Άρνηση και επιφυλάξεις εισπράττει η «Μακεδονία του Ίλιντεν»

Έντονες είναι οι διαβουλεύσεις σε Ελλάδα και ΠΓΔΜ μετά τη συνάντηση των δύο πρωθυπουργών στο περιθώριο της συνόδου Ε.Ε. – Δυτικών Βαλκανίων στη Σόφια. Στην ανάγκη να υπάρξει η μέγιστη δυνατή συνεννόηση και συναίνεση στάθηκαν τόσο ο Αλ. Τσίπρας όσο και ο Πρ. Παυλόπουλος στην ολιγόλεπτη συνομιλία που είχαν μπροστά στις κάμερες κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του πρωθυπουργού στο Προεδρικό Μέγαρο. Επιφυλάξεις για το «Δημοκρατία της Μακεδονία του Ίλιντεν» εκφράζει ο Στ. Θεοδωράκης. «Όχι» από τη ΔΗ.ΣΥ., τη Ν.Δ. και την Ένωση Κεντρώων. 

Ο πρωθυπουργός ενημέρωσε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ότι η διαπραγμάτευση για το όνομα της ΠΓΔΜ βρίσκεται σε ένα κρίσιμο στάδιο, για την εξεύρεση μίας λύσης αμοιβαία αποδεκτής.

Υπερασπιζόμαστε μια εθνική γραμμή που ισχύει εδώ και δύο δεκαετίες και είναι είναι κτήμα της μεγάλη πλειοψηφίας των πολιτικών δυνάμεων και ιδίως εκείνων που έχουν διαχειριστεί μεγάλα θέματα, συμπλήρωσε ο πρωθυπουργός υπογραμμίζοντας μεταξύ άλλων: «Θέλουμε να έχουμε μια λύση βιώσιμη που θα αντέχει στον χρόνο, δεν κάνουμε βιαστικές κινήσεις και υπερασπιζόμαστε την εθνική γραμμή για σύνθετη ονομασία για όλες τις χρήσεις».

Καταλήγοντας ο Αλέξης Τσίπρας τόνισε πως προϋπόθεση για λύση είναι η συνταγματική αναθεώρηση από την πλευρά των γειτόνων ώστε να φύγουν τα εμπόδια του αλυτρωτισμού. Ο πρωθυπουργός επεσήμανε τέλος ότι η κυβέρνηση επιδιώκει τη μέγιστη δυνατή συνεννόηση και συναίνεση.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σημείωσε, ότι μπορεί οι πολιτικές δυνάμεις μπορεί να έχουν τις διαφορές τους, ωστόσο στα εθνικά θέματα απαιτείται εθνική συναίνεση, καθώς κάτι τέτοιο ενισχύει τη χώρα σε διαπραγματευτικό επίπεδο.

Ο Αλ. Τσίπρας κατά τη διάρκεια της ημέρας είχε τηλεφωνικές επαφές με τους πολιτικούς αρχηγούς προκειμένου να τους ενημερώσει για τις εξελίξεις ενώ χθες πραγματοποιήθηκε η επικοινωνία του πρωθυπουργού με τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης. 

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Αλέξης Τσίπρας επιβεβαίωσε πως υπάρχει πρόταση από τη μεριά της ΠΓΔΜ για μετονομασία σε «Δημοκρατία της Μακεδονία του Ίλιντεν», ωστόσο, όπως ξεκαθάρισε, η πρόταση αυτή δεν έχει υιοθετεί από την ελληνική κυβέρνηση. 

Κατά την ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών, ο πρωθυπουργός επανέλαβε την πάγια θέση της κυβέρνησης για αναζήτηση μιας βιώσιμης συμφωνίας, στην εθνική γραμμή της σύνθετης ονομασίας με ισχύ για όλες τις χρήσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε την απαραίτητη προϋπόθεση για Συνταγματική Αναθεώρηση στη γείτονα, η οποία θα εξαλείψει κάθε μορφή αλυτρωτισμού, αλλά και την ανάγκη υλοποίησης της Συνταγματικής Αναθεώρησης ως βασική προϋπόθεση για ένταξη σε διεθνείς οργανισμούς.

Τέλος, ο πρωθυπουργός ενημέρωσε τους πολιτικούς αρχηγούς σε σχέση με την ονοματολογία, πως θέση της κυβέρνησης είναι να μην προχωρήσει σε ειδικότερες συζητήσεις, εφόσον δεν έχουν πρώτα εκπληρωθεί οι παραπάνω προϋποθέσεις.

Αρνητική η αντιπολίτευση 

Με επίσημη ανακοίνωσή της η Ν.Δ., απέρριψε και επισήμως την προτεινόμενη ονομασία από τα Σκόπια. 

«Ο Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας κ. Κυριάκος Μητσοτάκης ενημερώθηκε τηλεφωνικά από τον Πρωθυπουργό κ. Αλέξη Τσίπρα ότι με τον κ. Ζόραν Ζάεφ συζητά το όνομα “Μακεδονία του Ίλιντεν”. Το όνομα αυτό συνδέεται ιστορικά και ευθέως με την επιδίωξη δημιουργίας “μακεδονικού” έθνους και κράτους που περιλαμβάνει τη Θεσσαλονίκη και εκτείνεται ως το Αιγαίο», αναφέρει η ανακοίνωση της Ν.Δ., η οποία καταλήγει: 

«Οποιαδήποτε αναφορά του Ίλιντεν στο όνομα της γειτονικής χώρας, όχι μόνον δεν θέτει τέλος στον αλυτρωτισμό των Σκοπίων, αλλά αντιθέτως τον επιβεβαιώνει και τον ενισχύει. Γι’ αυτό είναι απαράδεκτο ακόμη και να τίθεται προς συζήτηση».

Την κάθετη διαφωνία τους με το φερόμενο ως προτεινόμενο όνομα για την ΠΓΔΜ «Μακεδονία του Ίλιντεν» εξέφρασαν τόσο η πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Φώφη Γεννηματά, όσο και ο προκάτοχός της Ευάγγελος Βενιζέλος.

Στην τηλεφωνική επικοινωνία που είχε η επικεφαλής της Δημοκρατικής Συμπαράταξης με τον πρωθυπουργό εξέφρασε την απόλυτη διαφωνίας της με το προτεινόμενο όνομα και τόνισε πως η ΔΗ.ΣΥ. επιθυμεί μια ολοκληρωμένη συμφωνία που θα περιλαμβάνει σύνθετη ονομασία, αλλαγή συντάγματος και όλες τις δεσμεύσεις που θα ακυρώνουν τον αλυτρωτισμό της γείτονος. 

Επιφυλάξεις για το «Δημοκρατία της Μακεδονία του Ίλιντεν» εκφράζει ο επικεφαλής του Ποταμιού, Σταύρος Θεοδωράκης. Μετά τη συνομιλία που είχε με τον πρωθυπουργό σύμφωνα με πηγές από το Ποτάμι, «όλα θα εξαρτηθούν από το πώς θα διαμορφωθεί η τελική πρόταση».

Την πάγια θέση της Ένωσης Κεντρώων για την ονομασία των Σκοπίων, κατέθεσε ο πρόεδρος του κόμματος Βασίλης Λεβέντης στην τηλεφωνική επικοινωνία που είχε σήμερα το πρωί με τον πρωθυπουργό.

Ο κ. Λεβέντης δήλωσε ότι δεν δέχεται να παραχωρηθεί το όνομα της Μακεδονίας στα Σκόπια, αντίθετα τόνισε ότι έπρεπε να έχουμε πείσει τους σκοπιανούς, παραχωρώντας τους κάθε μορφής  ανταλλάγματα και ενισχύοντας τους, οικονομικά, επενδυτικά, επιστημονικά, τεχνολογικά, ώστε να δεχτούν το όνομα Σκόπια.

Από την Ε.Κ., εκτιμάται ότι ο όρος «Ίλιντεν» δημοσιοποιήθηκε για να καεί, αφού όλα σχεδόν τα κόμματα αντέδρασαν έντονα.

«Ο κ. Τσίπρας κάνει λόγο για δημοψήφισμα στα Σκόπια για αλλαγή του Συντάγματος, παρότι ο χρόνος πιέζει αφόρητα και είναι δύσκολο ο Ζάεφ να κερδίσει αυτό το δημοψήφισμα και κατά συνέπεια την είσοδο της χώρας του σε ΕΕ και ΝΑΤΟ» σχολιάζουν στην Ένωση Κεντρώων.

Σύμφωνα με ενημέρωση από το ΚΚΕ, ο γγ της ΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας «επανέλαβε στον πρωθυπουργό τη θέση του κόμματος για την αποτροπή της ένταξης της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ, και πρόσθεσε ότι οποιαδήποτε συμφωνία προϋποθέτει τη συνταγματική αναθεώρηση στη γειτονική χώρα προκειμένου να απαλειφθούν όλα τα ζητήματα του αλυτρωτισμού και ότι το όνομα πρέπει να έχει αυστηρά γεωγραφικό προσδιορισμό, κάτι το οποίο δεν εξασφαλίζει η νέα πρόταση «Δημοκρατία της Μακεδονίας του Ίλιντεν».

Ονοματολογικό

Όπως σημειώνει η «Εφημερίδα των Συντακτών», οι δύο πλευρές εξετάζουν μια συνολική πρόταση -χωρίς να σημαίνει ότι αυτή είναι και η οριστική- που αποτυπώνεται σε ένα κείμενο 19 σελίδων και θα χρειαστεί περισσότερη επεξεργασία αλλά και πολιτική διαβούλευση στο εσωτερικό και των δύο χωρών για να φτάσουμε σε τελική συμφωνία.

Αν και εφόσον επιτευχθεί συμφωνία, θα τεθεί σε δημοψήφισμα στα Σκόπια και σε κύρωση από τη Βουλή στην Αθήνα, μετά την αλλαγή του Συντάγματος της ΠΓΔΜ.

Χθεσινά δημοσιεύματα από μέσα της ΠΓΔΜ αναφέρουν πως η πρόταση για ονομασία που έκανε ο Ζόραν Ζάεφ στον Αλέξη Τσίπρα είναι «Δημοκρατία της Μακεδονία του Ίλιντεν» («Република Илинденска Македонија»), η οποία θα ισχύει για όλες τις χρήσεις (erga omnes).

Δυο απαράβατες προϋποθέσεις για την επίλυση του Μακεδονικoύ ζητήματος έθεσε από το βήμα της Βουλής ο πρωθυπουργός αργά το βράδυ της Παρασκευής. 

«Ilindenska»

Η επιβεβαίωση ότι το νέο όνομα «Ίλιντεν Μακεδονία» έπεσε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ήρθε και από τον Βούλγαρο υπουργό Άμυνας, Κράσιμιρ Καρακατσάνοφ, ο οποίος δήλωσε (BTV): «Άκουσα ότι το όνομα “Ίλιντεν Μακεδονία” αναφέρθηκε στις συζητήσεις, όπως επίσης και τα “Vardarska” και “Gorna”. (…) Οι δύο χώρες  έχουν φτάσει σε καλό επίπεδο προσέγγισης».

Πρόκειται για μια ονομασία (σ.σ. παραπέμπει στις δύο ιστορικές εξεγέρσεις του 1903 και του 1945) που φαίνεται να είναι αποδεκτή από την αντιπολίτευση της γείτονος, κάτι που θα άνοιγε τον δρόμο για συνταγματική αναθεώρηση.

Ο προσδιορισμός «Ilindenska» προέρχεται από τη λέξη «Ilinden», που στα ελληνικά σημαίνει η Ημέρα του Προφήτη Ηλία. Πρόκειται για τη μέρα κατά την οποία το 1903 σημειώθηκε η εξέγερση κατά του οθωμανικού ζυγού στην κωμόπολη Κρούσεβο της ΠΓΔΜ. Η 2α Αυγούστου (ημέρα του Προφήτη Ηλία-Ilinden) αποτελεί εθνική εορτή στην ΠΓΔΜ.