Ο Τραμπ φεύγει, οι κυρώσεις έρχονται!

Μια του σουλτάνου, δυο του σουλτάνου, τρεις… και η κακή του ώρα! Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να κάνουν συστηματικά τα στραβά μάτια απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα σε σειρά μετώπων, από τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο ώς τη Λιβύη και εσχάτως τον Καύκασο, αλλά εν τέλει η Ουάσινγκτον αποφάσισε επιτέλους, στις τελευταίες μέρες της διακυβέρνησης Τραμπ, να τιμωρήσει με κυρώσεις την αγορά του προηγμένου αντιαεροπορικού ρωσικού συστήματος S-400.

Σύμφωνα λοιπόν με τη χθεσινοβραδινή ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις σε βάρος του Ισμαήλ Ντεμίρ, προέδρου της τουρκικής SSB, δηλαδή της Διεύθυνσης Αμυντικής Βιομηχανίας της τουρκικής Προεδρίας της Δημοκρατίας, και τριών ακόμη Τούρκων αξιωματούχων. Το σημαντικότερο όμως στοιχείο, και αυτό που πιθανόν να «πονέσει» περισσότερο τους Τούρκους, είναι πως τα τιμωρητικά μέτρα περιλαμβάνουν απαγόρευση έκδοσης από τις ΗΠΑ αδειών εξαγωγών και πάγωμα δανείων και πιστωτικών γραμμών προς την τουρκική αμυντική βιομηχανία.

Σε διευκρινιστικές δηλώσεις του αμέσως μετά την ανακοίνωση των κυρώσεων, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο επιβεβαίωσε πως οι κυρώσεις περιλαμβάνουν πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και ταξιδιωτικούς περιορισμούς στον πρόεδρο της SSB και τους άλλους τρεις Τούρκους, και κάλεσε την Τουρκία να «επιλύσει άμεσα το πρόβλημα» με τους S-400 «σε συντονισμό» με τις ΗΠΑ. Παράλληλα όμως χαρακτήρισε την Αγκυρα «πολύτιμη σύμμαχο και σημαντικό περιφερειακό εταίρο» για τις ΗΠΑ, και συμπλήρωσε πως η Ουάσινγκτον «επιδιώκει να συνεχίσει τη συνεργασία στον αμυντικό τομέα» με την Τουρκία, εννοώντας προφανώς το «παγωμένο» λόγω των ρωσικών πυραύλων πρόγραμμα συμπαραγωγής των αεροσκαφών F-35.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ξεκαθαρίσει στην Τουρκία, επανειλημμένα και στο πιο υψηλό επίπεδο, ότι η αγορά του συστήματος S-400 θα θέσει σε κίνδυνο την ασφάλειά τους (…). Παρά ταύτα, η Τουρκία αποφάσισε να προχωρήσει με την απόκτηση και δοκιμή των S-400, παρά τη διαθεσιμότητα εναλλακτικών ΝΑΤΟϊκών συστημάτων που θα κάλυπταν τις αμυντικές της ανάγκες», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Πομπέο – εννοώντας τους γνωστούς αμερικανικούς πυραύλους «Πάτριοτ».

Αντίδραση από τουρκικό ΥΠΕΞ

Το τουρκικό ΥΠΕΞ αντέδρασε αμέσως, τονίζοντας με ανακοίνωσή του πως «απορρίπτει και καταδικάζει» τις κυρώσεις που επέβαλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Επιμένει μάλιστα ότι «δεν υπάρχει τεχνική βάση» στον ισχυρισμό ότι το σύστημα S-400 θα θέσει σε κίνδυνο την άμυνα του NATO – παρά το γεγονός ότι το σύστημα αυτό είναι σχεδιασμένο ειδικά για να καταρρίπτει αμερικανικά αεροσκάφη… Επιπλέον, σύμφωνα με το τουρκικό ΥΠΕΞ, οι κυρώσεις από τις ΗΠΑ θα βλάψουν τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, ενώ η Τουρκία θα προβεί σε αντίποινα «όπως είναι και το αναγκαίο».

Στο νέο επεισόδιο της πολυετούς διαμάχης -μην ξεχνάμε ότι οι πρώτες συστοιχίες παραδόθηκαν στους Τούρκους τον Αύγουστο του 2019 και οι πρώτες δοκιμές έγιναν τον περασμένο Οκτώβριο- παρενέβη, όπως ήταν αναμενόμενο, και η Ρωσία. Ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε πως οι κυρώσεις των ΗΠΑ «στερούνται νομιμοποίησης» και δείχνουν «υπεροπτική στάση απέναντί στο Διεθνές Δίκαιο»

Πώς φτάσαμε όμως στις πρώτες αυτές κυρώσεις μεταξύ των συμμάχων; Οπως σχολιάζει το Associated Press, μετά το «πάγωμα» των F-35 η κυβέρνηση Τραμπ απέφυγε να προχωρήσει σε άλλες τιμωρητικές ενέργειες, ώστε να δώσει χρόνο στον Ερντογάν να το ξανασκεφτεί αλλά και επειδή «όπως αρκετοί υποψιάζονται, έπαιξε ρόλο η προσωπική σχέση μεταξύ του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Τούρκου ηγέτη». Ομως τώρα το Κογκρέσο υπερψήφισε τις κυρώσεις με βάσει τον «επιθετικό» νόμο CAATSA, που τιμωρεί όποιον συναλλάσσεται με «αντιπάλους των ΗΠΑ». Και ο Τραμπ έχασε τις εκλογές, οπότε το σουρεαλιστικό τουρκο-αμερικανικό «τανγκό» ξεκινά από την αρχή, υπό το άγρυπνο βλέμμα του Πούτιν, που θα κάνει ό,τι μπορεί για να κρατήσει την Τουρκία μακριά από το συμμαχικό «μαντρί»…