Επιστροφή στον Ομπάμα

Πριν από έναν χρόνο, ΗΠΑ και Ισραήλ ετοίμαζαν τα χειρουργικά πλήγματα που θα οδηγούσαν στην ανατροπή του καθεστώτος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν ανοίγοντας τον δρόμο για την απόσχιση περιοχών όπου πλειοψηφούσαν τοπικές εθνότητες.

Ταυτόχρονα, ο γιος του σάχη μάς θύμιζε την ύπαρξή του και δήλωνε έτοιμος να επιστρέψει στο Ιράν.

Εναν χρόνο μετά, ο Τραμπ φαίνεται να έχει προσγειωθεί στην πραγματικότητα καθώς διαπραγματεύεται την εξομάλυνση των σχέσεων των ΗΠΑ με το Ιράν με μια ατζέντα προτεραιοτήτων που παραπέμπει στη δίχρονη διαπραγμάτευση της κυβέρνησης Ομπάμα με την Ισλαμική Δημοκρατία στην περίοδο 2013-15.

Η αναγκαστική προσγείωση του Τραμπ στην πραγματικότητα δικαίωσε την πολιτική Ομπάμα η οποία ήταν μονόδρομος.

Το σενάριο ξένης στρατιωτικής εισβολής που θα πυροδοτούσε καθεστωτική ανατροπή και αποσχιστικές εξεγέρσεις δοκιμάστηκε χωρίς αποτέλεσμα στη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ την περίοδο 1980-88, με την κοινωνία αλλά και τις ηγεσίες των Κούρδων, Αζέρων και Αράβων να στηρίζουν το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Το κύμα διαδηλώσεων και η αιματηρή καταστολή που ακολούθησε στις αρχές του χρόνου ερμηνεύθηκαν, κυρίως από τον Νετανιάχου, ως επιβεβαίωση της αποδυνάμωσης της Τεχεράνης στον πόλεμο των 12 ημερών τον περασμένο Ιούνιο.

Στις δύο πολεμικές συγκρούσεις των ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν επιβεβαιώθηκαν για πολλοστή φορά όσοι πίστευαν ότι οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν δεν μπορούν να εξαλειφθούν με χειρουργικά πλήγματα.

Για πολλοστή φορά διαψεύστηκαν οι οπαδοί της θεωρίας Σοκ και Δέος που πίστευαν ότι τα πλήγματα σε μη στρατιωτικούς στόχους πυροδοτούν αντικαθεστωτικές εξεγέρσεις.

Αντίθετα, συσπειρώνουν την κοινωνία με την κυβέρνηση καθώς μεταφέρουν στα μετόπισθεν τη μαχητική διάθεση της πρώτης γραμμής.

Μόνον ο τερματισμός του πολέμου, η άρση των κυρώσεων και η επιστροφή της χώρας στην παγκοσμιοποίηση μπορούν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για καθεστωτική αλλαγή στην Τεχεράνη προς την κατεύθυνση εκδημοκρατισμού.

Σε ό,τι αφορά τη διάσπαση της ενότητας της χώρας με πολιορκητικό κριό τους αποσχιστικούς μειονοτικούς εθνικισμούς πρόκειται για μια επιλογή η οποία μπορεί να οδηγήσει, πρώτον, σε ένα ανεξέλεγκτο ντόμινο περιφερειακής αποσταθεροποίησης και δεύτερον, σε ένα ευρύ μέτωπο δυσαρεστημένων.

Το Ιράν είναι μια χώρα με τέσσερις χιλιάδες χρόνια Ιστορίας και κρατικής ενότητας και δεν είναι συγκρίσιμο με το Ιράκ, τη Συρία και τη Λιβύη που υπήρξαν τεχνητά κράτη τα οποία προέκυψαν από τη διανομή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μετά το 1918 ανάμεσα στις ευρωπαϊκές δυνάμεις. Το 1916 δύο διπλωμάτες, ο Βρετανός Σάικς και ο Γάλλος Πικό, χάραξαν τα σύνορα της Μέσης Ανατολής την οποία δεν είχαν ποτέ επισκεφθεί. Εκατόν δέκα χρόνια μετά, τα σύνορα που χάραξαν οι δύο διπλωμάτες έχουν στην πράξη ακυρωθεί.