Αιχμάλωτη αντιπολίτευση

Το Κεμαλικό Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα είναι πλέον υποχρεωμένο να γυρίσει πίσω τους δείκτες του ρολογιού στο φθινόπωρο του 2023 και να παραδώσει την ηγεσία στον προκάτοχο του καθαιρεθέντος Οζέλ, Κιλιτζάρογλου.

Το μήνυμα είναι σαφές και δεν επιδέχεται παρερμηνείες, καθώς ο Ερντογάν έχει εγκλωβίσει την αξιωματική αντιπολίτευση σε πολιτική ομηρία-αιχμαλωσία.

Αργά αλλά σταθερά, η εκτροπή από τη θεσμική νομιμότητα προβάλλει ως κανονικότητα με τον Ερντογάν να προωθεί τη διαδοχή του με μόνη εκκρεμότητα αν ο διάδοχος θα προέρχεται από το στενό οικογενειακό ή πολιτικό του περιβάλλον.

Κόμμα καθεστωτικό, το Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και μόνο νόμιμο κόμμα στην περίοδο 1923-45, λειτουργούσε ως κρατική υπηρεσία ενός μονοκομματικού καθεστώτος με εμφανή τη στρατηγική του αμηχανία στην άσκηση του ρόλου της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Ο διάδοχος του Κεμάλ, Ινονού, αποφάσισε το 1945 να υιοθετήσει το πολυκομματικό εκλογικό σύστημα με την ίδρυση, υπό την ηγεσία του Μεντερές, του Δημοκρατικού Κόμματος.

Ο Ινονού επέβαλε έναν ελεγχόμενο αυταρχικό πολυκομματισμό και έτσι η Τουρκία προσαρμόστηκε στηνδημοκρατική πολιτική ορθότητα του «Ελεύθερου Κόσμου».

Σήμερα ο Ερντογάν τραβάει το σκοινί προς την αντίθετη κατεύθυνση προωθώντας έναν ντε φάκτο μονοκομματισμό.

Η αυταρχική εκτροπή μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016 κατέστησε αδιανόητη την ομαλή εναλλαγή στην εξουσία.

Η πολιτική αντιπαράθεση έχει πάρει τη μορφή εμφυλιοπολεμικής σύγκρουσης με τον Ερντογάν και την ηγεσία της αντιπολίτευσης να επεξεργάζονται σενάρια εκτροπής.

Το δικαστικό ρεσάλτο με το οποίο ακυρώθηκε το συνέδριο του 2023 του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος προαναγγέλλει ως αδύνατη την προσπάθεια αναζήτησης συμβιβαστικής πολιτικής λύσης για το Κουρδικό.

Ακόμη και η ελάχιστη δυνατή μορφή εδαφικής αυτονομίας είναι ασύμβατη με την ολοένα και πιο αυταρχική εκτροπή του καθεστώτος Ερντογάν.

Τα παραπάνω αθροιστικά δείχνουν μια ανίερη συμμαχία Ερντογάν-Κιλιτζάρογλου η οποία αυξάνει την τοξικότητα που κυριαρχεί στην πολιτική σκηνή της χώρας.

Αν στα παραπάνω προστεθεί ο κίνδυνος περιφερειακής ανάφλεξης, τότε η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες είναι πολύ πιθανή.

Ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης στη φυλακή, δικαστική επέμβαση στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης και ταυτόχρονα διπλωματικοί μικρομεγαλισμοί στη Μέση Ανατολή.

Η Τουρκία βρίσκεται σε περιδίνηση με όλα τα μέτωπα ανοιχτά εντός και εκτός συνόρων, μια εστία κρίσης η οποία σε συνδυασμό με τη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν πριμοδοτεί ανεξέλεγκτες εντάσεις.

Η καθαίρεση της ηγεσίας του κεμαλικού κόμματος, μακράν του να αποτελεί επίδειξη αυταρχισμού και πυγμής, φωτίζει το αδιέξοδο στο οποίο μπορούν να οδηγήσουν οι απανωτές κρίσεις, καθώς ολοένα και πιο συχνά γίνονται ανεξέλεγκτες.

Και σαν να μην έφταναν τα παραπάνω, ο Ερντογάν διεκδικεί βαρύνοντα ρόλο στην προοπτική αμυντικής χειραφέτησης της Ευρώπης.