Ο οικονομικός φονταμενταλισμός και η νέα πίστη

Το χρυσό μετάλλιο θα το έδινα στους Saif και Thiago. Η ηθική συνείδηση εκείνων που αντέχουν τη δίψα, την πείνα, το κρύο, την απώλεια φωτίζει ακόμη περισσότερο την αμετροέπεια των ισχυρών. Εκείνων που απολαμβάνουν όσα η ζωή απλώνει ή περιορίζει ανάλογα με το ανάστημα και το μήκος του βήματος, ενώ η γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού συνεχίζεται και ο εκφασισμός των δυτικών κοινωνιών εκτραχύνεται στο όνομα του οικονομικού φονταμενταλισμού. Γιατί έτσι απαιτούν, δήθεν, οι καιροί.

Η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ, Φραντσέσκα Αλμπανέζε, ανέδειξε με αφοπλιστική ευθύτητα στο κέντρο της Αθήνας τη συλλογική ευθύνη κρατών και προσώπων στην κλιμακούμενη παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέσα από ένα σύστημα θεσμοποιημένης βαναυσότητας απέναντι στον λαό της Παλαιστίνης. Eνα σύστημα που τρέφεται και γιγαντώνεται από την ασυδοσία της αγοράς και την πολιτική τρομοκρατία.

Γιατί τα οικονομικά σχέδια και η εδραίωσή τους συμπλέκονται με εγκλήματα πολέμου που παραβιάζουν διεθνείς συμβάσεις και πρωτόκολλα. Κι όμως, τίποτα δεν φαίνεται αρκετό -ούτε το διεθνές ένταλμα σύλληψης του Νετανιάχου από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, ούτε η παγκόσμια κατακραυγή- για να ανασταλεί ή έστω να υποχωρήσει η καταστροφή. Οι ίδιοι εκπρόσωποι χρηματοοικονομικών συμφερόντων που ανταλλάσσουν συμφέροντα με ισραηλινές εταιρείες στην Ελλάδα μπορούν την ίδια στιγμή να εκφράζουν με τον πιο έντονο τρόπο την αγωνία τους για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Στις 5/5/2026, στην ελληνική Βουλή ψηφίστηκε η κύρωση ενός Πρωτοκόλλου του Συμβουλίου της Ευρώπης για την τροποποίηση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την καταστολή της τρομοκρατίας. Το Πρωτόκολλο αυτό διευρύνει τον κατάλογο των εγκλημάτων και επεκτείνει την εφαρμογή του σε διαφορετικές μορφές εμπλοκής που υπάγονται στο ίδιο πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας για την έκδοση. Ταυτόχρονα περιορίζει το πολιτικό έγκλημα ως φίλτρο προστασίας απέναντι στην έκδοση.

Ανάμεσα στα αδικήματα που δεν θεωρούνται πολιτικά εγκλήματα για σκοπούς έκδοσης περιλαμβάνονται και πράξεις που συνδέονται με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Και εδώ ακριβώς γεννάται ένα κρίσιμο ερώτημα: Σε έναν κόσμο όπου αποστολές αλληλεγγύης, ακτιβιστικές παρεμβάσεις ή ανθρωπιστικές δράσεις σε διεθνή ύδατα μπορούν να ερμηνεύονται διαφορετικά από διαφορετικά κράτη, ποιος καθορίζει πότε μια πράξη είναι πολιτική, πότε ανθρωπιστική και πότε «τρομοκρατική»;

Eνα νέο δόγμα του σοκ επεκτείνεται σαν πλαγκτόν ενός υγρού τάφου. Δράσεις με πολιτικό, ακτιβιστικό ή ανθρωπιστικό χαρακτήρα κινδυνεύουν να αποχαρακτηριστούν ως τέτοιες στην υπηρεσία της νέας πίστης: της εξουσίας του ισχυρού που επιβάλλει τη γενοκτονία ή τον έλεγχο της σκέψης μέσω πνευματικών και πολιτικών δασμών. Η επιλογή της ελληνικής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας ήταν να συμμετάσχει η χώρα σε διεθνή σχήματα κατά της τρομοκρατίας χωρίς ουσιαστική συζήτηση για τις θεσμικές εγγυήσεις, χωρίς επαρκή αξιολόγηση των συνεπειών και χωρίς πλήρη κοινοβουλευτικό έλεγχο.

Και κάπως έτσι αρχίζουμε να μοιάζουμε με την Κοντολίζα Ράις όταν το 2002 δήλωνε για την αναγκαιότητα της εισβολής στο Ιράκ ότι «ο κόσμος είναι ένα βρόμικο μέρος και κάποιος πρέπει να τον καθαρίσει».

Πριν από περίπου πεντακόσια χρόνια, την εποχή του Κολόμβου, τα φρούρια και τα οχυρά των αποικιοκρατικών δυνάμεων σηματοδοτούσαν την επέκταση πάνω στα εδάφη των ιθαγενών της Αμερικής. Οι σημερινές στρατιωτικές βάσεις λειτουργούν ως η σύγχρονη συνέχεια αυτής της λογικής επέκτασης. Πιστεύει πραγματικά κανείς ότι η Σούδα, η Αλεξανδρούπολη και οι υπόλοιπες στρατιωτικές εγκαταστάσεις δεν εντάσσονται σε αυτό το γεωπολιτικό σχέδιο; Oτι δεν καλλιεργούν τους σπόρους μιας νέας εκκαθάρισης στο όνομα της ασφάλειας, της ειρήνης και του οικονομικού τυχοδιωκτισμού των αγορών;

Iσως τελικά το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου να είναι ένα από τα ελάχιστα θεσμικά αναχώματα που έχουν απομείνει. Oπως ακριβώς υπαινίχθηκε και η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη. Το ερώτημα είναι για πόσο ακόμη.

● Ανεξάρτητη Βουλεύτρια Α’ Ανατολικής Αττικής