«Δεν μπορεί ένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης να υπόκειται σε εγγυήσεις τρίτων κρατών», τόνισε ο Ελληνας υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, συμπληρώνοντας πως εγγυήσεις δίνονται σε ένα κράτος ως προς τη διαφύλαξή του έναντι τρίτων, όχι ως πρόσχημα κατοχής από τρίτους.
Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Φιλελεύθερος της Κυριακής», ο κ. Κοτζιάς ανέφερε κατ’ αρχάς ότι το Κυπριακό είναι πρόβλημα κατοχής και χρήσης βίας σε επίπεδο διακρατικών σχέσεων:
Δηλώνοντας δημόσια στη διεθνή κοινότητα ότι πρέπει να φύγουν τα στρατεύματα κατοχής από την Κύπρο και να τελειώνουμε με το αναχρονιστικό και πολλαπλώς παραβιασθέν καθεστώς των εγγυήσεων, είπαμε την αλήθεια. Δείξαμε τον πυρήνα της λύσης του Κυπριακού, όσο μας αφορά, με τρόπο θεσμικά ορθό και με βάση το διεθνές δίκαιο.
Ο Ελληνας υπουργός υπογράμμισε ότι «όλο και περισσότεροι κατανοούν ότι δεν μπορεί να υπάρξει λύση για το Κυπριακό χωρίς κατάργηση του προαναφερθέντος καθεστώτος. Η Κίνα και η Ρωσία το κατανοούν θετικά. Το ίδιο και η Γαλλία. Η Βρετανία δεν ενδιαφέρεται να επιμείνει στα δικαιώματα εγγυήσεων, αλλά σε εκείνα των βάσεων, θέμα το οποίο είναι αποκλειστικής αρμοδιότητας του κυπριακού κράτος. Νομίζω ότι η συζήτηση έχει σε ένα βαθμό μετακινηθεί, από το αν χρειάζεται ή όχι το καθεστώς των εγγυήσεων, στο τι μπορεί να το ακολουθήσει».
Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο κατάργησης των εγγυήσεων, ανέφερε ότι «δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική λύση του Κυπριακού με διατήρηση του καθεστώτος των εγγυήσεων, ότι δεν πρόκειται να αποδεχτεί ο κυπριακός λαός, ιδιαίτερα οι Ελληνοκύπριοι, τη διατήρησή του. Προσπάθεια διατήρησης εγγυήσεων σημαίνει πρόσχημα για μη λύση του Κυπριακού.
»Δεν μπορεί ένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης να υπόκειται σε εγγυήσεις τρίτων κρατών. Εξάλλου άλλο πράγμα είναι οι εγγυήσεις για ένα υπό σύσταση κράτος και άλλο για ένα υπάρχον κράτος. Να το πω και αλλιώς: εγγυήσεις δύνονται σε ένα κράτος ως προς τη διαφύλαξή του έναντι τρίτων, όχι ως πρόσχημα κατοχής από τρίτους».
Ο κ. Κοτζιάς επανέλαβε ότι η Συνθήκη των Εγγυήσεων έχει καταστρατηγηθεί πολλαπλώς. Σύμφωνα με αυτήν, η χρήση δικαιωμάτων γίνεται υπό τρεις όρους: α) διαβούλευση με όλα τα μέρη, β) φροντίδα για την άμεση αποκατάσταση της διαταραχθείσης κατάστασης, γ) άμεση απόσυρση. Κι αναρωτήθηκε:
Χρειάζεται να σας εξηγήσω ότι η Τουρκία έχει παραβιάσει το σύνολο αυτών των όρων χρήσης δικαιώματος; Δεν νομίζω. Ισως η Τουρκία με πραγματισμό παραδεχτεί κάποια στιγμή την αλήθεια ότι είναι και προς το δικό της συμφέρον να αποσυρθεί από τέτοια δικαιώματα. Αλλά αυτό δεν είναι κάτι που γίνεται αυτόματα και εξαρτάται κύρια από την ίδια.
