Πώς βλέπει η Αθήνα τις δηλώσεις Φιντάν

Την έντονη αντίδραση της Αθήνας αλλά και προβληματισμό ενόψει του νέου κρίσιμου ραντεβού των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών στις Βρυξέλλες ή τη Μάλτα στις αρχές Δεκεμβρίου προκάλεσαν οι δηλώσεις του επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας Χακάν Φιντάν περί ύπαρξης «τουρκικής μειονότητας» στη Θράκη και στα Δωδεκάνησα.

Αμεση ήταν η αντίδραση κύκλων του ΥΠΕΞ που μέσω βραδινής διαρροής διεμήνυσαν πως η Συνθήκη της Λωζάννης είναι σαφής και δεν επιδέχεται παρερμηνεία. Οπως ανέφεραν χαρακτηριστικά διπλωματικές πηγές, η συνθήκη αναφέρεται μόνο σε μουσουλμανική μειονότητα και η πάγια αναφορά εκ μέρους της Τουρκίας σε ανύπαρκτη εθνική μειονότητα αντίκειται στην οφειλόμενη πιστή εφαρμογή του διεθνούς δικαίου. Η Ελλάδα θα συνεχίσει την πολιτική ισότητας και ισοπολιτείας για όλους τους Ελληνες πολίτες», κατέληξαν χαρακτηριστικά.

Αξίζει ακόμη να σημειωθεί πως μία ημέρα μετά την απάντηση του ελληνικού ΥΠΕΞ, ο Τούρκος ομόλογος του Γ. Γεραπετρίτη, Χακάν Φιντάν, σε μια εφ’ όλης της ύλης ενημέρωση που παραχώρησε προς τους εκπροσώπους των ΜΜΕ επανέλαβε με σαφήνεια πως η Αγκυρα προτιμά «να αντιμετωπίζει όλα τα προβλήματα ως πακέτο» κι αν είναι δυνατόν «μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας», ενώ υποστήριξε ακόμη τα περί ύπαρξης «τουρκικής μειονότητας».

Η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και παρότι εξέφρασε την ενόχλησή της μέσω διπλωματικών κύκλων για τις δηλώσεις Φιντάν, εντούτοις δεν έχει αλλάξει η προσήλωσή της στην επίτευξη των απαραίτητων προϋποθέσεων για την εκκίνηση ενός ουσιαστικού διαλόγου στα Ελληνοτουρκικά που θα αφορά την πάγια θέση μας για μία και μόνο νομική διαφορά (Υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ) διατηρώντας παράλληλα το θετικό κλίμα των «ήσυχων νερών». Σε κάθε περίπτωση όπως υποστηρίζουν καλά πληροφορημένες πηγές με τις οποίες συνομίλησε η «Εφ.Συν.» , πολλές φορές τέτοιου είδους δηλώσεις αποτελούν απλώς το αποτελέσματα εσωτερικών πιέσεων που υπάρχουν ένθεν κακείθεν και δεν απηχούν απόλυτα τις προθέσεις των δύο πλευρών για διάλογο που παραμένουν σταθερές.

Τέλος, υπενθυμίζεται πως παρότι η πάγια θέση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής είναι πως τα μειονοτικά θέματα αποτελούν εσωτερικό πολιτικό ζήτημα και δεν διέπονται από καμία αρχή αμοιβαιότητας μεταξύ των δύο χωρών, δεν είναι λίγες οι φορές που επιμέρους θέματα της μειονότητας έχουν τεθεί στο τραπέζι των συζητήσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η προτροπή του Τούρκου προέδρου τον Φεβρουάριο του 2019, κατά την επίσκεψη του τότε πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στην Αγκυρα, να κάνει δεκτό το αίτημα της μειονότητας για εκλογή των μουφτήδων της (θρησκευτικοί ηγέτες) από τη βάση, με αντάλλαγμα την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής στη Χάλκη.

Ας μην ξεχνάμε ακόμη πως και η ελληνική πλευρά συχνά υπενθυμίζει στις διμερείς συζητήσεις ότι η ελληνική μειονότητα στην Κωνσταντινούπολη δεν έχαιρε ανάλογης καλής συμπεριφοράς από το τουρκικό κράτος όπως η μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη.