• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 1.8°C / 5.8°C
    0 BF
    66%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C -2.4°C / 3.1°C
    0 BF
    65%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    2°C 0.0°C / 5.7°C
    0 BF
    63%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    -5°C -5.1°C / 0.3°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    -1°C -1.1°C / -1.1°C
    0 BF
    86%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C -2.6°C / 2.7°C
    2 BF
    66%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    -4°C -4.6°C / -0.9°C
    2 BF
    74%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -0.4°C / 3.6°C
    1 BF
    74%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 4.3°C / 6.4°C
    3 BF
    81%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    0°C -0.1°C / -0.1°C
    2 BF
    65%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    7°C 7.2°C / 10.0°C
    3 BF
    55%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 4.0°C / 4.0°C
    3 BF
    59%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 9.1°C / 9.1°C
    3 BF
    67%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    -2°C -1.8°C / -1.5°C
    1 BF
    74%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C -1.5°C / 2.3°C
    1 BF
    82%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    7°C 2.8°C / 7.8°C
    2 BF
    45%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    4°C 2.0°C / 6.0°C
    1 BF
    80%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 3.3°C / 3.3°C
    0 BF
    60%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C -1.8°C / 3.2°C
    1 BF
    69%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    -4°C -4.2°C / -4.2°C
    2 BF
    78%

Σκίτσο του Πέτρου Ζερβού

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Συνώνυμο της επανάστασης

  • A-
  • A+
Σαν σήμερα πριν από 103 χρόνια άφηνε την τελευταία της πνοή η «Κόκκινη Ρόζα», η αμετανόητη επαναστάτρια που με τη ζωή της, τα γραπτά της, ακόμα και τον θάνατό της έδωσε δύναμη σε αμέτρητους εργάτες στη Γερμανία και σε όλο τον κόσμο.

Ηταν αργά το βράδυ της 15ης Ιανουαρίου 1919 όταν, μετά τη σύλληψή της, ύστερα από χτυπήματα με υποκόπανο όπλου στο κεφάλι και έναν πυροβολισμό στην ίδια περιοχή, η Ρόζα Λούξεμπουργκ άφησε την τελευταία της πνοή. Λίγο νωρίτερα με εξίσου βάρβαρο τρόπο είχε δολοφονηθεί και ο σύντροφός της στην επανάσταση, Καρλ Λίμπκνεχτ. Το πτώμα της ρίχτηκε από τη γέφυρα του Λιχτενστάιν στο κανάλι Λάνβεχρ. Τον Μάιο του 1919 το πτώμα βγήκε στην όχθη. Η κηδεία του Καρλ Λίμπκνεχτ έγινε στις 25 Ιανουαρίου και της Ρόζας Λούξεμπουργκ στις 13 Ιουνίου του 1919 και μετατράπηκαν σε λαϊκές διαδηλώσεις όπου πήραν μέρος εκατοντάδες χιλιάδες Γερμανοί εργαζόμενοι.

Αν υπάρχει ένα γυναικείο όνομα συνώνυμο της σύγχρονης επανάστασης, αυτό είναι της Ρόζας. Αυτό δεν οφείλεται στην άνανδρη δολοφονία της όσο κι αν συγκλόνισε -ακόμα συγκλονίζει- εκατομμύρια εργαζομένους σε όλο τον κόσμο. Οφείλεται στο γεγονός ότι όλη η ζωή της ήταν ταυτισμένη με την επανάσταση. Οχι με την έννοια κάποιου ασκητικού επαναστατισμού αλλά με την έννοια της ζωντανής, ολοζώντανης πραγματικότητας την οποία εκείνη ζούσε σε όλες τις εκδοχές και με όλο της το είναι.

Η Ρόζα Λούξεμπουργκ γεννήθηκε στις 5 Μαρτίου του 1870 (άλλες πηγές ορίζουν ως έτος γέννησης το 1871) στο Ζαμόσκ της ρωσοκρατούμενης τότε Πολωνίας. Ηταν εβραϊκής καταγωγής. Από τα εφηβικά της χρόνια συνδέθηκε με το εργατικό κίνημα. Το 1886 ήταν μέλος του Προλεταριάτου, ενός μικρού αριστερού πολιτικού κόμματος. Το 1889, για να αποφύγει την προφυλάκιση πέρασε στην Ελβετία και παρακολούθησε το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης όπου σπούδασε φιλοσοφία, ιστορία, πολιτική οικονομία και μαθηματικά. Λόγω της ιδιαίτερης θέσης της Πολωνίας εκείνη την εποχή αλλά και των μετακινήσεών της, συνδέθηκε στενά τόσο με το Γερμανικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα όσο και με το αντίστοιχο ρωσικό. Η σχέση αυτή της έδωσε τη δυνατότητα να παρακολουθεί τις επαναστατικές εξελίξεις στην Ευρώπη μέσα από δύο εντελώς διαφορετικές κοινωνικές πραγματικότητες. Την προηγμένη της Γερμανίας και την καθυστερημένη της Ρωσίας, όπου στη μεν πρώτη, στις κορυφές της σοσιαλδημοκρατίας, ωριμάζει πιο γρήγορα η τάση της ενσωμάτωσης, ενώ στη δεύτερη, επίσης πολύ γρήγορα, διαμορφώνεται ο πόλος αντίστασης σε αυτό το φαινόμενο με την ανάπτυξη του μπολσεβικισμού υπό τον Λένιν.

Η Ρόζα κάνει διακριτή την παρουσία της σε αυτή τη διαμάχη ανάμεσα στο ρεβιζιονιστικό και το επαναστατικό ρεύμα της σοσιαλδημοκρατίας που τα επόμενα χρόνια θα πάρει μεγάλες διαστάσεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Συγκρούεται με την αναθεώρηση του μαρξισμού που επιχειρεί ο Εντουαρντ Μπερνστάιν με την μπροσούρα της «Κοινωνική μεταρρύθμιση ή επανάσταση;». Συγκρούεται, επίσης, και με τον συγκεντρωτικό χαρακτήρα του κόμματος νέου τύπου που εισηγείται ο Λένιν, παρ’ όλο που αναγνωρίζει ως αναγκαίες τις τάσεις συγκεντρωτισμού στο σοσιαλδημοκρατικό κίνημα.

Με τον Λένιν -ο οποίος την εκτιμούσε βαθύτατα ως επαναστάτρια-, στη συνέχεια θα έρθει ακόμα δύο φορές σε αντίθεση. Η μία αφορά το εθνικό ζήτημα και η άλλη την κριτική που ασκεί στην Οκτωβριανή Επανάσταση. Σε ό,τι αφορά το εθνικό ζήτημα η αντίθεσή της στον πολωνικό εθνικισμό την οδήγησε σε μια λίγο-πολύ μηδενιστική προσέγγιση των εθνικών διεκδικήσεων, σε αντίθεση με τον Λένιν που έκανε διάκριση ανάμεσα στον εθνικισμό του έθνους που καταπιέζει και τον εθνικισμό του έθνους που καταπιέζεται, αναγνωρίζοντας στο έθνος που καταπιέζεται το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση.

Σε ό,τι αφορά την Οκτωβριανή Επανάσταση, την οποία υποδέχτηκε και υποστήριξε με ενθουσιασμό, το κύριο στο οποίο εστίασε την κριτική της αφορά την πολιτική ελευθερία. Η κατάργηση από τους μπολσεβίκους της Συντακτικής Συνέλευσης και του καθολικού εκλογικού δικαιώματος (του εκλογικού δικαιώματος για τους αντιπάλους τους) προκάλεσαν τον φόβο στη Ρόζα Λούξεμπουργκ ότι ήταν οι βασικές προϋποθέσεις αποστέωσης της εργατικής δημοκρατίας. «Η ελευθερία νοείται πάντα ελευθερία για εκείνον που σκέφτεται διαφορετικά», έγραφε. Και είναι αλήθεια πως παρά το γεγονός ότι δεν υπήρχε πρόθεση στους μπολσεβίκους -τουλάχιστον στον Λένιν- να εξαφανίσουν την πολιτική ελευθερία -παρά μόνο παροδικά και κάτω από τον οξύτατο πόλεμο που δέχτηκε η επανάσταση-, ποτέ στην ιστορία της Σοβιετικής Ενωσης δεν έγινε κατορθωτή (κι από ένα σημείο και μετά δεν επιδιώχθηκε) η δημιουργία ενός πολιτικού συστήματος, στο πλαίσιο του εργατικού κράτους, με την ελεύθερη οργάνωση και διακίνηση των διαφορετικών απόψεων για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού.

Η Ρόζα διαχωρίστηκε από το Γερμανικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα μετά την κήρυξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου καθώς πήρε διεθνιστική θέση κατά του πολέμου και μαζί με τον Καρλ Λίμπκνεχτ, την Κλάρα Τσέτκιν, τον Φραντς Μέρινγκ και άλλους έφτιαξε την ομάδα Internationale που αργότερα μετεξελίχθηκε στην Ομοσπονδία «Σπάρτακος» και στο Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας. Στη διάρκεια του πολέμου φυλακίστηκε. Απελευθερώθηκε στις 8 Νοεμβρίου του 1918.

Μαζί με τον Καρλ Λίμπκνεχτ ηγήθηκε της εξέγερσης των Σπαρτακιστών τον Ιανουάριο του 1919 για την ολοκλήρωση της επανάστασης του Νοεμβρίου του περασμένου έτους, την οποία εμπόδιζε, πλέον, η ενσωματωμένη στην αστική τάξη σοσιαλδημοκρατία. Μία μέρα πριν δολοφονηθεί έγραφε στην εφημερίδα «Die Rote Fahne» («Η Κόκκινη Σημαία») που ήταν όργανο του κόμματος των Γερμανών κομμουνιστών (Σπαρτακιστών) στο άρθρο της με τίτλο «Τάξη επικρατεί στο Βερολίνο…»: «Οι μάζες είναι ο αποφασιστικός συντελεστής, αυτές είναι βράχος που πάνω του θα θεμελιωθεί της επανάστασης η τελική νίκη… Και γι’ αυτό μέσ’ απ’ αυτή την «ήττα» θα βλαστήσει η μελλοντική νίκη. «Τάξη επικρατεί στο Βερολίνο!». Ηλίθιοι δήμιοι! Η «τάξη» σας είναι χτισμένη πάνω στην άμμο. Η επανάσταση αύριο «θα υψώσει τη βροντερή φωνή της ώς τους ουρανούς». Τρομαγμένοι θ’ ακούσετε το νικητήριό της σάλπισμα: - Ημουν, είμαι και θα είμαι».


Γιατί την επιλέξαμε

Την επιλέξαμε για όσα σημαίνει και για όσα σηματοδοτεί, τιμώντας ταυτόχρονα την ίδια και το έργο της στα 103 χρόνια από τη δολοφονία της.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ
Ο πραγματικός νικητής των γερμανικών εκλογών
Παίρνοντας 11,5% των ψήφων ο άτεγκτος νεοφιλελεύθερος θιασώτης του Συμφώνου Σταθερότητας εμφανίζεται ως ρυθμιστής των πολιτικών εξελίξεων στη Γερμανία και ετοιμάζεται να αναλάβει το υπουργείο Οικονομικών.
Ο πραγματικός νικητής των γερμανικών εκλογών
ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ
Από το «πουθενά»... στο κατώφλι της Καγκελαρίας
H δύναμη της δημοκρατίας βρίσκεται στην αλλαγή. Ναι, δεν έχω διατελέσει καγκελάριος ούτε υπουργός. Εγώ όμως υποστηρίζω την αλλαγή. Το κατεστημένο το αφήνω σε άλλους». Αυτά και άλλα πολλά είπε ανεβαίνοντας στο...
Από το «πουθενά»... στο κατώφλι της Καγκελαρίας
ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ
Από τα Τάγματα Ασφαλείας στην πρωθυπουργική «ευτυχία»
«Δείξε μου τον σύμβουλό σου, να σου πω ποιος είσαι», έλεγαν κάποτε οι παλιοί. Το ξαναθυμηθήκαμε με την κυριακάτικη συνέντευξη του πρωθυπουργού στο «Βήμα», όπου το μοναδικό εν ζωή πρόσωπο στο οποίο παραπέμπει...
Από τα Τάγματα Ασφαλείας στην πρωθυπουργική «ευτυχία»
ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ
Το μη χείρον βέλτιστον
Η νίκη του Αρμιν Λάσετ στην εσωκομματική μονομαχία του περασμένου Σαββάτου για την ηγεσία των Γερμανών Χριστιανοδημοκρατών θυμίζει από πολλές απόψεις τη νίκη του Τζο Μπάιντεν στις ΗΠΑ.
Το μη χείρον βέλτιστον
ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ
Μια ΕΠΟΝίτισσα για τον κ. Μητσοτάκη
Στα 94 της χρόνια, η κορυφαία ακαδημαϊκός Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ εξακολουθεί να γοητεύει τη Δεξιά με τις δηλώσεις της και τον πολιτικό της βίο, κι ας δηλώνει... «αριστερή», αδικώντας πάνω απ’ όλα τον ίδιο της...
Μια ΕΠΟΝίτισσα για τον κ. Μητσοτάκη
ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ
Επέτειος
Στην τσέπη του παντελονιού/ τσαλακώνουμε τα λάβαρα./ Με μεγάλη ικανοποίηση/ ακούμε να κομματιάζονται/ οι σημαίες στο σκούρο τού/ υφάσματος
Επέτειος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας