Τα ζητήματα που κατά καιρούς ανακύπτουν με τα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία, από την υπόθεση Μπελέρη έως τα πρόσφατα επεισόδια στη Σβέρνιτσα, αλλά και οι περιοδικές άστοχες και προκλητικές δηλώσεις Ράμα κρατούν σε χαμηλό επίπεδο τις ελληνοαλβανικές σχέσεις.
Ωστόσο το τελευταίο διάστημα πυκνώνουν οι επαφές Αθήνας – Τιράνων εν μέσω διαδικασιών για την ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην Ε.Ε. Σήμερα στην Αθήνα θα βρεθεί ο υπουργός Αμυνας της Αλβανίας, Ερμάλ Νούφι, ο οποίος θα γίνει δεκτός στις 11 το πρωί από τον υπουργό Εθνικής Αμυνας, Νίκο Δένδια, έναν μήνα μετά την επίσκεψη του Ελληνα υπουργού στα Τίρανα, ενώ το προσεχές διάστημα ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, θα μεταβεί στα Τίρανα στο πλαίσιο της ελληνικής πρωτοβουλίας για την προώθηση της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων.
Η ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα της Ε.Ε. και θα είναι ένα από τα βασικά ζητήματα που θα διαχειριστεί η Ελλάδα κατά την άσκηση της ευρωπαϊκής προεδρίας το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Η Αθήνα καλείται να ισορροπήσει μεταξύ του ευρωπαϊκού στόχου τής πλήρους ένταξης των Δυτικών Βαλκανίων στην Ε.Ε. και της διασφάλισης των δικαιωμάτων της εθνικής ελληνικής μειονότητας. Η ελληνική κυβέρνηση διατηρεί επιφυλακτική στάση απέναντι στην κυβέρνηση Ράμα και τις πρακτικές που ακολουθεί έναντι της μειονότητας, υπενθυμίζοντας διαρκώς ότι η ευθυγράμμιση με το Ευρωπαϊκό Κεκτημένο και η συμμόρφωση προς αυτό αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ευρωπαϊκή ενταξιακή διαδικασία της Αλβανίας και ως εκ τούτου ο σεβασμός του κράτους δικαίου απαιτεί την προστασία των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας.
ΑΟΖ
Στην εξίσωση των ελληνοαλβανικών σχέσεων σημαντική μεταβλητή αποτελεί και η υπόθεση του καθορισμού της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). Τον περασμένο Απρίλιο ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, Εντι Ράμα, είχε άτυπη συνάντηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην Αθήνα με αφορμή τη συμμετοχή του στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.
Ο Αλβανός πρωθυπουργός είχε εκφράσει την εκτίμηση ότι εντός του 2026 θα υπάρξει απόφαση για την οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας.
Κυβερνητικές και διπλωματικές πηγές όμως αποκλείουν κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα και η Αλβανία είχαν συμφωνήσει στους όρους για τη χάραξη ΑΟΖ το 2009, η οποία όμως απορρίφθηκε από το Συνταγματικό Δικαστήριο των Τιράνων κατόπιν προσφυγής της αντιπολίτευσης με επικεφαλής τότε τον Εντι Ράμα. Νέα προσπάθεια επιχειρήθηκε τον Οκτώβριο του 2020 για την έναρξη διμερών διαβουλεύσεων με στόχο τη σύνταξη του συνυποσχετικού, αλλά δεν τελεσφόρησε.
Τετ α τετ Δένδια με τον ομόλογό του
Στη σημερινή συνάντηση του Νίκου Δένδια με τον Αλβανό ομόλογό του θα συζητηθούν θέματα ενίσχυσης της διμερούς αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας και Αλβανίας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ καθώς επίσης περιφερειακά και διεθνή ζητήματα άμυνας και ασφάλειας. Μετά την κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο υπουργών στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας θα πραγματοποιηθούν διευρυμένες συνομιλίες μεταξύ των δύο αντιπροσωπειών.
