«Δώστε λεφτά ή ανοίγω τις πόρτες»

«Ή θα συμβεί αυτό ή, διαφορετικά, πρέπει να ανοίξουμε τις πόρτες […] Ή δίνετε υποστήριξη ή, μας συγχωρείτε, αλλά δεν θα σηκώσουμε αυτό το βάρος μόνοι. Δεν μπορέσαμε να έχουμε βοήθεια από τη διεθνή κοινότητα, για την ακρίβεια, από την Ευρωπαϊκή Ενωση» προειδοποίησε τις Βρυξέλλες ο πρόεδρος της Τουρκίας και δήλωσε αποφασισμένος να προχωρήσει στη δημιουργία της ζώνης ασφαλείας, ακόμη και μονομερώς, με ορίζοντα το τέλος Σεπτεμβρίου.

Ο Ερντογάν εκβιάζει την Ε.Ε. με «οπλο» τους πρόσφυγες

Το σχέδιο της Αγκυρας είναι να μεταφέρει πάνω από ένα εκατομμύριο Σύρους πρόσφυγες –από τα 3,6 εκατομμύρια προσφύγων που φιλοξενεί σήμερα– σε μια στενή λωρίδα συριακού εδάφους, κατά μήκος των τουρκο-συριακών συνόρων και εντός των εδαφών της Βορειοανατολικής Συρίας την οποία ελέγχουν οι Κούρδοι, με τη σύμφωνη γνώμη των Ηνωμένων Πολιτειών. Σε αυτή τη ζώνη, μήκους 450 και βάθους 5-30 χιλιομέτρων, φιλοδοξεί να χτίσει μόνιμους οικισμούς για τους πρόσφυγες, με χρήματα που ζητάει τώρα από την Ε.Ε. και τη διεθνή κοινότητα.

Βραχυπρόθεσμα, το σχέδιο αυτό θα του επιτρέψει να απαλύνει τις πιέσεις που δέχεται στο εσωτερικό της χώρας του, καθώς αυξάνει –σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις έχει φτάσει στο 65%– η δυσφορία των Τούρκων πολιτών για την παρουσία τόσο πολλών προσφύγων, σε μια περίοδο που η οικονομία αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα. Ηδη, δεκάδες χιλιάδες Σύροι πρόσφυγες που έχουν καταγραφεί σε άλλες πόλεις εκδιώκονται από την Κωνσταντινούπολη και μεταφέρονται σε καταυλισμούς στα σύνορα με τη Συρία, ενώ γίνονται και απελάσεις.

Μακροπρόθεσμα, η ζώνη, με μόνιμους κατοίκους ένα εκατομμύριο σουνίτες Σύρους, θα αλλοιώσει τις δημογραφικές ισορροπίες της περιοχής, και θα λειτουργήσει ως σφήνα, ως «υγειονομική ζώνη» μεταξύ των κουρδικών πληθυσμών που ζουν ένθεν κακείθεν των συνόρων.

Την περασμένη εβδομάδα, ανώτερος αξιωματούχος των Κούρδων της Συρίας είχε δηλώσει ότι οι πρόσφυγες πρέπει να επιστρέψουν στις εστίες τους και σημείωσε με έμφαση ότι «η μετεγκατάσταση στη ζώνη εκατοντάδων χιλιάδων Σύρων που ζούσαν (πριν από τον πόλεμο) σε άλλες περιοχές της Συρίας δεν θα γίνει αποδεκτή».

Κατασκευή πόλεων

Ομως η Τουρκία επιμένει και δεν λαμβάνει υπόψη τις αντιδράσεις των κούρδων της Συρίας: «Λέμε ότι πρέπει να δημιουργήσουμε μία ζώνης ασφαλείας, ότι, εμείς ως Τουρκία, μπορούμε να κατασκευάσουμε πόλεις εκεί αντί για τους καταυλισμούς με σκηνές εδώ. Ας τους μεταφέρουμε σε ζώνες ασφαλείας εκεί», δήλωσε ο πρόεδρος Ερντογάν χθες, κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε στελέχη του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), στην Αγκυρα.

«Δώστε μας επιμελητειακή υποστήριξη και μπορούμε να πάμε εκεί να χτίσουμε σπίτια σε βάθος 30 χιλιομέτρων στη Βόρεια Συρία. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούμε να τους προσφέρουμε ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης» ανέφερε και συνέχισε: «Δεχτήκαμε με ανοιχτές αγκάλες ανθρώπους που έτρεχαν να γλιτώσουν από τις βόμβες. Δεν ανοίξαμε τα σύνορά μας μόνο σε 200 πρόσφυγες, όπως έκαναν ορισμένες χώρες της Δύσης. Σήμερα, αυτές οι χώρες μάς ευγνωμονούν. Είναι τιμή μας αυτό που κάναμε, ακόμη κι αν αυτοί μας έδωσαν μηδενική βοήθεια». Στην ομιλία του σημείωσε επίσης ότι η Ε.Ε. έχει δώσει για τις ανάγκες των προσφύγων μόλις τρία δισ. ευρώ στην Τουρκία, ενώ η χώρα έχει δαπανήσει ήδη πολύ περισσότερα για αυτό τον σκοπό.

Στις Βρυξέλλες, πάντως, η εκπρόσωπος της Επιτροπής, Νατάσα Μπερτό, δήλωσε ότι τόσο η Ε.Ε. όσο και η Τουρκία συνεχίζουν να δεσμεύονται από τη συμφωνία για το προσφυγικό και σημείωσε: «Εχουμε εμπιστοσύνη πως μπορούμε να συνεχίσουμε αυτό το έργο με καλή πίστη μαζί με τους Τούρκους εταίρους μας». Η εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι η Ε.Ε. «παρέχει σημαντική υποστήριξη στην Τουρκία, για να βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσης και την προστασία των Σύρων προσφύγων στην Τουρκία» και υπενθύμισε ότι «μέχρι σήμερα, η Ε.Ε. έχει μεταφέρει στην Τουρκία 5,6 δισ. από τα συνολικά έξι που είχαν συμφωνηθεί, και το υπόλοιπο του ποσού θα εκταμιευτεί σύντομα».