«Την αλήθεια την οφείλω πάνω απ’ όλα στους πρόσφυγες»

Στο κρίσιμο υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής τα πράγματα έφτασαν σε διοικητικό επίπεδο στα άκρα. Τελικά η αποδοχή της παραίτησης του Οδυσσέα Βουδούρη λειτούργησε καταλυτικά, αλλά οι απορίες παραμένουν.

Ο Γιάννης Μουζάλας επιλέγει προς το παρόν να παραμείνει σιωπηλός, ωστόσο ο τέως γ. γ. Πρώτης Υποδοχής ισχυρίζεται ότι έχει συγκεκριμένα στοιχεία για τη «δυσλειτουργία», τα οποία και θα συζητήσει την Πέμπτη με δημοσιογράφους. Μια πρώτη γεύση δίνει σήμερα με τις απαντήσεις του στην «Εφ.Συν.».

• Μετά την παραίτησή σας πώς αξιολογείτε σήμερα τον απόηχο της πρωτοβουλίας σας;

Η σκόνη σιγά σιγά πέφτει, όπως λέμε, και βλέπουμε την πραγματική εικόνα. Δηλαδή την εικόνα των προσφύγων που βρίσκονται εκτεθειμένοι στις βροχές, τη ζωή τους τον χειμώνα σε σκηνές και όχι σε οικίσκους, τον χαοτικό συνωστισμό, παρότι οι θέσεις φιλοξενίας είναι περισσότερες από τους πρόσφυγες.

Κι αυτό διότι όλα τα οργανωτικά μέτρα που σωστά και εγκαίρως ψήφισε η κυβερνητική πλειοψηφία, δεν εφαρμόστηκαν.

• Τελικά ποιος ευθύνεται για όσα δεν εφαρμόστηκαν;

Δεν «εννοώ» κάτι. Μιλάω ευθέως μόνο με δεδομένα, που ο καθένας μπορεί να διαπιστώσει. Με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού ψηφίστηκε ο Νόμος 4375, πριν από πέντε μήνες. Σωστός νόμος.

Προέβλεπε τα αυτονόητα: διαφανή και αξιοκρατικό διορισμό διοικητών στις δομές προσφύγων, υπαγωγή όλων των δομών σε έναν ενιαίο φορέα συντονισμού, τη Γενική Γραμματεία Υποδοχής, διορισμό διευθυντών στις υπηρεσίες της κοκ.

Τι απ’ όλα αυτά πραγματοποιήθηκε; Δυστυχώς τίποτα. Μη γράψετε πως αυτό είναι «καταγγελία Βουδούρη». Είναι απλά ένα γεγονός. Ποιος οφείλει να εφαρμόσει τον νόμο; Ο αρμόδιος υπουργός προφανώς. Και μη γράψετε ότι αυτό είναι «αιχμή Βουδούρη». Είναι το αυτονόητο.

• Εσείς τι είχατε κάνει ώστε να καλυτερεύσουν οι συνθήκες;

Οι συνεργάτες μου και εγώ, υπό δύσκολες συνθήκες, με την άρνηση του υπουργού εδώ και δυόμισι μήνες να με συναντήσει, καταφέραμε ένα σημαντικό έργο.

Διερευνήσαμε το θέμα της σίτισης για να περάσουμε από το catering στις κοινοτικές κουζίνες και τις πιστωτικές κάρτες που επιτρέπουν στους πρόσφυγες να προμηθεύονται απευθείας από τις τοπικές αγορές, ξεκινήσαμε τη δημιουργία ασφαλών ζωνών στις δομές προσφύγων για να μην υπάρξει κανένα ασυνόδευτο ανήλικο υπό κράτηση, δρομολογήσαμε πιλοτικά κάρτα υγείας για τους πρόσφυγες, απευθυνθήκαμε στην Περιφέρεια Αττικής για να αξιοποιήσουμε ορθολογικά, στις αποθήκες της, τη βοήθεια που φτάνει απ’ όλο τον κόσμο και μέχρι τώρα συσσωρεύεται στα γήπεδα του Ελληνικού, αξιολογήσαμε τις δομές για να αποφασίσουμε βάσει αντικειμενικών κριτηρίων ποιες θα αναβαθμίσουμε και ποιες θα κλείσουμε.

• Ποια ήταν η στάση του υπουργού αυτό το διάστημα;

Η απάντηση ήρθε με επίσημο έγγραφο: «Οδυσσέα, σου δίνω εντολή να μην παίρνεις καμία πρωτοβουλία». Σας φαίνεται απίστευτο; Σας παραθέτω το έγγραφο. Είναι όντως εντυπωσιακό, ένας υπουργός όχι μόνο να μην εκχωρεί αρμοδιότητες, αλλά ρητά να τις καταργεί.

• Εάν η Γενική Γραμματεία, που είναι θεσμικά υπεύθυνη, είχε δεμένα τα χέρια, ποιος υλοποιούσε την πολιτική του υπουργείου;

Η απάντηση και εδώ είναι απλή: οι σύμβουλοι του πολιτικού γραφείου του Γ. Μουζάλα. Για να μη γράψει κανείς ότι «υπονοώ» κ.λπ., σας ενημερώνω ότι με επίσημο έγγραφο, ο αναπληρωτής υπουργός έχει δώσει τις αρμοδιότητες του Τεχνικού Τμήματος της Υπηρεσίας Υποδοχής στην προσωπική του σύμβουλο:

«Για την επιτάχυνση όλων εν γένει των τεχνικών διαδικασιών που αφορούν τόσο το προπαρασκευαστικό στάδιο όσο και το στάδιο της εκτέλεσης, μέχρι την αποπεράτωση του έργου, όπως ενδεικτικά του προγραμματισμού, του συντονισμού, της εκπόνησης μελετών και σχεδίων, της αξιολόγησης προσφορών και προτάσεων ως προς το τεχνικό τους μέρος, της έγκρισης των προδιαγραφών και των διαδικασιών, της επίβλεψης και τεχνικής παραλαβής των εργασιών κ.λπ. ορίζουμε:

»επικεφαλής τεχνικό υπεύθυνο και εκπρόσωπό μας προς όλες τις παρέχουσας συνδρομή υπηρεσίες και οργανισμούς του δημοσίου τομέα, την κ. Δήμητρα Μουτεβελή, πολιτικό μηχανικό-Ειδικό Σύμβουλο του Γραφείου μας.

»Η ανωτέρω, κατόπιν εγκρίσεώς μας, δύναται να ορίζει, λόγω του όγκου των απαιτούμενων ενεργειών, βοηθούς αναπληρωτές της μηχανικούς από τη δύναμη του υπουργείου μας ή και του ανωτέρου δημοσίου τομέα κατά τις προβλεπόμενες διαδικασίες».

Αυτό είναι ένα δείγμα αυτού που μια δημοσιογράφος ονόμασε εύστοχα «το σύστημα Μουζάλα». Οι θεσμικοί υπεύθυνοι απενεργοποιούνται και ορίζονται οι προσωπικές επιλογές του υπουργού. Είναι υπερβολή να μιλήσουμε για ένα παράλληλο σύστημα;

• Κατανοώ την άποψή σας, όμως φτάνει μόνο το παράδειγμα που αναφέρατε για να την τεκμηριώσει;

Ψάξτε εσείς η ίδια να βρείτε ποιοι έχουν τοποθετηθεί από τον υπουργό «άτυποι προσωρινοί συντονιστές», ενώ αρνείται να προχωρήσει στον επίσημο διορισμό των διοικητών, σύμφωνα με τον νόμο.

Η αλήθεια είναι ότι ορισμένοι καταβάλλουν φιλότιμες προσπάθειες. Αλλοι, δεν έχουν εμφανιστεί ούτε για εθιμοτυπικούς λόγους στην Κεντρική Υπηρεσία της Γ.Γ. Οπως και ο υπουργός εξάλλου δεν έχει επισκεφτεί ποτέ την Υπηρεσία Υποδοχής στη Συγγρού.

• Ο αν. υπουργός δεν απαντάει μέχρι τώρα κρίνοντας ότι δεν πρέπει να πυροδοτηθεί ένταση. Αρκεί αυτό;

Ο αναπληρωτής υπουργός νιώθει παντοδύναμος διότι έχει κερδίσει την εύνοια της αντιπολίτευσης με τις συγγνώμες σε υπουργούς της Ν.Δ. Επίσης έχει καλλιεργήσει με επιτυχία την εικόνα του ταπεινού υπουργού που συνηθίζει να ασκεί αυτοκριτική, χωρίς όμως κανένα αντίκρισμα.

Επίσης, για όλες τις αποτυχίες φταίει πάντα κάποιος άλλος: οι Ευρωπαίοι που δίνουν λίγα χρήματα, η Υπατη Αρμοστεία που δεν κάνει τη δουλειά της, οι αλληλέγγυοι που μπλέκονται στα πόδια μας κοκ. Είναι βασική αρχή του λαϊκισμού να βρίσκεις πάντα υπαίτιους, που ρίχνεις βορά στην κοινή γνώμη. Αν όμως δεν υπήρχαν τα χρήματα των Ευρωπαίων, η καθοριστική βοήθεια της Υπατης και οι εθελοντές, σίγουρα θα είχαμε βουλιάξει.

• Αυτή η «σύγκρουση» και η παραίτηση δεν θα εμποδίσουν τώρα κάποια παρόμοια δραστηριότητά σας;

Δεν είμαι επαγγελματίας της πολιτικής, ούτε ανέλαβα τη Γενική Γραμματεία για να συγκρουστώ με οποιονδήποτε. Δέχτηκα την πρόταση του πρωθυπουργού ως μια αποστολή: να βοηθήσω τους πρόσφυγες.

Είναι ο μοναδικός μου σκοπός. Η αντιπολίτευση προσπαθεί τώρα να με βάλει απέναντι στην κυβέρνηση. Δηλώνω λοιπόν ξεκάθαρα: Υπηρέτησα την κυβερνητική πολιτική για το προσφυγικό, συνεχίζω να την υποστηρίζω περιμένοντας τον αντικαταστάτη μου και θα τη στηρίξω ακόμα και όταν θα έχω αποχωρήσει οριστικά από τη Γ.Γ.

Αλλά οφείλω να πω ξεκάθαρα την αιτία που με οδήγησε να διακόψω αυτό που με μεγάλο ενθουσιασμό είχα ξεκινήσει. Το οφείλω στην κυβέρνηση, το οφείλω στους συνεργάτες μου, το οφείλω στον εαυτό μου. Και πάνω απ’ όλα οφείλω την αλήθεια στους πρόσφυγες.

Θα ήθελα πολύ η ίδια η κυβέρνηση να προστατευτεί από τις πρακτικές ενός υπουργού, η δράση του οποίου, κατά την άποψή μου, παρουσιάζει σκιές. Τα στοιχεία είναι αντικειμενικά και επαληθεύσιμα.

Λυπάμαι αν η παραίτησή μου έφερε οποιαδήποτε… αναστάτωση. Είναι όμως προτιμότερο μια μικρή αναστάτωση τώρα παρά μια μεγάλη αύριο. Θα είμαι πάντα στη διάθεση του πρωθυπουργού, τον οποίο εκτιμώ προσωπικά.

Εξάλλου με έχει τιμήσει και ο ίδιος, όλα τα τελευταία χρόνια, με την εμπιστοσύνη του. Και πάνω απ’ όλα θα αγωνιστώ για την υπεράσπιση των θυμάτων του πολέμου, όπως το κάνω εδώ και σχεδόν 30 χρόνια στα πεδία μαχών ανά τον κόσμο.