειονότητα των διαδηλώσεων προωθούν λογικά αιτήματα, που έχουν ήδη συνομολογηθεί από τις περισσότερες κυβερνήσεις», σημειώνει η Σάρα Μπούρκε, εκ των συντακτών της μελέτης. «Οι άνθρωποι διαμαρτύρονται για καλές δουλειές, για έναν καθαρό πλανήτη για τις μελλοντικές γενιές, για ουσιαστικό λόγο στις αποφάσεις που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής τους».
Παρ’ όλα αυτά, «πάρα πολλές κυβερνήσεις και επιχειρήσεις κωφεύουν», επισημαίνει. Τελευταίο απτό παράδειγμα: η αποτυχία της εξαιρετικά κρίσιμης Διάσκεψης του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή.
Αρα; Οι διαδηλώσεις αποτελούν «βασικό αξίωμα της δημοκρατίας», σημειώνει ο Μάικλ Μπρένινγκ, διευθυντής του FES στη Νέα Υόρκη. «Αυτό που χρειαζόμαστε», και δη μεταπανδημικά, «είναι η παγκόσμια αποκατάστασή τους».
