«Πώς η προοδευτική παράταξη να ξαναβρεί τη φωνή της»

● «Παραγωγική Ελλάδα 2030» είναι το θέμα διημερίδας που το Ινστιτούτο Ερευνών και Πολιτικής Στρατηγικής (ΙΝΕΡΠΟΣΤ) συνδιοργανώνει από κοινού με το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Ιδεών και Πολιτικών (ΕΝΑ) και την Πρωτοβουλία για το Πρόγραμμα Προοδευτικής Εναλλακτικής Διακυβέρνησης την ερχόμενη Παρασκευή. Ποιοι είναι οι άξονες, τι θέλει να καταδείξει η διημερίδα, κυρία υπουργέ;

Η διημερίδα φιλοδοξεί να συμβάλει σε έναν ειλικρινή και τεκμηριωμένο κοινωνικό διάλογο για το μέλλον της χώρας. Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Οι εντεινόμενοι διεθνείς γεωπολιτικοί, οικονομικοί, κοινωνικοί και τεχνολογικοί κλυδωνισμοί, σε συνδυασμό με τις παθογένειες της χώρας, καθιστούν επιτακτική την αναζήτηση μιας εθνικής πυξίδας για το αύριο, μιας αποτελεσματικής στρατηγικής και υλοποιήσιμων παρεμβάσεων για αλλαγή πορείας. Προτεραιότητα αποτελεί η εκπόνηση τεσσάρων μεσοπρόθεσμων επιχειρησιακών προγραμμάτων: α) για εθνική, κοινωνική και ανθρώπινη ασφάλεια, β) για έναν βιώσιμο παραγωγικό μετασχηματισμό και μια δίκαιη πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, γ) για βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των πολλών και άμβλυνση των ανισοτήτων και δ) για την προστασία του πολιτισμικού μας κεφαλαίου και την ενδυνάμωση των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου. Το φιλόδοξο αυτό εγχείρημα θα πρέπει να απαντά στα στρατηγικά ερωτήματα της επόμενης δεκαετίας:

Ποια Ελλάδα θέλουμε να χτίσουμε για την επόμενη δεκαετία;

Με ποια στρατηγική, ποιες πολιτικές και ποιους φορείς μπορούμε να πετύχουμε τους στόχους;

Πώς θα επιμεριστούν τα οφέλη και τα βάρη των αναγκαίων αλλαγών;

Με αφετηρία αυτήν την επείγουσα ανάγκη, τρεις ανεξάρτητοι φορείς -το Ινστιτούτο Ερευνών και Πολιτικής Στρατηγικής (ΙΝΕΡΠΟΣΤ), το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Ιδεών και Πολιτικών (ΕΝΑ) και η Πρωτοβουλία για το Πρόγραμμα Προοδευτικής Εναλλακτικής Διακυβέρνησης- διοργανώνουμε την πρώτη διημερίδα με τίτλο «Παραγωγική Ελλάδα 2030 – Μετασχηματισμός με όραμα, δικαιοσύνη και αποτελεσματικότητα». Στο επίκεντρο των εισηγήσεων των επιστημόνων, στελεχών, επιχειρηματικών και κοινωνικών φορέων που έχουν κληθεί να συμμετάσχουν στον διάλογο, βρίσκονται ο αναγκαίος μετασχηματισμός της παραγωγικής βάσης της χώρας, οι απαραίτητες αλλαγές στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, η ενίσχυση της κοινωνικής οικονομίας και οι αναγκαίες θεσμικές και διοικητικές αλλαγές που απαιτούνται ώστε οι παρεμβάσεις να είναι εφαρμόσιμες. Δεν πρόκειται για θεωρητικές αναζητήσεις, αλλά για μια τολμηρή πρόκληση: πώς η προοδευτική παράταξη μπορεί να ξαναβρεί τη φωνή της, μέσα από ένα όραμα, στρατηγική και συγκεκριμένες παρεμβάσεις που συνδέουν την οικονομία με την κοινωνική συνοχή, τη δικαιοσύνη και τη δημοκρατία.

● Επιπλέον, δύο είναι οι βασικοί άξονες της αναπτυξιακής στρατηγικής που εισηγείσθε: ανθεκτικότητα στις πολλαπλές κρίσεις της εποχής αφενός, αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης στους πολίτες αφετέρου. Για το τελευταίο ειδικότερα, τι προτείνει η οικονομολόγος Λούκα Κατσέλη;

Σήμερα η μεγάλη πλειονότητα των ελληνικών νοικοκυριών δεν τα βγάζει πέρα στο τέλος κάθε μήνα. Το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα δεν επαρκεί για να καλύψει βασικές ανάγκες γιατί έχουν καταπατηθεί βασικά κοινωνικά δικαιώματα που αφορούν, μεταξύ άλλων, την πλήρη εργασία με αξιοπρεπείς μισθούς και ανθρώπινες συνθήκες, την προσιτή στέγαση, την ισότιμη πρόσβαση σε δημόσιες και δωρεάν υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευσης και πρόνοιας, την προστασία του περιβάλλοντος, την απονομή δικαιοσύνης.

«Το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα δεν επαρκεί για να καλύψει βασικές ανάγκες γιατί έχουν καταπατηθεί βασικά κοινωνικά δικαιώματα»

Η διασφάλιση, επομένως, αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης για τους πολίτες μπορεί και πρέπει να προστατευτεί μέσα από ένα πλέγμα αλληλοσυμπληρούμενων πολιτικών και μέτρων. Προϋπόθεση γι’ αυτό αποτελεί η εγκατάλειψη νεοφιλελεύθερων ιδεοληψιών που ευαγγελίζονται την παντοδυναμία των αγορών και την υιοθέτηση πολιτικών λιτότητας. Αντιθέτως, η διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης για τους πολίτες είναι εκείνη που θα τονώσει την αγορά, θα αυξήσει την παραγωγικότητα και την αποταμίευση, θα δημιουργήσει κίνητρα για παραγωγικές επενδύσεις και θα διασφαλίσει σταθερότητα και μια βιώσιμη αναπτυξιακή πορεία.

● Δεν νομίζετε -λόγω και της κλιματικής κρίσης- ότι αυτό ακριβώς το θέμα της παραγωγικής Ελλάδας θα έπρεπε να κυριαρχεί στον δημόσιο διάλογο και τη χάραξη της πολιτικής; Μήπως τα Ινστιτούτα έρχονται να καλύψουν ένα κενό στην πολιτική;

Η χρηματοπιστωτική κρίση που βιώσαμε ανέδειξε τις καταστροφικές συνέπειες της παραγωγικής αποσάθρωσης που οδήγησε στη δημόσια υπερχρέωση και εξάρτηση της χώρας. Το πάθημα όμως δεν έγινε μάθημα. Ο δημόσιος διάλογος εξακολουθεί να επικεντρώνεται, σχεδόν αποκλειστικά, σε βραχυπρόθεσμα αναδιανεμητικά μέτρα -φορολογικά, εισοδηματικά κ.λπ.- και πολύ λιγότερο στις αναγκαίες παρεμβάσεις για την αύξηση και αξιοποίηση του παραγωγικού κεφαλαίου της χώρας. Το πρόβλημα γίνεται ακόμα πιο μεγάλο λόγω της κλιματικής κρίσης και της ψηφιακής μετάβασης. Η πρωτοβουλία μας επομένως αποτελεί μια ελάχιστη συμβολή στην κάλυψη αυτού του κενού…

«Ευελπιστούμε ότι τα συμπεράσματα της συγκεκριμένης διημερίδας αλλά και των επόμενων θα συμπεριληφθούν σε μια Εκθεση για μια Παραγωγική, Κοινωνική και Δημοκρατική Ελλάδα»

● Από την άλλη, συνήθως οι επιστημονικές διημερίδες κλείνουν με την έκδοση ενός τόμου που θα περιέχει τις ομιλίες. Εσείς πώς σκοπεύετε να δώσετε συνέχεια σε όσα συζητηθούν στη συγκεκριμένη εκδήλωση, έχετε, τέλος, στα… σκαριά και άλλες τέτοιες συναντήσεις;

Ευελπιστούμε ότι τα συμπεράσματα της συγκεκριμένης διημερίδας αλλά και των επόμενων θα συμπεριληφθούν σε μια Εκθεση για μια Παραγωγική, Κοινωνική και Δημοκρατική Ελλάδα. Μια Εκθεση που δεν θα αποτελεί μια θεωρητική άσκηση, αλλά μια πολιτική και κοινωνική πρόκληση: πώς μπορεί να ξανακερδηθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών, πώς συνδέεται η οικονομία με τη δικαιοσύνη, το θεσμικό περιβάλλον και τη διοίκηση και πώς χαράσσεται μια πορεία πράσινης και ψηφιακής μετάβασης με κοινωνική συνοχή και δημοκρατία. Η Εκθεση, τέλος, ελπίζουμε ότι θα αποτελέσει συμβολή για την αναγκαία προγραμματική σύγκλιση εκείνων των κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων που ανησυχούν, προβληματίζονται και δεν αποδέχονται τη σημερινή οικονομική, κοινωνική, θεσμική και πολιτισμική δυστοπία…