Άννα Κουρουπού: «Πρώτα και πάνω από όλα είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα»

Η Άννα Κουρουπού, υποψήφια περιφερειακή σύμβουλος Αττικής με το ψηφοδέλτιο «Δύναμη Ζωής» της Ρένας Δούρου, ανήκει στην τρανς κοινότητα και είναι ακτιβίστρια υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Υπήρξε για τέσσερα χρόνια εκλεγμένη γενική γραμματέας του Σωματείου Υποστήριξης Διεμφυλικών. Το τελευταίο διάστημα ασχολείται με τα δικαιώματα των εργαζομένων στο σεξ, κυρίως αυτών στο δρόμο, μέσω της οργάνωσης Red Umbrella Athens, της οποίας υπήρξε ιδρυτικό μέλος. Από τις εκδόσεις Ποταμός κυκλοφορεί η αυτοβιογραφία της με τίτλο «Γιατί δεν έχω σαν το δικό σου, μαμά;». Αρθρογραφεί χρόνια σε περιοδικά, εφημερίδες και διαδικτυακές εκδόσεις.

Μιλάει σήμερα στην efsyn.gr για τα σχέδιά της για την περιφέρεια και την εμπειρία της προεκλογικής περιόδου, για τις αιματηρές και ρατσιστικές πολιτικές καταστολής των ευάλωτων ομάδων, για την ανάγκη αλλαγής του θεσμικού πλαισίου για την εργασία στο σεξ και για τη σημασία της παρουσίας ΛΟΑΤΚΙ+ υποψηφίων στον πολιτικό στίβο.

– Σ’ αυτές τις εκλογές, αυτοδιοικητικές και ευρωεκλογές, κατεβαίνουν περισσότεροι ανοιχτά ΛΟΑΤΚΙ υποψήφιοι από ποτέ. Πού οφείλεται αυτή η αυξημένη παρουσία και τι σηματοδοτεί; Πιστεύετε ότι θα υπάρξει συνέχεια στις εθνικές εκλογές;

Δεν υπάρχει περιθώριο να το αμφισβητήσω. Θεωρώ πως ήταν σαν ώριμο φρούτο αυτή η εξέλιξη. Είναι προϊόν μιας προοδευτικής κυβέρνησης με πολλά χρόνια ζύμωσης με τις ΛΟΑΤΚΙ+ οργανώσεις, όταν ακόμη το κόμμα βρισκόταν στο 3%. Έκαναν ερωτήσεις στη Βουλή για τα ανθρώπινα δικαιώματα, διοργάνωσαν συναντήσεις, έδειξαν ειλικρινές ενδιαφέρον, με αποκορύφωμα την ψήφιση αρκετών για τέσσερα χρόνια εξουσίας, ριζοσπαστικών για τα ελληνικά δεδομένα, νόμων. 

Δεν θα σβήσουν ποτέ από τη μνήμη μου η κακοποίηση, οι απειλές για τη ζωή μου και μια «εξέγερση» που είχε μορφή χιονοστιβάδας μέρες πριν την ψηφοφορία της νομικής αναγνώρισης της ταυτότητας φύλου. Μου ξύπνησαν αναμνήσεις και συναισθήματα πολύ τραυματικά. Από εκείνο το διάστημα -μάλιστα, λίγους μήνες μετά έχασα και τον πατέρα μου- άρχισα να έχω και προβλήματα ύπνου και διάθεσης, κάτι που με ταλαιπωρεί μέχρι σήμερα. Πιστεύω πως πολλά εξαρτώνται από το αποτέλεσμα της Κυριακής. Αν πάμε καλά τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα στις εκλογές για την αυτοδιοίκηση και το ευρωκοινοβούλιο, σίγουρα θα υπάρξουν ΛΟΑΤΚΙ+ υποψηφιότητες και στις εθνικές εκλογές.

Η αυξημένη παρουσία ΛΟΑΤΚΙ υποψηφίων είναι προϊόν μιας προοδευτικής κυβέρνησης με πολλά χρόνια ζύμωσης με τις ΛΟΑΤΚΙ+ οργανώσεις

– Πώς σχεδιάζετε την παρουσία σας στο περιφερειακό συμβούλιο και το έργο σας, αν εκλεγείτε;

Το σκέφτηκα πολύ, γι’ αυτό και δεν είπα αμέσως «ναι», όταν μου έγινε η πρόταση. Κατέληξα όμως πολύ γρήγορα ότι πρώτα από όλα και πάνω από όλα είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα. Δεν εννοώ μόνο τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα, αλλά τα δικαιώματα των Ρομά, μεγάλο θέμα, όπως επίσης τα δικαιώματα των προσφύγων και των μεταναστών. Η ανησυχία μου μεγαλώνει καθώς αυτό το διάστημα αναμένεται να υλοποιηθεί η απόφαση του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής να αδειάσουν τα διαμερίσματα όπου φιλοξενούνται πρόσφυγες και μετανάστες. Και επειδή η Ελλάδα δεν είναι πρότυπο ορθολογικού σχεδιασμού, φοβάμαι πως το πρόβλημα θα ενταθεί πολύ περισσότερο. Βλέπω πολλές «Ομόνοιες» να δημιουργούνται.

Τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα που συναντώ στο κέντρο ημέρας Red Umbrella Athens είναι ένδειξη πως αυτοί οι άνθρωποι θα δυσκολευτούν να κυκλοφορήσουν ελεύθεροι. Οι καταγγελίες για βιασμούς, επιθέσεις, ξυλοδαρμούς, τόσο μέσα στα καμπ όσο και εκτός, είναι εξοργιστικές. Ένα μεγάλο μου όνειρο, και όχι μόνο δικό μου, είναι να λειτουργήσει ξενώνας ΛΟΑΤΚΙ ατόμων. Είμαστε ήδη στο σημείο που πολλά τρανς άτομα μεγαλύτερης ηλικίας βρίσκονται στο δρόμο. Τόσα παιδιά διωγμένα από εγωπαθείς γονείς καταλήγουν στο δρόμο, λάφυρο στα χέρια κάθε εκμεταλλευτή. Μέσα από την εμπειρία μου στο Κέντρο, μιλώντας με ειδικούς και συμμετέχοντας σε εκπαιδεύσεις και σεμινάρια, κρούω τον κώδωνα του κινδύνου. 

Η πλέον αρμόδια αρχή για αδειοδότηση οικημάτων για χώρους εργασίας στο σεξ είναι η Περιφέρεια. Ευελπιστώ σε ένα νέο, εντελώς καινούγριο νομοσχέδιο για την εργασία στο σεξ και όχι προσθήκες που αλληλοαναιρούνται, όπως συμβαίνει μέχρι τώρα.

– Ο Γιώργος Πατούλης, υποψήφιος περιφερειάρχης Αττικής με τη Ν.Δ., ως πρόεδρος της ΚΕΔΕ έχει επικαλεστεί σε διάφορες περιπτώσεις κίνδυνο δημόσιας υγείας με αφορμή το προσφυγικό, χρησιμοποιώντας μάλιστα τον φορτισμένο όρο «υγειονομική βόμβα». Αυτός ο λόγος εξυπηρετεί πράγματι τη δημόσια υγεία;

Ακούγεται γελοίο, αλλά είναι τραγικό. Για τη δημόσια υγεία, υποτίθεται, είχαμε τον γνωστό νόμο περί αφροδίσιων που οδήγησε σε άγριο και αδικαιολόγητο κυνηγητό των ομοφυλοφίλων. Για τη δημόσια υγεία, υποτίθεται, υπάρχει ακόμη και σήμερα νομοθεσία για την «πορνεία» από τον 19ο αιώνα με μικρές παραλλαγές, που στοχοποιεί τους εργαζόμενους σε ένα επάγγελμα επισφαλές και με τις δικές του ιδιαιτερότητες. 

Για τη δημόσια υγεία, υποτίθεται, έγινε το 2012 η γνωστή επαίσχυντη επιχείρηση διαπόμπευσης των οροθετικών γυναικών, βασισμένη στη διαβόητη υγειονομική διάταξη 39Α, που είχε αποτέλεσμα να φυλακιστούν και να στιγματιστούν ευάλωτες γυναίκες και να υπάρχουν και θύματα αυτοχειρίας. Αθωώθηκαν βέβαια στα δικαστήρια, αλλά το στίγμα έμεινε και οι ζωές χάθηκαν. Τέτοιες ιδεοληψίες είναι καλυμμένες με χρυσόχαρτο, που κρύβει ρατσισμό και φασιστικές αντιλήψεις. Η ιστορία διδάσκει ότι αυτές τις ιδεοληψίες τις έχουμε πληρώσει πολύ ακριβά.

– Από τις διαβόητες επιχειρήσεις «Αρετή» το 1984 μέχρι το πογκρόμ κατά των οροθετικών γυναικών, οι εργαζόμενες και οι εργαζόμενοι στην παροχή υπηρεσιών σεξ βρέθηκαν στο στόχαστρο της αστυνομίας, των ΜΜΕ και των τότε κυβερνήσεων. Νομιμοποιητική βάση αυτών των επιχειρήσεων ήταν η περίφημη ρητορική ανομίας και εγκληματικότητας, που κυριαρχεί στον πολιτικό λόγο της δεξιάς και της ακροδεξιάς. Οι πολιτικές διώξεων και καταστολής μπορεί να φέρουν πράγματι ασφάλεια στην κοινωνία;

Γιατί δεν ρωτάει κανείς πώς μπορούν να προστατευτούν τα θύματα αυτών των επιχειρήσεων, οι διωκόμενοι; Δεν ανήκουν, δεν ανήκουμε, στην κοινωνία; Αυτή η κοινωνία είναι τόσο άμεμπτη ή τόσο αδύναμη που κινδυνεύει από τα «τραβέλια» και τις «πόρνες»; Αν αισθάνεται έτσι αυτή η κοινωνία,δεν μπορεί να έχει την απαίτηση να λέγεται δημοκρατική. Η ιστορία έχει δείξει πως οι πολιτικές καταστολής μόνο το αντίθετο αποτέλεσμα έχουν. Παράδειγμα οι ιστορικές πορείες της δεκαετίας του ΄80, τα ανελέητα κυνηγητά με κλούβες -αν έχετε το θεό σας- που κατέβαιναν και μας άρπαζαν κάθε βράδυ με όποιο τρόπο τους ερχόταν στο μυαλό. Μα κάθε βράδυ. Δεν είναι «αρετή» να εξωθείς ανθρώπους στην παρανομία και στην εκμετάλλευση, σε μια εποχή που το τράφικινγκ ειναι η τρίτη μαύρη μπίζνα στον κόσμο.

– Στο πλαίσιο της προεκλογικής εκστρατείας σας συναντηθήκατε εσείς και άλλοι ΛΟΑΤΚΙ συνυποψήφιοι της παράταξης με υπουργούς και φορείς. Ποια ζητήματα των ΛΟΑΤΚΙ εργαζομένων στην παροχή υπηρεσιών σεξ θέσατε; Υπήρξαν δεσμεύσεις;

Οφείλω να ευχαριστήσω θερμά τον Βαγγέλη Σκούφα που, βλέποντας την πορεία μου τόσα χρόνια σε τόσους αγώνες, μου έδειξε εμπιστοσύνη και μου ζήτησε να συμπορευθούμε άλλη μια φορά σε κοινούς στόχους, από άλλη θέση αυτή τη φορά, αν εκλεγούμε. Τα ζητήματα τα ανέφερα πιο πάνω. Ειδικά για την εργασία στο σεξ, μίλησα διεξοδικά με όλες και όλους και θεωρώ πως σύντομα θα έχουμε ευχάριστες εξελίξεις σε αυτόν τον τομέα.

Η ποινικοποίηση, που προτείνεται από συντηρητικούς φορείς και κόμματα είναι μια πολιτική που έχει αποτύχει παταγωδώς και το μόνο που καταφέρνει είναι να κάνει πιο ευάλωτους τόσους και τόσους ανθρώπους. Ήταν σε άριστο κλίμα όλες οι συναντήσεις. Υπήρξαν όντως δεσμεύσεις και μας χαροποίησε αυτό γιατί ξέρουμε, αν μη τι άλλο, πως αυτή η κυβέρνηση είναι αρωγός και κωπηλάτης στα ανθρώπινα δικαιώματα.

– Πιστεύετε ότι θα κερδίσετε τη μάχη των εκλογών;

Με όλη μου την ειλικρίνεια, πιστεύω πως όχι. Γνωρίζω πόσο βαθιά συντηρητικός είναι ο κόσμος. Δεν έβγαλα κάρτες, δεν έβγαλα φυλλάδια να μοιράζω, ούτε καν ψηφοδέλτια δεν πήρα. Πήγα μόνο σε τρεις ομιλίες της Ρένας Δούρου, η οποία προς τιμήν της στο τέλος μας καλούσε ονομαστικά να σταθούμε δίπλα της. Η δυνατότητα που δόθηκε όμως για ορατότητα και διεκδίκηση είναι μεγάλο κέρδος.

Φυσικά, αν συμβεί το ζητούμενο, θα είναι μια τομή. Τολμώ να πω, μια ιστορική στιγμή. Οι δρόμοι έχουν σταγόνες από το αίμα μας στην πορεία για ισονομία και αξιοπρέπεια. Και μιας και είναι σε δύο εβδομάδες το Athens Pride, όπου το Red Umbrella Athens συμμετέχει πρώτη φορά φέτος με πολλές δραστηριότητες στο Pride Week, θα επαναλάβω το σύνθημα της φετινής διοργάνωσης: ο δρόμος αυτός έχει τη δική μας ιστορία.