Από το σπριντ, στο σημειωτόν

Με βήμα σημειωτόν προχωράει πλέον η διαπραγμάτευση Κοτζιά-Ντίμιτροφ για το ονοματολογικό, μετά το σχεδόν τετράμηνο σπριντ από την απαρχή των επίσημων συναντήσεων. Ας σημειωθεί ότι το κλίμα μεταξύ των δύο υπουργών είναι πολύ καλό και υπάρχει αμοιβαία κατανόηση και αλληλοσεβασμός.

Ομως, οι δύο πλευρές, ήδη από τη συνάντηση της Αχρίδας, αλλά και από την πρόσφατη τριμερή υπό τον Μάθιου Νίμιτς συνάντηση της Βιέννης, διαπίστωσαν ότι σχεδόν όλα τα περιφερειακά θέματα έχουν επιλυθεί ή βρίσκονται σε πολύ προχωρημένο στάδιο με δυνατότητες σύγκλισης, ωστόσο παραμένει άθικτος ο πυρήνας του προβλήματος.

Το ίδιο το όνομα δεν είναι αυτό που αποτελεί τροχοπέδη, καθώς υπάρχει κοινή αντίληψη περί ενός γεωγραφικού προσδιορισμού, όμως το αγκάθι είναι το εύρος χρήσης του, με την Αθήνα να επιδιώκει το erga omnes, ένα όνομα έναντι όλων, στο εσωτερικό της χώρας αλλά και για κάθε διεθνή χρήση, ώστε να λυθεί το θέμα διά παντός, χωρίς να αφήνει «ουρές» οι οποίες θα εμφανιστούν στη συνέχεια και θα δημιουργήσουν νέα προβλήματα.

Στο ζήτημα αυτό, τα Σκόπια δεν απαντούν θετικά, δέχονται μόνο την αλλαγή ονόματος για διεθνή χρήση, ενώ αρνητικά είναι και στο άλλο μεγάλο ζήτημα για το οποίο επιμένει η Αθήνα, την αλλαγή του Συντάγματος. Ειδικά για το Σύνταγμα, το οποίο έχει αλλάξει ήδη δύο φορές, άρα δεν αποτελεί ταμπού, δημοσιογραφικές πληροφορίες από την ΠΓΔΜ αναφέρουν ότι επικαλούνται τη δυσκολία επίτευξης αυξημένης πλειοψηφίας στη Βουλή.

Ωστόσο, δεν δείχνουν να κάνουν κάποια προσπάθεια στην κατεύθυνση της επίτευξης αυτής της πλειοψηφίας, ούτε και προετοιμάζουν την κοινή γνώμη σε μια τέτοια κατεύθυνση. Το πρόβλημα της προετοιμασίας της κοινής γνώμης το έχει και η Αθήνα, ωστόσο, παρά το όποιο πολιτικό κόστος επωμισθεί σε περίπτωση λύσης, έχει καταθέσει θετικές προτάσεις στα ζητήματα προτεραιότητας για την ΠΓΔΜ, γλώσσας και ταυτότητας, με τη σημαντική υποσημείωση ότι η συμφωνία θα είναι πακέτο και δεν υπάρχει συμφωνία σε επιμέρους προβλήματα αν δεν λυθούν όλα.

Από την πλευρά τους τα Σκόπια δεν έχουν πει ευθαρσώς στην Αθήνα τι θέλουν να προσφέρουν σε μια διαπραγμάτευση όπου και οι δύο πλευρές πρέπει να κάνουν υποχωρήσεις και συνεχίζουν να αρνούνται να κάνουν το απαραίτητο μεγάλο βήμα που θα οδηγήσει τη γειτονική χώρα στην ένταξη στο ΝΑΤΟ και στην έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε.

Χαρακτηριστική της αντίληψης που επικρατεί στα Σκόπια είναι η προχθεσινή δήλωση του γ.γ. του υπουργείου Εξωτερικών της ΠΓΔΜ, Βίκτορ Ντίμοφσκι, ο οποίος υποστήριξε ότι η χώρα του έχει θέσει σαφείς στόχους για την επόμενη περίοδο, που είναι η πρόσκληση για την ένταξή της στο ΝΑΤΟ και η λήψη απόφασης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Ιούνιο για τον ορισμό ημερομηνίας έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων Ε.Ε.-ΠΓΔΜ.

Σε αυτή τη στάση συμβάλλουν αρνητικά και ορισμένοι διεθνείς παράγοντες οι οποίοι δημιουργούν την ψευδαίσθηση στην πολιτική ελίτ της ΠΓΔΜ ότι αρκούν κάποιες κινήσεις καλής θέλησης, όπως η μετονομασία δρόμων και του διεθνούς αεροδρομίου των Σκοπίων, και η συνέχιση των διαπραγματεύσεων σε θετικό πνεύμα για να ξεκλειδώσει η ευρω-ατλαντική ολοκλήρωση της εύθραυστης χώρας. Σε αυτή την κατεύθυνση κινήθηκε ο επίτροπος Διεύρυνσης Γιοχάνες Χαν, ο οποίος προανήγγειλε τη λύση του ονοματολογικού μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες (!), και η έκθεση της Επιτροπής με σύσταση για άμεση έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Ομως την απόφαση αυτή τη λαμβάνει η σύνοδος κορυφής της Ε.Ε. και υπάρχουν αρκετές χώρες, πέραν της Ελλάδας, οι οποίες είναι αρνητικές στο πράσινο φως χωρίς το προαπαιτούμενο της συμφωνίας για το ονοματολογικό.

Με διπλωματικό τρόπο, ο Γάλλος πρέσβης στα Σκόπια, Κριστιάν Τιμονιέ, υπογράμμισε ότι είναι αναγκαίο η ΠΓΔΜ να ενταχθεί στην Ε.Ε., όμως συνέστησε «υπομονή και αισιοδοξία».

Κροατική «παραφωνία»

Στην εντελώς αντίθετη κατεύθυνση κινήθηκε πάντως η Κροατία, με την πρόεδρο της χώρας, Κολίντα Κιτάροβιτς, να δηλώνει ύστερα από συνάντησή της με τον πρόεδρο της ΠΓΔΜ, Γκιόργκε Ιβάνοφ, ότι «η Κροατία θα συνεχίσει να εργάζεται με στόχο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να λάβει απόφαση για έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΠΓΔΜ, τόσο σε επίπεδο ανοιχτής διπλωματίας όσο και παρασκηνιακά, μέσω της συγκρότησης συνασπισμού των κρατών που θεωρούν ότι η ΠΓΔΜ πρέπει να ξεκινήσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις, με σχεδιασμό για κοινές δράσεις, επιχειρηματολογία και συνομιλίες με εκείνες τις χώρες που δεν συμφωνούν με αυτό». Επίσης, υποστήριξε ότι «τα ανοιχτά διμερή θέματα όχι μόνο μπορούν, αλλά και πρέπει να επιλύονται παράλληλα με τη διαδικασία ένταξης στην Ε.Ε.».

Κύκλοι του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών σχολίασαν πως «είναι πολύ ενοχλητικό και θλιβερό ότι ενώ οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται και όλοι οι τρίτοι δηλώνουν πως παρακολουθούν χωρίς να θέλουν να αναμιχθούν, η Κροατία προαναγγέλλει ότι θα αναλάβει εκστρατεία, προκαταλαμβάνοντας το αποτέλεσμα. Προφανώς δεν διευκολύνεται καθόλου η προσπάθεια λύσης».

Παρέμβαση έκανε και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ κατά τη διάρκεια της ομιλίας στη Βουλή των Ελλήνων, ο οποίος μάλλον «κούρεψε» τον υπερβολικό ζήλο του επιτρόπου του, Γιοχάνες Χαν: «Να είμαι σαφής, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την έναρξη διαπραγματεύσεων προσχώρησης για την Αλβανία και την ΠΓΔΜ, αυτό δεν σημαίνει ότι από την πλευρά μας έχουμε δώσει και μια ημερομηνία στην οποία θα ξεκινήσουν αυτές οι διαπραγματεύσεις διεύρυνσης και ένταξης.

Ούτε καν έχει τεθεί τέτοια ημερομηνία ένταξης. Προσοχή, δεν θα πρέπει να στηριζόμαστε σε μη ρεαλιστικές εξαγγελίες. Ολοι θα κριθούν αντικειμενικά στη βάση των δικών των αξιών και κριτηρίων».

Η επόμενη συνάντηση Κοτζιά-Ντίμιτροφ θα γίνει στο περιθώριο της τετραμερούς (Ελλάδα, Αλβανία, Βουλγαρία, ΠΓΔΜ) στη Θεσσαλονίκη, στις 3 και 4 Μαΐου.

Eπαφές Κοτζιά