ΜΟΝΑΧΟ Του απεσταλμένου μας Νικόλα Ζηργάνου
Εχει ο καιρός γυρίσματα. Ποιος θα το πίστευε στις δύσκολες εποχές του 2015 ότι τέσσερα χρόνια μετά ο Ελληνας πρωθυπουργός, μιας κυβέρνησης της Αριστεράς, θα παραλάμβανε από τον Χριστιανοκοινωνιστή πρωθυπουργό της Βαυαρίας, Μάρκους Σέντερ, ένα διεθνές βραβείο για την αποφασιστική συμβολή του στη σταθερότητα και την ασφάλεια της Ευρώπης; Το ανέφερε και ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας ανεβαίνοντας στο βήμα κατά τη διάρκεια της τελετής της από κοινού βράβευσης των πρωθυπουργών της Ελλάδας και της Βόρειας Μακεδονίας με το βραβείο «Ewald von Kleist» για την προσφορά τους στη διεθνή ειρήνη και την ειρηνική επίλυση διαφορών μέσω της Συμφωνίας των Πρεσπών.
«Ποτέ μη λες ποτέ, οι καιροί αλλάζουν, και εμείς αλλάξαμε πράγματα προς το καλύτερο για τους λαούς μας», είπε ο Ελληνας πρωθυπουργός και η μπαρόκ αίθουσα στο μεγαλοπρεπές ανάκτορο της «κατοικίας του Μονάχου» του πατέρα του Οθωνα, Λουδοβίκου του δεύτερου, αντήχησε από ένα θερμό και αυθόρμητο χειροκρότημα. Η Ελλάδα έπαψε να αποτελεί μέρος του προβλήματος, η Βόρεια Μακεδονία έπαψε να αποτελεί παράγοντα αστάθειας και οι δύο χώρες προσέφεραν μια θετική λύση που τόσο έχουν ανάγκη τα Βαλκάνια, η Ευρώπη και ο κόσμος όλος.
Οσες φορές κι αν αναφέρθηκαν τα ονόματα των Αλέξη Τσίπρα και Ζόραν Ζάεφ στις τριήμερες εργασίες της διάσκεψης του Μονάχου, η επιδοκιμασία των 35 ηγετών και πρωθυπουργών, των 85 υπουργών Εξωτερικών και Αμυνας, των εκατοντάδων αξιωματούχων, ήταν θερμή και αυθόρμητη. Η διεθνής αναγνώριση για τον ιστορικό ρόλο που έπαιξαν οι δύο πρωθυπουργοί ήταν έκδηλη και υπογραμμίστηκε από πολλούς ομιλητές, από την Ανγκελα Μέρκελ και τον Γενς Στόλτενμπεργκ έως τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, τη Φεντερίκα Μογκερίνι και τον Χάικο Μάας.
Εδώ στο Μόναχο, στην 55η Διάσκεψη για την Ασφάλεια, το επίτευγμα της Συμφωνίας των Πρεσπών ήταν μια μοναδική νότα αισιοδοξίας μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον κινούμενης άμμου. Η διεθνής τάξη πραγμάτων, όπως την έχουμε γνωρίσει, καταρρέει. Οι ανταγωνισμοί μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων οξύνονται, η Ε.Ε. είναι αντιμέτωπη με ένα άτακτο Brexit, οι Αμερικανοί απειλούν τους συμμάχους Γερμανούς για τον αγωγό «North Stream 2», η αναδυόμενη Κίνα φοβίζει και η πολυμέρεια, το διεθνές δίκαιο, ο διάλογος για την επίλυση προβλημάτων και η διεθνής συνεργασία χάνουν έδαφος την ώρα που τα έχουμε περισσότερη ανάγκη από ποτέ.
Οι Πρέσπες είναι τα ήρεμα νερά ενός ταραγμένου κόσμου, γίνονται παράδειγμα, αναγνωρίζονται ως πρότυπο ειρηνικής επίλυσης διαφορών. «Σήμερα γιορτάζουμε την ελπίδα», τόνισε ο Αλέξης Τσίπρας, «την ελπίδα όχι ως αφηρημένη έννοια, αλλά ως συγκεκριμένη προοπτική, βασισμένη σε ρεαλιστικές λύσεις και συμβιβασμούς, βασισμένη σε μια κοινή ευρωπαϊκή προοπτική που χτίζουμε με έναν συνεργάτη, έναν γείτονα και έναν φίλο».
Ιστορική συμφωνία
«Η Ευρώπη και τα Βαλκάνια σήμερα γίνονται ένα. Τα Βαλκάνια ως ένας νέος τόπος ελπίδας, σταθερότητας, συνεργασίας», υπογράμμισε ο σοσιαλδημοκράτης ηγέτης της Βόρειας Μακεδονίας, ο οποίος αποκάλυψε ότι στο Νταβός, έναν χρόνο πριν, όταν οι δύο πρωθυπουργοί είχαν αποφασίσει να προχωρήσουν μπροστά και να σπάσουν τον γόρδιο δεσμό του ονοματολογικού, είχαν συνομολογήσει πως αν τελικά πετύχαιναν μια συμφωνία, ενδεχομένως δεν θα άντεχαν το πολιτικό κόστος. Ωστόσο προχώρησαν με θάρρος και όχι μόνο κατέληξαν σε μια ιστορική συμφωνία, αλλά, όπως σημείωσε καταχειροκροτούμενος ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, «είμαστε εδώ ζωντανοί».
«Δεν ξέρω πολλούς πρωθυπουργούς που θα έφταναν μέχρι το τέλος, ακόμη κι αν αυτό σήμαινε τη διάλυση του κυβερνητικού συνασπισμού», σημείωσε με έμφαση ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, Χάικο Μάας, στην τελετή βράβευσης και υπογράμμισε πως «αυτό που έκανε τη διαφορά μετά από 27 χρόνια ήταν εσείς κ. Τσίπρα και κ. Ζάεφ, το θάρρος σας να πείτε ότι “εμείς μπορούμε να το λύσουμε, δεν θα αφήσουμε μια σύγκρουση του παρελθόντος να εμποδίσει την ευημερία του μέλλοντος”».
«Η ελπίδα έρχεται από τα Βαλκάνια. Μόνο ένας δρόμος υπάρχει για την Ευρώπη και αυτός είναι η ενωμένη Ευρώπη, κι αυτόν τον γνώριζαν πάντα ο Τσίπρας και ο Ζάεφ. Η ομορφιά της ευρωπαϊκής μας ταυτότητας είναι η ισχύς εν τη ενώσει. Δεν μπορώ να σκεφτώ δύο πιο κατάλληλους αποδέκτες για το Βραβείο. Είστε δυο αληθινοί Ευρωπαίοι ηγέτες», κατέληξε ο κ. Μάας.
Και πράγματι, το βραβείο «Ewald von Kleist» θεσμοθετήθηκε προς τιμήν του αντιναζιστή Γερμανού αξιωματικού της Βέρμαχτ, γόνου αριστοκρατικής οικογένειας με αντιφασιστική δράση, Εβαλντ Χάινριχ φον Κλάιστ, ο οποίος είχε λάβει μέρος στην απόπειρα δολοφονίας του Χίτλερ το 1944. Η απονομή του βραβείου έγινε λίγα μέτρα μακριά από την πλατεία Οντεόν, όπου έπεσαν οι πρώτοι νεκροί θύματα του ανερχόμενου τότε ναζιστικού κόμματος, το 1923, όταν ο Χίτλερ αποπειράθηκε να ανατρέψει με τη βία την κυβέρνηση της Βαϊμάρης, με το «πραξικόπημα της μπιραρίας». Εκεί καίει άσβεστη και η φλόγα προς τιμήν των θυμάτων του αντιφασιστικού αγώνα.
Μέσα σε αυτό το απόλυτα συμβολικό σκηνικό ο Ζόραν Ζάεφ έθεσε στην ομιλία του και ζητήματα που αφορούν το αύριο και –λες και διάβαζε την σκέψη του Αλέξη Τσίπρα– τόνισε πως «είναι καιρός ενότητας και συνεργασίας των προοδευτικών δυνάμεων ενάντια στον εθνικισμό. Είναι καιρός επιλογής: μπροστά ή πίσω». Ομως για τον Αλέξη Τσίπρα και τον Ζόραν Ζάεφ υπάρχει μόνον ο δρόμος προς τα εμπρός και όπως είπε και ο Ελληνας πρωθυπουργός «είμαστε με τη σωστή πλευρά της Ιστορίας».
