Η απόφαση της Τουρκίας να παρέμβει με στρατιωτικές δυνάμεις στη Λιβύη έχει προκαλέσει μπαράζ αρνητικών αντιδράσεων τόσο από την Ε.Ε. και σημαντικές ευρωπαϊκές χώρες όσο και από τα κράτη της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου. Η μονομερής απόφαση του προέδρου Ταγίπ Ερντογάν να υποστηρίξει στρατιωτικά την κυβέρνηση της Τρίπολης καθιστά την Τουρκία μέρος του προβλήματος, δημιουργεί κινδύνους για τη σταθερότητα, δυναμιτίζει τις προσπάθειες της Γερμανίας (Διάσκεψη του Βερολίνου) και της διεθνούς κοινότητας για ειρήνευση και διπλωματική επίλυση του Λιβυκού και παραβιάζει τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, που έχει επιβάλει εμπάργκο όπλων στη Λιβύη. Η Τουρκία, απομονωμένη διπλωματικά, βλέπει την αμετροεπή ανάμειξή της στο Λιβυκό να της επιστρέφει ως μπούμερανγκ.
Χθες, στις Βρυξέλλες, ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Ζοζέπ Μπορέλ καταδίκασε την τουρκική παρέμβαση και ζήτησε την άμεση παύση κάθε προσπάθειας τρίτης δύναμης να επέμβει στα εσωτερικά της Λιβύης.
Σε δηλώσεις του μετά τη συνάντησή του με τους υπουργούς Εξωτερικών της Βρετανίας, της Ιταλίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας, με τους οποίος συζήτησε τις τελευταίες εξελίξεις στη Λιβύη και την τουρκική παρέμβαση, ο κ. Μπορέλ επανέλαβε ότι η Λιβύη αποτελεί προτεραιότητα για την Ε.Ε. και τόνισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει καμία αποκλιμάκωση όταν τρίτες χώρες προσπαθούν να εμπλακούν στρατιωτικά στη χώρα. «Είναι προφανές ότι πρόκειται για μια αναφορά στην απόφαση της Τουρκίας να παρέμβει με στρατό στη Λιβύη, κάτι που εμείς απορρίπτουμε», πρόσθεσε ο ύπατος εκπρόσωπος της Ε.Ε. για την εξωτερική πολιτική.
Στη γραπτή δήλωση που εξέδωσαν οι τέσσερις υπουργοί Εξωτερικών τονίζουν μεταξύ άλλων ότι «όλα τα μέλη της διεθνούς κοινότητας πρέπει να σέβονται αυστηρά και να επιβάλλουν το εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ» και ξεκαθαρίζουν ότι «η συνέχιση της εξωτερικής παρέμβασης τροφοδοτεί την κρίση». «Οσο περισσότερο τα στρατεύματα της Λιβύης βασίζονται στην εξωτερική στρατιωτική βοήθεια τόσο περισσότερο δίνουν στους εξωτερικούς παράγοντες αδικαιολόγητη επιρροή στις κυρίαρχες αποφάσεις της Λιβύης, εις βάρος των εθνικών συμφερόντων της χώρας και της περιφερειακής σταθερότητας».
Εκτακτο Συμβούλιο
Οι υπουργοί Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιταλίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας υπογράμμισαν «την ανάγκη να αποφευχθούν μονομερείς ενέργειες, όπως η υπογραφή συμφωνιών που επιδεινώνουν περαιτέρω τη σύγκρουση ή τις ενέργειες που δημιουργούν πρόσχημα για εξωτερικές παρεμβάσεις που αντιβαίνουν στα συμφέροντα του λαού της Λιβύης, καθώς και στα ευρωπαϊκά συμφέροντα, όπως υπογραμμίστηκε από τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 12ης Δεκεμβρίου 2019».
Οι εξελίξεις στη Λιβύη αλλά και στο Ιράν θα συζητηθούν την Παρασκευή στην έκτακτη συνάντηση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε. Μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης των «τεσσάρων», ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών, Λουίτζι Ντι Μάιο, αναχώρησε για την Τουρκία, όπου επρόκειτο να συναντηθεί αργά χθες το βράδυ με τον Τούρκο ομόλογό του Μεβλούτ Τσαβούσογλου.
Αύριο, ο Νίκος Δένδιας θα συμμετάσχει σε μια διευρυμένη σύνθεση του τριμερούς σχήματος συνεργασίας των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου με την προσθήκη της Γαλλίας και της Ιταλίας. Οι Νίκος Δένδιας, Νίκος Χριστοδουλίδης, Σάμεχ Σούκρι, Ζαν Ιβ Λεντριάν και Λουίτζι Ντι Μάιο θα ανταλλάξουν απόψεις για τις προοπτικές επίλυσης της λιβυκής κρίσης, καθώς και για συντονισμό των ενεργειών των πέντε κρατών, εν μέσω μιας συγκυρίας με ιδιαίτερες επιπτώσεις στους περιφερειακούς συσχετισμούς.
Στόχος της συνάντησης των πέντε υπουργών Εξωτερικών είναι η συμβολή προς την κατεύθυνση μιας λύσης στη λιβυκή κρίση στο πλαίσιο των προσπαθειών του Ειδικού Εκπροσώπου του γ.γ. του ΟΗΕ για τη Λιβύη, Γασάν Σαλαμέ, και της προγραμματιζόμενης συνάντησης στο Βερολίνο, καθώς και ο συντονισμός των ενεργειών των πέντε χωρών στα θέματα που σχετίζονται με την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η συνάντηση πραγματοποιείται, υπό το βάρος των παράνομων και άκυρων «συμφωνιών» Αγκυρας-Τρίπολης, οι οποίες έχουν οξύνει την κατάσταση στο εσωτερικό της Λιβύης, υπονομεύοντας τις προοπτικές επίλυσης της κρίσης, ενώ επιχειρούν και τον σφετερισμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων κρατών της περιοχής. Επιπλέον, η «συμφωνία» περί συνεργασίας σε θέματα ασφάλειας, όπου προβλέπεται, μεταξύ άλλων, μεταφορά όπλων και εγκατάσταση τουρκικής βάσης στη Λιβύη, παραβιάζει το εμπάργκο όπλων που έχει επιβληθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Στο Κάιρο
Η κοινή αυτή προσπάθεια των πέντε χωρών της Μεσογείου δεν περιορίζεται στην καταγγελία τς παραβατικότητας και των επιπτώσεων των δύο «συμφωνιών». Στοχεύει στην ανάδειξη της επείγουσας ανάγκης αποτροπής περαιτέρω βημάτων εφαρμογής των «συμφωνιών» που θα οδηγούσαν μετά βεβαιότητας στην επιδείνωση του εμφυλίου στη Λιβύη και στην υπονόμευση της ειρήνης στην περιοχή.
Η συμμετοχή της Γαλλίας και της Ιταλίας στη συνάντηση του Καΐρου αναδεικνύει τη σημασία και τη χρησιμότητα του τριμερούς σχήματος Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου και την αναβαθμίζει ως ένα σημαντικό φόρουμ συζητήσεων για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα και σημαντικό σχήμα συνεργασίας και συντονισμού μεταξύ των κρατών της περιοχής.
Η Ελλάδα, ως χώρα γειτονική με τη Λιβύη, με σημαντικό αποτύπωμα και ρόλο στις εξελίξεις της περιοχής, βρίσκεται στον πυρήνα των συζητήσεων και των αποφάσεων για τα θέματα της Ανατολικής Μεσογείου, με τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια να βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τους ομολόγους του στη Βόρεια Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη. Επόμενος σταθμός του Νίκου Δένδια στην περιοχή θα είναι το Μαρόκο, το οποίο θα επισκεφθεί στις 15 Ιανουαρίου.
