Μόνιμη κατοχύρωση της προστασίας της Γυάρου

Επρεπε να περάσουν 8 ολόκληρα χρόνια για να υπογραφεί το πολυαναμενόμενο Προεδρικό Διάταγμα (ΠΔ) για τη Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή (ΘΠΠ) της Γυάρου που καθορίζει πλέον επίσημα τις έως τώρα προσωρινά θεσμικά κατοχυρωμένες ζώνες προστασίας, αλλά και συγκεκριμένους κανόνες διαχείρισης.

Το βέβαιο είναι ότι εφεξής η περιοχή θα βρίσκεται υπό ένα μόνιμο πλαίσιο που μπορεί να εξασφαλίσει ότι ο φυσικός πλούτος του νησιού θα διαφυλαχθεί σε βάθος χρόνου, στηρίζοντας παράλληλα, μέσω αυτού, και τις τοπικές κοινωνίες των βόρειων Κυκλάδων.

Το WWF Ελλάς χαιρετίζει αυτή την κίνηση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που εκκρεμούσε από το 2018 και εξασφαλίζει πλέον ένα μόνιμο νομικό καθεστώς για την προστασία της μοναδικής αυτής περιοχής και της βιοποικιλότητας που φιλοξενεί. Το WWF Ελλάς ήδη από το 2013 σε συνεργασία με 50 διαφορετικούς φορείς, έχει ηγηθεί ενός πολυσχιδούς προγράμματος για την προστασία της χερσαίας και θαλάσσιας βιοποικιλότητας της Γυάρου, ξεκινώντας από την καταγραφή του φυσικού πλούτου της περιοχής και συνεχίζοντας με την εφαρμογή καινοτόμων πρακτικών διαχείρισης, επιστημονικής έρευνας, αλλά και συμμετοχικής διακυβέρνησης.

Κατά τη διάρκεια των 13 αυτών ετών καταγράφηκαν ορισμένα σημαντικά επιτεύγματα, όπως η ανάκαμψη χερσαίων και θαλάσσιων οικοτόπων, η αύξηση ιχθυαποθεμάτων, καθώς και διατήρηση πληθυσμών για ορισμένα σπάνια και απειλούμενα είδη που εντοπίζονται στη Γυάρο (π.χ. η μεσογειακή φώκια Monachus monachus και το θαλασσοπούλι μύχος). Με το Προεδρικό Διάταγμα, οι αρμόδιοι φορείς της πολιτείας καλούνται πλέον να συνεχίσουν και να εντατικοποιήσουν την αποτελεσματική διαχείριση της ΘΠΠ Γυάρου, ώστε να διασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη διατήρηση του μοναδικού φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής εντάσσοντας και τις τοπικές κοινωνίες στη διακυβέρνηση της.

Η Γυάρος αποτελεί ένα έμπρακτο παράδειγμα εφαρμογής αποτελεσματικών πρακτικών και εργαλείων που μπορούν να δείξουν τον δρόμο για την ορθή διαχείριση των υπόλοιπων Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών στη χώρα, αλλά και των δύο νέων θαλάσσιων πάρκων στις νότιες Κυκλάδες και στο Ιόνιο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη αναγνώριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του καινοτόμου συστήματος απομακρυσμένης επιτήρησης που το WWF Ελλάς εγκατέστησε και λειτούργησε από το 2015 μέχρι το 2023 στη Γυάρο, ως μία καλή πρακτική για όλη την Ευρώπη. Η λειτουργία του συγκεκριμένου συστήματος έχει πλέον μεταφερθεί στον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, ο οποίος είναι αρμόδιος για τη διαχείριση της περιοχής σε συνεργασία με το Λιμενικό Σώμα.

Δεν απομένει παρά να φανεί εάν η έκδοση του ΠΔ για την Γυάρο θα αποτελέσει τη αρχή για την έκδοση των ΠΔ που εκκρεμούν εδώ και πολλά χρόνια για τις υπόλοιπες προστατευόμενες περιοχές της χώρας.