Υπήρξε μια εποχή που το κέντρο της Αθήνας (Σταδίου, Πανεπιστημίου, Ακαδημίας και οι δρόμοι γύρω από την Ομόνοια) έσφυζε από ζωή. Κι αυτό οφειλόταν κυρίως στους κινηματογράφους της, που με τις γιγαντοαφίσες και τις φωτεινές επιγραφές τους έπαιζαν ταινίες από το πρωί μέχρι αργά τη νύχτα. Οποιος δεν έχει ζήσει αυτή την εποχή είναι δύσκολο να πιστέψει τι ακριβώς συνέβαινε τότε. Αυτές οι σκοτεινές αίθουσες ονείρων σε καλούσαν σ’ ένα ταξίδι δύο ωρών, ακόμα και σ’ ένα διάλειμμα της δουλειάς σου, για να σου χαρίσουν την τέχνη του κινηματογράφου συνδυασμένη με την ανθρώπινη επικοινωνία και τη συλλογική απόλαυση.
Στα χρόνια που ακολούθησαν είδα σιγά σιγά αυτές τις αίθουσες να σβήνουν. Βέβαια κάποτε κι ο κινηματογράφος θα γινόταν ιδιωτική υπόθεση για να μπορεί να τον απολαμβάνει κανείς και στον χώρο του. Αυτό που με θλίβει είναι ότι, από ναοί της τέχνης, τα σινεμά που αγαπήσαμε μεταλλάχθηκαν ερήμην τους σε κήρυκες του πιο ακραίου καταναλωτισμού: σουπερμάρκετ, επώνυμα πολυκαταστήματα, ξενοδοχεία, τράπεζες. (Πόσο προφητική υπήρξε γι’ αυτή τη μετάλλαξη η αριστουργηματική «Περιφρόνηση» του Γκοντάρ!). Κάποιες αίθουσες, ελάχιστες, επέζησαν. Και για κάποιες άλλες, δόθηκαν μάχες για να σωθούν.
Σήμερα συνειδητοποιώ πόσο αφελής υπήρξα όταν έγραφα άρθρα για να συμπαρασταθώ με τον τρόπο μου στους αγώνες αυτούς για τους κινηματογράφους που αποκαλούσα «τελευταίους Ναούς Πολιτισμού» στο κέντρο της πόλης. Γιατί τώρα αποκαλύφθηκε ένα απίστευτο κύκλωμα παρανομίας στις πολεοδομίες, μια στρατιά γραμματείς και φαρισαίοι και διευθυντές και προϊστάμενοι και δεν ξέρω κι εγώ πόσοι και ποιοι άλλοι αξιωματούχοι, που έγραψαν ήδη μια κωμικοτραγική ιστορία με τις μίζες τους σε κουτιά από γλυκά!
Αναρωτιέμαι. Αυτοί οι άνθρωποι, που κατέληγαν να περνάνε όλες τις παρανομίες τους ακυρώνοντας κάθε σωστή υπερασπιστική φωνή και επιχείρημα, θα έδιναν ποτέ την παραμικρή σημασία… στην τέχνη ή στους κινηματογράφους που μας τη δίδαξαν; Αυτοί θα ήταν ικανοί, αν μπορούσαν, να δώσουν άδεια να ξαναχτιστεί η Ακρόπολη! Αρκεί βέβαια να έπαιρναν την ανταμοιβή τους. Ενα κουτί ή και μια τσάντα με γλυκά, ή ό,τι άλλο θα μπορούσε να χωρέσει την αχόρταγη πείνα τους για το χρήμα. Γιατί χρήματα είχαν, και θέσεις είχαν, και αξιώματα και καλούς μισθούς. Αλλά ΔΕΝ τους έφταναν!
Θυμάμαι τη μάχη για το αγαπημένο «Ιντεάλ». Ολοι ελπίζαμε, κι όμως όλα ήταν προαποφασισμένα! Γι’ αυτούς, τα σινεμά και καθετί που αρχιτεκτονικά άξιζε να σωθεί… ήταν «κάτι κουλτούρες»! Αυτός ο ανατριχιαστικός χαρακτηρισμός ακούστηκε σε κάποια απομαγνητοφώνηση συνομιλιών τους. Ας είναι κι ο θλιβερός απολογισμός της ανθρώπινης επιδειξιομανίας, ματαιοδοξίας, απληστίας… και βλακείας.
Για ένα κουτί γλυκά!
