Σε σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες εξελίσσεται η διαπραγμάτευση στο Κραν Μοντάνα για το Κυπριακό. «Έχουμε κάνει ό,τι μπορούσαμε» δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς. Ψυχραιμία και υπομονή συνέστησε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης.
Τίποτα στην ουσία δεν έχει αλλάξει την τελευταία εβδομάδα μετά από την έκκληση που απηύθυνε ο ΓΓ από εδώ, να προχωρήσουν οι πλευρές με δημιουργικό πνεύμα ώστε να ληφθούν τολμηρές αποφάσεις.
Η Τουρκία, παρέμεινε αμετακίνητη στις θέσεις της διατηρώντας την αδιαλλαξία της ακόμη και μετά την χθεσινοβραδινή πρόταση που κατέθεσε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, σε μία προσπάθεια να αποφευχθεί, όπως είπε ο ίδιος, το αδιέξοδο.
Άρνηση και αδιαλλαξία σημειώθηκαν και απέναντι στις προτάσεις του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά γύρω από την κατάργηση των εγγυήσεων και την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων.
Ν. Κοτζιάς: Σώσαμε τρεις φορές τη διαπραγμάτευση
Το βράδυ και εξερχόμενος από τον χώρο της διαπραγμάτευσης, ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, δήλωσε:
«Έχουμε κάνει ό,τι μπορούσαμε σε αυτήν την διαπραγμάτευση», «την σώσαμε τρεις φορές από το να καταρρεύσει. Αλλά αυτή η διαπραγμάτευση πρέπει να στηρίζεται στα δίκαια των ανθρώπων, των κρατών, των λαών και στο Διεθνές Δίκαιο».
Και για να εξηγήσει τις συνθήκες ανέφερε: «Είμαστε σε μια δύσκολη διαπραγμάτευση. Η ελληνική πλευρά έχει υπερασπιστεί το Δίκαιο, το Διεθνές Δίκαιο, έχει υπερασπιστεί το δικαίωμα της Κύπρου να είναι ένα κυρίαρχο και ανεξάρτητο κράτος».
Όπως αποσαφήνισε, εν όψει και του δείπνου των αντιπροσωπειών, «είμαστε ακόμα στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης που θα συνεχιστεί και τώρα το βράδυ, στη συνάντηση των επικεφαλής των αντιπροσωπειών και με δείπνο με τον Γ.Γ. του ΟΗΕ».
Ψυχραιμία και υπομονή
Από την πλευρά του ο Νίκος Αναστασιάδης, μετά το πέρας των σημερινών εργασιών συνέστησε «ψυχραιμία και υπομονή».
Ο κ. Αναστασιάδης είπε ότι «συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις” τονίζοντας ότι “χρειάζεται ψυχραιμία και χρειάζεται υπομονή”, ενώ θέλησε να επαναλάβει, όπως είπε, ότι γνωρίζει τα όρια και τα περιθώρια μέσα στα οποία διαπραγματεύεται. “Συνεπώς” πρόσθεσε, “μέχρι στιγμής δεν θα μπορούσα να πω ότι υπάρχει αυτό που εσκεμμένα διαδίδεται».
Ερωτηθείς αν η άλλη πλευρά έχει δώσει προτάσεις ο Πρόεδρος είπε: «δεν θέλω να πω περισσότερα. Να αρκεστούμε μέχρι εδώ και εν συνεχεία όταν και εφόσον λήξουν (οι διαβουλεύσεις) είτε επιτυχώς είτε ατυχώς τότε θα ενημερωθείτε».
Έχουμε την κατανόηση Γκουτέρες
Νωρίτερα, ο υπουργός Εξωτερικών, μετά τη συνάντησή του με τον γ.γ. του ΟΗΕ, δήλωσε ότι ο Αντόνιο Γκουτέρες κατανοεί ότι δεν μπορεί ένα φυσιολογικό κράτος να βρίσκεται υπό την πίεση τρίτων χωρών.
«Ξεκινήσαμε τις συζητήσεις με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ. Μας υπέβαλε σειρά από ερωτήματα και του απαντήσαμε», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών.
«Εμείς συζητάμε μόνο την κατάργηση των δύο συνθηκών, Συμμαχίας και Εγγυήσεων. Νομίζω ότι δείχνει κατανόηση ως προς το ότι δεν μπορεί ένα φυσιολογικό κράτος -μια έννοια που έχει υιοθετήσει και ο ίδιος- να βρίσκεται υπό την πίεση τρίτων χωρών, την παρουσία τους, τις δήθεν εγγυήσεις ή τα στρατεύματά τους», πρόσθεσε ο Νίκος Κοτζιάς.
Υπέρ επανένωσης η Ουάσινγκτον
Τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Νίκο Αναστασιάδη, αλλά και τον Μουσταφά Ακιντζί είχε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Μάικ Πενς, στις οποίες προέτρεψε τα μέρη να συμβάλουν στην επανένωση της Κύπρου.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Λευκού Οίκου, ο Μάικ Πενς εξέφρασε την ελπίδα οι Ελληνοκύπριοι και οι Τουρκοκύπριοι να καταλήξουν σε συμφωνία.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ εξέφρασε την υποστήριξή του στις συνομιλίες και δήλωσε πως προσμένει ότι θα «εξασφαλίσουν μια συμφωνία η οποία θα επανενώσει την Κύπρο ως μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία προς όφελος όλων των Κυπρίων».
Τα έξι σημεία – κλειδιά
Στο μεταξύ από την Ελβετία έγινε γνωστό το πλαίσιο συμπερασμάτων του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό. Επιγραμματικά αναφέρονται έξι σημεία «κλειδιά»:
Ασφάλεια – Εγγυήσεις
- Θα πρέπει να αρχίσουμε να αναγνωρίζουμε, ότι χρειαζόμαστε ένα νέο σύστημα ασφάλειας και όχι συνέχιση του υφιστάμενου.
- Θα πρέπει να τερματιστεί το σύστημα παρέμβασης, καθώς επίσης και η συνθήκη εγγυήσεων.
- Το νέο σύστημα θα πρέπει να «κάνει όλους τους κύπριους να νιώθουν ασφαλείς»
- Χρειαζόμαστε ένα γρήγορο μηχανισμό εφαρμογής ο οποίος να περιλαμβάνει εξωτερικά από την Κύπρο χαρακτηριστικά, π.χ. τα Η.Ε.
- Οι σημερινοί εγγυητές, δεν μπορούν να εφαρμόζουν και να ελέγχουν τους εαυτούς τους.
Αναφορικά με τα στρατεύματα
- Πρέπει να υπάρξει ραγδαία μείωση από την πρώτη μέρα, σε επίπεδα που προσομοιάζουν με τους αριθμούς που υπήρχαν στην παλιά συνθήκη συμμαχίας.
- Υπάρχει μια διαφωνία στα μέρη, αν δηλαδή είναι ρήτρα επανεξέτασης ή τερματισμού. Αυτό θα πρέπει να συζητηθεί σε υψηλότερο επίπεδο.
- Θα πρέπει να συζητηθούν οι λεπτομέρειες, για το θέμα του οπλισμού.
Εδαφικό
- Η τ/κ πλευρά θα πρέπει να εφαρμόσει το χάρτη που κατατέθηκε, να αντιμετωπίζει κάποιες ανησυχίες από την ε/κ κοινότητα (αναφορά στη Μόρφου). Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι σε αυτό το σημείο δεν συμφωνεί η ε/κ πλευρά, η οποία θεωρεί ότι το περιουσιακό δεν είναι μόνο η περιοχή της Μόρφου.
Περιουσιακό
Στο περιουσιακό θα πρέπει να υπάρχουν δύο αρχές:
- To καθεστώς που θα διέπει τις περιουσίες υπό εδαφική αναπροσαρμογή- Οι περιουσίες που θα επιστραφούν υπό ε/κ διοίκηση και οι περιουσίες οι οποίες θα παραμείνουν υπό ε/κ διοίκηση.
Ισότιμη μεταχείριση
- Όσον αφορά την παραμονή των Τούρκων υπηκόων στην Κύπρο, θα πρέπει να υπάρχει μια αναλογία που να είναι «ακριβοδίκαιο»- Αυτή η «ιδέα» αφορά τη μετά τη λύση εποχή και στους Τούρκους υπηκόους, που θέλουν να ζήσουν μόνιμα στην Κύπρο.
Αποτελεσματική συμμετοχή-εκ περιτροπής προεδρία
- Το θέμα της αποτελεσματικής συμμετοχής, χρειάζεται να συζητηθεί περαιτέρω σε σχέση με το αίτημα των Τ/Κ για θετική ψήφο, καθώς επίσης και άλλα στοιχεία του κεφαλαίου της διακυβέρνησης, όπως και το αίτημα για εκ περιτροπής προεδρία της τ/κ κοινότητας, είναι θέματα τα οποία θα πρέπει να συζητηθούν.
