Αυτή την εβδομάδα, η Ελλάδα αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο του γεωπολιτικού ανταγωνισμού μεταξύ Δύσης και Ρωσίας, με αφορμή το συνέδριο της Σύμπραξης για τη Διατλαντική Ενεργειακή Συνεργασία (P-TEC), που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, στις 6-7 Νοεμβρίου. Το συνέδριο επαναφέρει τα σενάρια που θέλουν την Ελλάδα να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στους ευρωπαϊκούς σχεδιασμούς για την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Πρόσφατα, η Ευρωπαϊκή Ενωση ανακοίνωσε σχέδιο σταδιακής απαγόρευσης των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, τόσο αυτού που διακινείται μέσω αγωγών όσο και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ), με οριστικό τερματισμό έως την 1η Ιανουαρίου 2028. Το μέτρο αυτό, το οποίο θα συζητηθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στοχεύει στο να περιορίσει τα ρωσικά κεφάλαια που χρηματοδοτούν τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Παρά την απόφαση, η πλειοψηφία των χωρών της Ε.Ε. παραμένει ενεργειακά εξαρτημένη από τη Ρωσία, με το Κρεμλίνο να χρησιμοποιεί αυτήν τη σχέση ως μοχλό πίεσης. Η απαγόρευση δημιουργεί ένα κενό στην ενεργειακή αγορά που φιλοδοξούν να καλύψουν οι ΗΠΑ με την αύξηση των εξαγωγών αμερικανικού LNG στην Ευρώπη.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε στρατηγικό κόμβο μέσω του «Κάθετου διαδρόμου» (Vertical corridor), ενός ενεργειακού δικτύου που διασχίζει τη χώρα και συνδέει τα τερματικά LNG της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης με την Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη, καθώς επίσης και με την Ουκρανία, η οποία παίζει σημαντικό ρόλο ως ενεργειακός κόμβος, χάρη στις αποθήκες φυσικού αερίου που διαθέτει. Ο διάδρομος αυτός συνιστά μια κοινή αμερικανοευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ενεργειακή απεξάρτηση της Ε.Ε. από τη Ρωσία· στόχος είναι η ολοκλήρωσή του έως το 2027.
Παρουσίες
Στο επίκεντρο του συνεδρίου που διοργανώνουν από κοινού το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας και η ελληνική κυβέρνηση στην Αθήνα, αναμένεται να συμμετάσχουν υψηλόβαθμοι Αμερικανοί αξιωματούχοι, όπως ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ και ο υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ Νταγκ Μπέργκαμ, επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας επί προεδρίας Τραμπ. Παράλληλα, συμμετοχές θα έχουν ευρωπαϊκές αντιπροσωπείες από 25 χώρες και πάνω από 17 πολυεθνικές εταιρείες ενέργειας.
Η αμερικανική πλευρά δείχνει έντονο ενδιαφέρον για την ανάπτυξη και την ενίσχυση ενεργειακών υποδομών στην Ελλάδα, με στρατηγικές κινήσεις που ξεκίνησαν ήδη από το 2016, με την ενίσχυση του πλωτού τερματικού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Αλεξανδρούπολη και με τη διασύνδεση Ελλάδας – Βουλγαρίας μέσω αγωγών. Οι επενδύσεις αυτές χρηματοδοτούνται και από ευρωπαϊκούς πόρους, ενισχύοντας τη στρατηγική σημασία της Ελλάδας ως κεντρικής πύλης εισόδου LNG προς την Ανατολική Ευρώπη, τα Βαλκάνια και την Ουκρανία, καλύπτοντας το κενό από την απαγόρευση του ρωσικού αερίου.
