Εναν χρόνο ακριβώς από τη δήλωση του Ταγίπ Ερντογάν ότι έχει ανοίξει τα σύνορα της Τουρκίας με την Ε.Ε. και την παρακίνηση δεκάδων χιλιάδων προσφύγων και μεταναστών να διασχίσουν τον Εβρο, η Αγκυρα επιχειρεί να ανακινήσει το προσφυγικό/μεταναστευτικό, αυτή τη φορά με καταγγελίες εις βάρος της Ελλάδας, για συστηματικές επαναπροωθήσεις τόσο στα χερσαία σύνορα όσο και στη θάλασσα.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας, με γραπτή ανακοίνωση που εξέδωσε χθες, καταγγέλλει τις ελληνικές αρχές αλλά και τη Frontex για μαζικές επαναπροωθήσεις 80.000 ανθρώπων (μεταξύ των οποίων γυναίκες και παιδιά) και μάλιστα με τρόπο που έβαλε σε κίνδυνο τη ζωή τους, ενώ από την άλλη ισχυρίζεται ότι οι τουρκικές υπηρεσίες επεμβαίνουν σωτήρια. Στην ανακοίνωση αναφέρονται δύο καταγγελίες για τον Εβρο, στις 23 και 24 Φεβρουαρίου και άλλη μία για τη Λέσβο, στις 18 Φεβρουαρίου. Στον Εβρο, απωθήθηκαν, σύμφωνα με την τουρκική ανακοίνωση, 51 άνθρωποι από την ελληνική πλευρά του ποταμού σε νησίδα και διασώθηκαν από την Τουρκία.
Σε καταθέσεις που επικαλείται η Αγκυρα, ορισμένοι φέρονται να δηλώνουν ότι είχαν γυρίσει στην Ελλάδα από τη Σερβία και τη Βουλγαρία (όπου είχαν εγκλωβιστεί) και από την Ελλάδα τους επαναπροώθησαν στην Τουρκία. Στη Λέσβο καταγγέλλεται ότι η Ελλάδα πήρε 151 Αφγανούς από το Κέντρο Υποδοχής και τους έστειλε με βάρκες στις τουρκικές ακτές. Σύμφωνα με το πρακτορείο Anadolu, στα παράνομα push-backs συμμετέχουν οι δυνάμεις της Frontex και δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά αλλά για «συστηματική πολιτική» που εφαρμόζεται τα τέσσερα τελευταία χρόνια.
Οι πρώτες νύξεις για επαναπροωθήσεις από την Ελλάδα με την συνεργασία της Frontex είχαν γίνει την περασμένη εβδομάδα από τον υπουργό Εσωτερικών Σ. Σοϊλού και τον υφυπουργό Εξωτερικών Σ. Κιράν, οι οποίοι παράλληλα κατηγόρησαν την Ε.Ε. ότι δεν αναγνωρίζει τις τεράστιες δαπάνες που έχει κάνει η Τουρκία (πάνω από 40 δισ. δολ., όπως ανέφερε ο Σ. Κινάν). Σε απάντηση των αιτιάσεων της Αγκυρας ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Ν. Δένδιας είχε επισημάνει στην ομιλία του στη Σύνοδο του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ (25 Φεβρουαρίου) ότι οι δυνάμεις της ακτοφυλακής έχουν διασώσει 320.000 ανθρώπους.
Η Αγκυρα προσδοκούσε από την πρόεδρο της Ε.Ε. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μία νέα πρόταση με μεγαλύτερη οικονομική βοήθεια (και απευθείας στις κρατικές υπηρεσίες) για το προσφυγικό, όμως τέτοια πρόταση δεν έχει διαμορφωθεί. Στις 15 Μαρτίου το θέμα θα συζητηθεί στο κοινό Συμβούλιο των Υπουργών Εσωτερικών και Εξωτερικών της Ε.Ε.
Η συμπεριφορά της Τουρκίας και στο θέμα του προσφυγικού αναμένεται να αποτυπωθεί στην έκθεση Μπορέλ που θα υποβληθεί στη σύνοδο κορυφής στις 25 Μαρτίου, μαζί με τις άλλες προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, το Αιγαίο και την Κύπρο, επισήμανε ο υπουργός Εξωτερικών Ν. Δένδιας σε συνέντευξη στην εφημερίδα «Real Νews». Υπογράμμισε επίσης ότι η τουρκική συμπεριφορά θα συνεχίσει να είναι στην ημερήσια διάταξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και μετά τον Μάρτιο. Αναφερόμενος στον επόμενο γύρο των διερευνητικών επαφών, ο υπουργός τόνισε ότι «δεν θα πέσουμε στην παγίδα της υπονόμευσης των συνομιλιών, αν υπάρχει όντως τέτοια πρόθεση από την άλλη πλευρά».
