«Αν αποσυνθέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι κι ένα καράβι. Που σημαίνει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις», έλεγε ο Ελύτης. Υπάρχουν, όμως, κι άλλα: σκάνδαλα, ατιμωρησία, «παλίμψηστο» δανείων, υποσχέσεις από τα καλάθια, ξεπούλημα δημόσιας περιουσίας, μίζες, εθνικός διχασμός και άλλα τόσα που μόνο την αποσυνθέτουν αυτή τη χώρα και το να την ξαναφτιάξεις φαντάζει άπιαστο όνειρο…
Αυτές τις παθογένειες της χώρας μας τα τελευταία 200 χρόνια περιγράφει γλαφυρότατα, σαν σπικάζ σε ντοκιμαντέρ, με ρέοντα λόγο, στο τέταρτο βιβλίο του ο Γρηγόρης Ρουμπάνης, χρόνια στο δημοσιογραφικό κουρμπέτι και φανατικός της Ιστορίας. Μιλήσαμε μαζί του και μάθαμε γιατί η Ιστορία, κάποιες φορές, αντίθετα με ό,τι έλεγε ο Μαρξ, δεν επαναλαμβάνεται ως φάρσα, αλλά ξανά ως τραγωδία και γιατί δεν διδασκόμαστε τίποτα από όλα αυτά στο σχολείο.
● «Θέλει αρετήν και τόλμην»… να στριμώξεις 200 χρόνια Ιστορίας σε 450 σελίδες.
Η Ιστορία είναι η μεγάλη μου αγάπη. Υπάρχουν κάποιες περίοδοι οι οποίες δεν έχουν «οργωθεί» για να μας δώσουν καρπό. Μια από αυτές είναι και η Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία. Επειδή, λοιπόν αυτή η περίοδος καλύπτεται από πολλά ψεύδη και κενά και επειδή δεν μιλάμε για τις πληγές, ούτε για το ποιος τις άνοιξε, κάθισα να μελετήσω και να γράψω. Κυρίως για να δείξω πού έχουμε καταντήσει και γιατί. Στη δική μου πληγή, το φάρμακο είναι η γνώση.
● Γράφετε ότι ο Αμερικανός πρεσβευτής Τζον Πιουριφόι, όταν κάποτε ρωτήθηκε πώς καταφέρνει να περνάει τόσο εύκολα την αμερικανική πολιτική στην Ελλάδα, απάντησε: «Το αγκιστρωμένο ψάρι δεν χρειάζεται δόλωμα». Είναι η Ελλάδα ένα «αγκιστρωμένο ψάρι»;
Μου θυμίζει το αγκιστρωμένο ψάρι η Ελλάδα. Κάποιες φορές που προσπάθησε να απεγκλωβιστεί, υπήρξαν μετά κυβερνήσεις που απογοήτευαν τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης και της Αριστεράς – γιατί έδωσε υποσχέσεις που δεν τήρησε. Στη στάση αυτή ολόκληρου του πολιτικού συστήματος οφείλονται τα ποσοστά αποχής – ως δείγμα αποδοκιμασίας. Κανείς δεν είναι άμοιρος ευθυνών.
● «Συμφωνητικόν της πωλημένης Ελλάδος» χαρακτήρισε ο Ιωάννης Θεοτόκης το πρώτο δάνειο από την Αγγλία το 1824. Η τρόικα ήρθε να επιβεβαιώσει αυτόν τον χαρακτηρισμό;
Το 1824-25 συνήφθη το πρώτο δάνειο, από το οποίο πήραμε τα μισά χρήματα, τα υπόλοιπα φαγωθήκανε από επιτήδειους, Ελληνες και ξένους – κάτι που επαναλήφθηκε και με άλλα δάνεια, γιατί οι επιτήδειοι δεν λείπουν… Τα δάνεια της Αγγλίας, λοιπόν, ήταν και η αιτία της δολοφονίας του Καποδίστρια, που ήταν επιτυχημένος διπλωμάτης, αλλά δεν ήξερε πού έμπλεκε όταν ήρθε στην Ελλάδα. Δολοφονήθηκε με την παρότρυνση των Αγγλογάλλων, στην οποία φυσικά συνηγόρησαν οι Φαναριώτες και άλλοι, γιατί δεν ήθελαν ένα αυτόνομο ελληνικό κράτος.
Δυστυχώς, όταν δανείζεσαι για να αποπληρώσεις ένα προηγούμενο χρέος, δεν έχεις προοπτικές ως χώρα. Στην Ελλάδα δεν είχαμε ποτέ ένα πρόγραμμα παραγωγικής ανασυγκρότησης για να παράγουμε πλούτο, δεν έχουμε παραγωγική ταυτότητα – ο τουρισμός είναι μόνο παροχή υπηρεσιών. Η τρόικα έθεσε δυσβάσταχτους όρους, με αποτέλεσμα να εκποιήσουμε αεροδρόμια, λιμάνια, σιδηρόδρομο και σύντομα και κάτι άλλα εναπομείναντα φιλέτα.
● Ο Θεόδ. Πάγκαλος ο δικτάτορας είχε ψηφίσει νόμο περί Τύπου, σύμφωνα με τον οποίο, θα οδηγούνταν στα στρατοδικεία «πας όστις […] ανακινεί ειδήσεις αίτινες δύνανται να προκαλέσωσι διατάραξιν της δημοσίας τάξεως ή να εμβάλωσι εις ανησυχίαν τους πολίτας». Η εξουσία προτιμά «ήσυχους» πολίτες;
Πάντα! Σε όλα τα καθεστώτα, ακόμα και στα πιο ριζοσπαστικά. Σήμερα, βέβαια, η εξουσία έχει άλλα όπλα: μηνύσεις SLAPP, οικονομική ασφυξία, δολοφονία χαρακτήρα, παρακολουθήσεις, προπαγάνδα…
● Οσοι βοήθησαν τους Γερμανούς, όσοι συνεργάστηκαν με τη χούντα, όσοι συνέβαλαν στην πολύμορφη καταστροφή της χώρας συνέχισαν να κατέχουν ανώτατα αξιώματα, υψηλές θέσεις και να μην τιμωρούνται. Το βλέπουμε συνέχεια. Η δικαίωση των θυμάτων δεν ήρθε ποτέ. Πού οφείλεται αυτό;
Αυτοί οι άνθρωποι έχουν πάντα πρόσβαση στον μηχανισμό εξουσίας και παρεισφρέουν στους αρμούς της ανεμπόδιστα. Με δεδομένο ότι δεν ορρωδούν προ ουδενός, έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν τη (μη) διάκριση των εξουσιών και να τη βγάζουν καθαρή.
● Να έρθουμε τώρα σε κάτι άλλο εξίσου… ταλαιπωρημένο, την Αριστερά, με τους ήρωές της αλλά και τις πανταχού παρούσες διασπάσεις της.
Η παθογένεια της Αριστεράς είναι οι διασπάσεις. Δεν είχαμε επαρκείς ηγεσίες. Σήμερα ειδικά, με το όραμα να έχει καταρρεύσει, δεν υπάρχει Αριστερά. Ο Τσίπρας επιχείρησε να της δώσει έναν καινούργιο στόχο, αλλά τον εγκατέλειψε πολύ γρήγορα. Η Αριστερά πρέπει να ξαναβρεί ποια είναι και τι θέλει. Πιστεύω ότι θα βρεθεί ξανά ένας ηγέτης να εμπνεύσει τον κόσμο, γιατί το θέλει η ίδια η ζωή! Μέχρι τότε, πρέπει να ανασυνταχτούν και η συντηρητική παράταξη και το προοδευτικό-ριζοσπαστικό ρεύμα και να συνεννοηθούν σε μια νέα πλατφόρμα λειτουργίας του πολιτεύματος με στόχο την ανασυγκρότηση της δημοκρατίας σε κοινωνικό και θεσμικό βάθος, ώστε να αποτραπεί η άνοδος της Ακροδεξιάς.
● Πιστεύετε ότι χάθηκαν κάποιες ευκαιρίες για τη χώρα μας;
Ναι, με την εξής σειρά: Καποδίστριας, Βενιζέλος, Εθνική Αντίσταση/ΕΑΜ, Μεταπολίτευση. Ο Βενιζέλος, για παράδειγμα, είχε την ικανότητα να παντρέψει τις ανάγκες της μικρής τότε Ελλάδας με τα τεράστια συμφέροντα του αγγλογαλλικού παράγοντα. Κατάφερε να βάλει μπροστά τη μηχανή ανασυγκρότησης της κοινωνίας και να διευρύνει τα σύνορα, εντάσσοντας πληθυσμούς που βρίσκονταν υπό οθωμανικό ζυγό, και ήθελε να υπάρξει βιομηχανική ανάπτυξη στην Ελλάδα, στην οποία θα πρωτοστατούσε η Ιωνία. Το αποτέλεσμα είναι γνωστό, με ευθύνη του Παλατιού και των κωνσταντινικών.
Μιλώντας για μεγάλες ευκαιρίες, θα ήθελα να αναφερθώ στο Κυπριακό: για να συμμετάσχει η Ελλάδα στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Αγγλοι μάς προσέφεραν την Κύπρο και ο Βενιζέλος δέχτηκε, αλλά το Παλάτι όχι, γιατί ήθελε να νικήσει ο Κάιζερ. Σήμερα, πάνω από 100 χρόνια μετά, προετοιμαζόμαστε για νέες ταπεινώσεις στα ελληνοτουρκικά.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Ο Γρηγόρης Ρουμπάνης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1955. Ως φοιτητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο εργάστηκε στον «Ριζοσπάστη» και αργότερα στην «Αυγή», το «Εθνος» και την «Ελευθεροτυπία». Κυκλοφορούν τα βιβλία του «Η μπουρμπουλήθρα» (Ελληνικά Γράμματα 2002), «Η διώρυγα» (Καστανιώτης 2007) και «Η Εταιρεία» (Ταξιδευτής 2012).
-320x213.jpg)
