Η κινητικότητα στο Δημόσιο

Το ελληνικό Δημόσιο έχει πλήθος παθογένειες που δεν είναι η ώρα να τις προσεγγίσουμε όλες. Γι’ αυτές, φυσικά, δεν ευθύνονται οι δημόσιοι υπάλληλοι.

Φταίει ο τρόπος με τον οποίο συγκροτήθηκαν το νεοελληνικό κράτος και οι υπηρεσίες του και φυσικά το γεγονός ότι αυτό το κράτος, ως ρυθμιστικός και συνεκτικός κρίκος των κοινωνικών σχέσεων σε μια οργανωμένη κοινωνία, χρησιμοποιήθηκε πολλές φορές για να εξυπηρετήσει και για να συμβιβάσει συμφέροντα, συχνά αντιτιθέμενα.

Αν κάτι επέβαλλε η οικονομική κρίση είναι η αναδιοργάνωση της κρατικής μηχανής, η οποία είχε πάψει προ πολλού να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις των καιρών.

Αυτό το είχαν δει πολλοί – και μάλιστα εγκαίρως. Ο Κώστας Καραμανλής, για παράδειγμα, είχε διακηρύξει την «επανίδρυση του κράτους». Δεν την έκανε -ίσως και να μην μπορούσε- αλλά έθεσε ένα πρόβλημα που ήταν υπαρκτό.

Η κρίση κατέστησε αυτή την «επανίδρυση» αναγκαιότητα. Πώς όμως θα γινόταν κάτι τέτοιο; Για να επιχειρήσει κανείς να «επανιδρύσει» ή να αναδιοργανώσει το κράτος, πρέπει να ξέρει πώς θα είναι η οικονομία της χώρας όταν η κρίση θα έχει ξεπεραστεί.

Ποιος το ξέρει όμως; Και επειδή αυτή η δουλειά δεν μπορούσε να περιμένει, κάπως έπρεπε να αρχίσει.

Η μία εκδοχή της ανασυγκρότησης του Δημοσίου ήταν του δεύτερου μνημονίου, που εφάρμοσαν οι προηγούμενες, νεοφιλελεύθερες κυβερνήσεις.

Έκλειναν ή συγχώνευαν φορείς του Δημοσίου, έβγαζαν δημοσίους υπαλλήλους σε διαθεσιμότητα και ένα μέρος από αυτούς τους απέλυαν, ενώ τους υπόλοιπους τους έθεταν σε υποχρεωτική κινητικότητα. Σε αναγκαστική δηλαδή μετάταξη, στις υπηρεσίες όπου υπήρχαν κενά.

Η τελική κατάληξη αυτής της πρακτικής στην ολοκλήρωσή της -για να ξεπεράσει τα συνταγματικά εμπόδια της δημοσιοϋπαλληλικής μονιμότητας- οδηγούσε, με μαθηματική ακρίβεια, στην ιδιωτικοποίηση δημόσιων υπηρεσιών.

Προφανώς εκείνων που θα ήταν κερδοφόρες για τα επενδυτικά συμφέροντα.

Η σημερινή κυβέρνηση, στην προσπάθειά της να ανταποκριθεί στην ανάγκη ανασυγκρότησης και αναδιάταξης των δημόσιων υπηρεσιών, προτάσσει την εθελοντική κινητικότητα και θεσπίζει κίνητρα γι’ αυτόν τον σκοπό.

Τι θα πετύχει είναι άγνωστο. Ενα σταθερό και λειτουργικό, όμως, πλαίσιο κινητικότητας, που δεν θα θίγει την κοινωνική προσφορά του Δημοσίου και θα διασφαλίζει την εργασία των δημοσίων υπαλλήλων, είναι επιβεβλημένο.