ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Δημήτρης Ψαρράς
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Οι αυριανές εκλογές για τη θέση της προεδρίας στον ΣΥΡΙΖΑ συγκεντρώνουν το πολιτικό ενδιαφέρον των μέσων ενημέρωσης, αλλά βέβαια δεν το μονοπωλούν σε μια περίοδο βιβλικών καταστροφών στη χώρα και παντελούς αδυναμίας της νέας κυβέρνησης Μητσοτάκη να διαχειριστεί τις ανυπολόγιστες συνέπειές τους.

Ωστόσο δεν παραλείπουν τα φιλοκυβερνητικά μέσα να επιτίθενται στον ΣΥΡΙΖΑ και να αναζητούν κάτι επιλήψιμο ή έστω κάτι παράξενο σε μια φράση ή μια ενέργεια κάποιου υποψηφίου προέδρου. Αθελά τους βέβαια με αυτή την εμμονή προδίδουν την αγωνία της κυβέρνησης Μητσοτάκη να καθυστερήσει η ανασυγκρότηση του κόμματος της Αριστεράς μετά τη διπλή εκλογική ήττα.

Είναι γεγονός ότι ο τρόπος που έχει υιοθετηθεί για την ανάδειξη της ηγεσίας των μεγάλων κομμάτων, μέσω της εκλογής προέδρου από τη «βάση» και όχι από συνέδριο, είναι κάπως ξένος για την παράδοση της Αριστεράς που πρώτη σχημάτισε οργανωμένα κόμματα με επιμονή στις συλλογικές διαδικασίες. Αυτή την παράδοση ακολούθησε το ΠΑΣΟΚ στη Μεταπολίτευση (και όχι τις εσωτερικές διαδικασίες της Ενωσης Κέντρου), ενώ στην ίδια λογική υποχρεώθηκε να προσχωρήσει ακόμα και η Ν.Δ. με ένα μικτό σχήμα που από τη μια μεριά ανέθετε την εξουσία εκλογής ηγεσίας στην κοινοβουλευτική ομάδα και από την άλλη οργάνωνε συνέδρια για την επικύρωση της κομματικής στρατηγικής.

Η πρώτη εκλογή απο τη «βάση»

Στον ΣΥΡΙΖΑ η αυριανή εκλογή είναι πρακτικά η πρώτη εφαρμογή της διαδικασίας εκλογής από τα μέλη στο κόμμα της Αριστεράς, εφόσον η εκλογή του Αλέξη Τσίπρα τον Μάιο του 2022 πραγματοποιήθηκε μεν από τη βάση, αλλά με μοναδικό υποψήφιο τον ίδιο.

Η μετάβαση στην εκλογή από τη «βάση» εγκαινιάστηκε από το ΠΑΣΟΚ το 2004, όταν ο Κώστας Σημίτης παρέδωσε το δαχτυλίδι της διαδοχής στον Γιώργο Παπανδρέου και εκείνος εκλέχτηκε χωρίς άλλο υποψήφιο τον Φεβρουάριο του 2004, αλλά τον επόμενο μήνα το κόμμα του έχασε από τη Ν.Δ. του Κώστα Καραμανλή.

Η τελευταία εκλογή προέδρου στο ΠΑΣΟΚ, που ανέδειξε νικητή τον Νίκο Ανδρουλάκη, διεξάχθηκε στις 5.12.2021 με άλλους πέντε συνυποψηφίους μετά τον θάνατο της Φώφης Γεννηματά. Χρειάστηκε δεύτερος γύρος στις 12.12.2021 με τον κ. Ανδρουλάκη να κερδίζει τον Γιώργο Παπανδρέου.

Ενδιαφέρον ότι από τους συνυποψηφίους μόνο ο Ανδρέας Λοβέρδος δήλωσε υποστήριξη στον κ. Ανδρουλάκη στον δεύτερο γύρο, ενώ οι άλλοι τρεις (Χρηστίδης, Γερουλάνος, Καστανίδης) απέφυγαν να τοποθετηθούν. Ως γνωστόν ο κ. Λοβέρδος μετά την αποτυχία του να εκλεγεί δήλωσε πριν από δύο μήνες ότι αποχωρεί από το ΠΑΣΟΚ, ενώ ο κ. Καστανίδης έχασε τη βουλευτική έδρα στη Θεσσαλονίκη μετά την απόφαση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ να την επιλέξει για τον εαυτό του.

Η εφαρμογή της ίδιας εκλογικής διαδικασίας στη Ν.Δ. ξεκίνησε το 2009 μετά την ήττα του κόμματος στις εκλογές και την παραίτηση του Κώστα Καραμανλή. Υποψηφιότητες έθεσαν η Ντόρα Μπακογιάννη, ο Αντώνης Σαμαράς, ο Δημήτρης Αβραμόπουλος και ο Παναγιώτης Ψωμιάδης. Σύμφωνα με το καταστατικό του κόμματος, προβλεπόταν εκλογή από το συνέδριο και όλα έδειχναν ότι θα εκλεγεί η κ. Μπακογιάννη, όμως με μια διπλή κίνηση ο κ. Αβραμόπουλος ανέτρεψε τα προγνωστικά.

Πρότεινε στο συνέδριο να αποφασιστεί εκλογή από τη βάση και στη συνέχεια απέσυρε τη δική του υποψηφιότητα στηρίζοντας τον κ. Σαμαρά, ο οποίος και εκλέχτηκε. Από τους τέσσερις αρχικούς υποψήφιους ο Παναγιώτης Ψωμιάδης είχε άδοξο τέλος στην πολιτική του καριέρα. Εναν χρόνο αργότερα κηρύχτηκε έκπτωτος από το αξίωμα του περιφερειάρχη, εφόσον κρίθηκε ένοχος για παράβαση καθήκοντος με αμετάκλητη δικαστική απόφαση.

Η Ντόρα Μπακογιάννη βρέθηκε άλλη μία φορά στον προθάλαμο της κομματικής ηγεσίας το 2015, αλλά την πρόφτασε ο αδελφός της. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε φροντίσει να ετοιμάσει την προσωπική του διαδρομή προς τη θέση του προέδρου της Ν.Δ. και εν συνεχεία το μέγαρο Μαξίμου, επιλέγοντας την κρίσιμη ώρα να συνταχθεί με τον Αντώνη Σαμαρά. Οχι μόνο συντάχθηκε με τον νέο αρχηγό του κόμματος αμέσως μετά τη νίκη του επί της Ντόρας Μπακογιάννη, αλλά επέλεξε να ταυτιστεί μαζί του κατά την «αντιμνημονιακή» περίοδο του Σαμαρά, κρατώντας αντίθετη στάση από τον πατέρα του τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και την αδελφή του που υποστήριξαν ότι έπρεπε να ψηφιστεί το πρώτο Μνημόνιο με τους δανειστές που έφερε η κυβέρνηση Παπανδρέου.

Η οικογενειακή επετηρίδα

Το αποτέλεσμα ήταν να διαγράψει ο κ. Σαμαράς την κ. Μπακογιάννη και να την υποχρεώσει να ιδρύσει δικό της κόμμα χωρίς καμιά επιτυχία. Με αυτόν τον τρόπο ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατόρθωσε να ξεπεράσει την αδελφή του στην άτυπη οικογενειακή επετηρίδα και έτσι, όταν το 2015 τέθηκε το ζήτημα της εκλογής νέου αρχηγού μετά τις δύο ήττες της Ν.Δ. από τον ΣΥΡΙΖΑ, η κ. Μπακογιάννη έφερε το στίγμα του αποστάτη (!) αν και είχε επιστρέψει στο κόμμα από το 2012.

Φυσικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε προλάβει να αναδειχτεί στον πιο φιλομνημονιακό υπουργό της κυβέρνησης Σαμαρά, αλλά τότε πια είχε λήξει η αντιμνημονιακή φάση της αρχηγίας Σαμαρά.

Oταν τέθηκε ζήτημα εκλογής νέου αρχηγού, σύμφωνα με δημοσκόπηση της MRB, ο Κώστας Καραμανλής ερχόταν πρώτος στις προτιμήσεις των νεοδημοκρατών ψηφοφόρων με 20,2% και ακολουθούσε από κοντά η Ντόρα Μπακογιάννη με 17,5%, ενώ οι επόμενοι τρεις είχαν περίπου ισοδύναμη μικρότερη υποστήριξη: ο Δημήτρης Αβραμόπουλος 5,5%, ο Νίκος Δένδιας 5,3% και ο Κυρ. Μητσοτάκης 5,1%.

Τα νούμερα αυτά δεν επιβεβαιώθηκαν στις εσωκομματικές εκλογές της Ν.Δ. που ξεκίνησαν Νοέμβριο του 2015 και ολοκληρώθηκαν τον Ιανουάριο του 2016. Αλλωστε υποψήφιοι ήταν άλλοι: Μεϊμαράκης, Μητσοτάκης, Τζιτζικώστας, Γεωργιάδης.

Χάρη στην υποστήριξη Γεωργιάδη ο κ. Μητσοτάκης εξασφάλισε την πρωτιά στον δεύτερο γύρο και έχρισε αντιπρόεδρο τον ευεργέτη του. Πάντως την ημέρα των εσωκομματικών εκλογών το ηλεκτρονικό σύστημα που είχε στηθεί κατέρρευσε και η εκλογική διαδικασία δεν ξεκίνησε καν.

«Το χθεσινό φιάσκο της Ν.Δ. μετατρέπει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης σε πεδίο δόξης λαμπρό για τα καλύτερα ανέκδοτα του μήνα, ίσως και της χρονιάς» σχολίαζε στα «Νέα» η Αριστοτελία Πελώνη. Μέχρι σήμερα δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς συνέβη τότε. Πάντως η κ. Πελώνη επιβραβεύτηκε για τις παρατηρήσεις της από τον κ. Μητσοτάκη με την ανάδειξή της στη θέση της κυβερνητικής εκπροσώπου.