Η λύση απέχει ένα τηλεφώνημα

Τα τελευταία μέτρα στον μαραθώνιο της συμφωνίας διένυαν χθες τα Σκόπια, με τον Ζόραν Ζάεφ να λαμβάνει την έγκριση της Κ.Ε. του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SDSM) να προχωρήσει στο μεγάλο βήμα, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκολα Ντιμιτρόφ, ενημέρωσε σχετικά τον πρόεδρο της ΠΓΔΜ, Γκιόρκι Ιβάνοφ.

Αυτό που τώρα απομένει για να ξεκινήσει ένας νέος μαραθώνιος, αυτός της επίπονης, περίπλοκης και αστάθμητης διαδικασίας της επικύρωσης της συμφωνίας (δημοψήφισμα στην ΠΓΔΜ, έγκριση από το κοινοβούλιο στα Σκόπια, αλλαγή Συντάγματος της ΠΓΔΜ και ψηφοφορία στην ελληνική Βουλή, με αυτή τη σειρά) είναι ένα τηλεφώνημα που αναμένεται να κάνει ο Ζόραν Ζάεφ στον Αλέξη Τσίπρα, ίσως και σήμερα, και μετά οι δύο πρωθυπουργοί -εφόσον όλα εξελιχθούν ομαλά και δεν υπάρξει εμπλοκή της τελευταίας στιγμής- θα λάβουν την τελική απόφαση την οποία θα ανακοινώσουν.

Τρία ονόματα έχουν απομείνει στο τραπέζι, Nova (Νέα), Gorna (Ανω) και Severna (Βόρεια), από τις τέσσερις προτάσεις του Μάθιου Νίμιτς, με την «Republika Severna Makedonija» (Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας) να συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες.

Είναι απολύτως σαφές ότι καμία συμφωνία δεν μπορεί να κλείσει χωρίς να εξασφαλίζεται το erga omnes και η αλλαγή του Συντάγματος, αλλά και η απεμπόληση του αλυτρωτισμού.

Διαφωνεί ο πρόεδρος

Χθες, ο Ζόραν Ζάεφ, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση στη Βουλή, υποστήριξε ότι κατά την άποψή του «είμαστε κοντά σε πιθανή λύση σε αυτή τη διαδικασία και πιστεύω ότι θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί μέχρι τέλους. Προσπαθώ να ενημερώσω πλήρως, φθάνοντας μέχρι εκείνο το σημείο που δεν θα έθετα σε κίνδυνο τη διαδικασία. Πιστεύω πως το ίδιο κάνει και η ελληνική πλευρά». Ο κ. Ζάεφ σημείωσε επίσης ότι «προσπαθούμε πραγματικά να τελειώσουμε την κατάλληλη στιγμή, ώστε αυτό να ασκήσει επιρροή στο Συμβούλιο της Ε.Ε., στις 28 και 29 Ιουνίου, και στην αυτόματη πρόσκληση για το ΝΑΤΟ».

Απέναντι στην προσπάθεια επίλυσης βρίσκεται η αξιωματική αντιπολίτευση της ΠΓΔΜ, καθώς και ο πρόεδρος Γκιόργκι Ιβάνοφ.

Στην ενημέρωση που του έκανε χθες ο Νίκολα Ντιμιτρόφ, ο προερχόμενος από το εθνικιστικό VMRO-DPMNE πρόεδρος Ιβάνοφ επανέλαβε την άρνησή του για μία λύση στο ζήτημα του ονόματος για συνολική χρήση ή «έναντι όλων» και υποστήριξε ότι «η όλη διαδικασία μοιάζει με προσωπική συμφωνία μεταξύ του πρωθυπουργού Ζάεφ και του κ. Τσίπρα, η οποία δεν έχει προσφέρει στη “Μακεδονία” μια εθνική συναίνεση».

Η εθνικιστική αντιπολίτευση ανακοίνωσε ότι θα διεξαχθεί συλλαλητήριο το Σάββατο, 2 Ιουνίου, στα Σκόπια, με συνθήματα ενάντια στην κυβερνητική πολιτική στην οικονομία, αλλά θεωρείται βέβαιο ότι θα εκφραστεί η αντίθεσή της και στο θέμα του ονόματος.

Προσφεύγουν στον Οικουμενικό Πατριάρχη

Εξελίξεις όμως υπάρχουν και με την εκκλησιαστική παράμετρο, η οποία μπορεί να έχει επιρροή και στην εσωτερική ελληνική πολιτική σκηνή, ιδίως όσον αφορά τη στάση της Εκκλησίας απέναντι στα προγραμματιζόμενα συλλαλητήρια στη Βόρεια Ελλάδα.

Οπως ανακοινώθηκε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, συνήλθε την Τρίτη υπό την προεδρία του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου η Ιερά Σύνοδος και «εξέτασε το αίτημα της σχισματικής εκκλησίας των Σκοπίων, που υποστηρίχθηκε και διά επιστολής του πρωθυπουργού της ΠΓΔΜ Ζόραν Ζάεφ, για ανάληψη πρωτοβουλίας επαναφοράς της Εκκλησίας αυτής στην κανονικότητα υπό τον τίτλο της Αρχιεπισκοπής Αχρίδων και αποφάσισε να πράξει τα δέοντα» πάντα υπό τους απαράβατους όρους, όπως τονίζει η ανακοίνωση, «των ιστορικοκανονικών αρμοδιοτήτων και προνομίων του πρωτόθρονου Πατριαρχείου». Τον Οικουμενικό Πατριάρχη είχε επισκεφθεί στις 10 Απριλίου και ο πρόεδρος της ΠΓΔΜ, Γκιόργκι Ιβάνοφ.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το εκκλησιαστικό θέμα δεν τέθηκε, ούτε και θα μπορούσε να τεθεί, στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης για το ονοματολογικό και η πρωτοβουλία Ζάεφ να στείλει επιστολή στον Οικουμενικό Πατριάρχη είχε στόχο αποκλειστικά να βοηθήσει να λυθεί η εκκλησιαστική διαμάχη, η οποία μπορεί να διευθετηθεί μόνο μέσα στο πλαίσιο της εκκλησιαστικής κανονικότητας.

Το επίσημο όνομα της Ορθόδοξης Εκκλησίας της ΠΓΔΜ είναι «Μακεδονική Ορθόδοξη εκκλησία – Αρχιεπισκοπή Αχρίδας» και η μονομερής ανακήρυξή της και η απόσχισή της (1967) από την Ορθόδοξη Εκκλησία της Σερβίας στην οποία ανήκε, την οδήγησε σε εκκλησιαστική απομόνωση καθώς θεωρείται σχισματική και δεν αναγνωρίζεται από καμία Ορθόδοξη Εκκλησία. Η απάλειψη του όρου «Μακεδονία» από τον τίτλο της και η επαναφορά της στην εκκλησιαστική κανονικότητα είναι μια εξέλιξη που δεν μπορεί παρά να αντιμετωπιστεί θετικά από την Ελληνική Εκκλησία.

Το θέμα αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες, συζήτησαν μεταξύ άλλων και ο Αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα, Τζέφρι Πάιατ, με τον αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο, την Τρίτη, στην έδρα της Αρχιεπισκοπής. Σύμφωνα με το πρακτορείο εκκλησιαστικών ειδήσεων «Ρομφαία», το κλίμα της συζήτησης ήταν πολύ καλό και ο κ. Πάιατ ανέφερε πως «η Ορθόδοξη Εκκλησία μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην εδραίωση της ειρήνης και τη συμφιλίωση των λαών».