Μπορεί στο Παρίσι οι χώρες να συμφώνησαν ότι θα λάβουν μέτρα ώστε η θερμοκρασία του πλανήτη να μην αυξάνεται πάνω από 1,5 β. Κελσίου, ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη, αλλά το 2023 δεν τα πήγαμε και τόσο καλά.
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus της ΕΕ από το 2015 είναι η πρώτη χρονιά που ο πλανήτης ξεπέρασε αυτό το όριο, η πρώτη φορά που παραβιάζεται το ορόσημο της «Συμφωνίας του Παρισιού για το Κλίμα».
Η επείγουσα δράση για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα μπορεί να επιβραδύνει την αύξηση της θερμοκρασίας, λένε οι επιστήμονες και σύμφωνα με τη Λιζ Μπέντλεϊ, διευθύνουσα σύμβουλο της Βασιλικής Μετεωρολογικής Εταιρείας, «το να υπερβούμε τον 1,5 βαθμό κατά μέσο όρο είναι σημαντικό. Είναι ακόμη ένα βήμα προς τη λάθος κατεύθυνση. Αλλά ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε».
Στην έκθεση-ορόσημο του ΟΗΕ το 2018 τονιζόταν ότι οι κίνδυνοι από την κλιματική αλλαγή -όπως οι έντονοι καύσωνες, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και η απώλεια της άγριας ζωής- ήταν πολύ υψηλότεροι στους 2 βαθμούς Κελσίου από ό,τι στους 1,5 βαθμούς Κελσίου. Ωστόσο, οι θερμοκρασίες συνέχισαν να αυξάνονται με ανησυχητικό ρυθμό, σύμφωνα με στοιχεία της Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής Copernicus της Ε.Ε. από το περασμένο έτος και η περίοδος από τον Φεβρουάριο του 2023 έως τον Ιανουάριο του 2024 έφτασε τους 1,52 βαθμούς Κελσίου.
Βεβαίως, αυτό δεν αποτελεί έκπληξη, καθώς ο Ιανουάριος του 2023 ήταν ο όγδοος συνεχόμενος μήνας με ρεκόρ υψηλής θερμοκρασίας.
Η επιστημονική ομάδα Berkeley Earth επισημαίνει ότι το ημερολογιακό έτος 2023 η θερμοκρασία αυξήθηκε περισσότερο από 1,5 β. Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, ενώ άλλοι επιστημονικοί φορείς, όπως η NASA, μέτρησαν την αύξηση της θερμοκρασίας τους τελευταίους 12 μήνες ελαφρώς κάτω από 1,5 βαθμούς Κελσίου. Αυτές οι μικρές διαφορές οφείλονται κυρίως στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται οι παγκόσμιες θερμοκρασίες για τα τέλη του 1800, όταν οι μετρήσεις ήταν πιο αραιές.
Ωστόσο, όλα τα κύρια σύνολα δεδομένων συμφωνούν σχετικά με την πρόσφατη τροχιά της θέρμανσης και ότι ο κόσμος βρίσκεται στην πιο ζεστή περίοδο από τότε που ξεκίνησαν τα σύγχρονα αρχεία – και πιθανότατα για πολύ περισσότερο.
Άλλωστε, και η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας έφτασε το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ.
Εξηγώντας του λόγους για τους οποίους υπήρξε αυτή η υπέρβαση του ορίου-στόχος, οι επιστήμονες σημειώνουν ότι η μακροπρόθεσμη τάση αύξησης της θερμοκρασίας οφείλεται αναμφισβήτητα σε ανθρώπινες δραστηριότητες. Κυρίως στην καύση ορυκτών καυσίμων, η οποία απελευθερώνει αέρια που θερμαίνουν τον πλανήτη, όπως το διοξείδιο του άνθρακα, το οποίο ευθύνεται σε συντριπτικό βαθμό για την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη.
Επίσης, τους τελευταίους μήνες, το φαινόμενο El Niño αύξησε τις θερμοκρασίες του αέρα, αν και μόνο κατά περίπου 0,2 β. Κελσίου. Όταν σταματήσουν τα φαινόμενα που προκαλεί το El Niño, εντός του 2024, ίσως επιτρέψει στις παγκόσμιες θερμοκρασίες να σταθεροποιηθούν προσωρινά και στη συνέχεια να μειωθούν ελαφρά, πιθανώς κάτω από το όριο του 1,5 β. Κελσίου.
Αλλά ο κρίσιμος παράγοντας είναι η ανθρώπινη δραστηριότητα και πρέπει επειγόντως να ληφθούν μέτρα. «Μόνο με ραγδαία μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου είναι ο μόνος τρόπος να σταματήσει η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας», επισημαίνει η Σαμάνθα Μπέρτζες, αναπληρώτρια διευθύντρια της υπηρεσίας Copernicus.
Και θυμίζει ότι ο κόσμος μόλις έζησε (2024) τον πιο ζεστό Ιανουάριο που έχει καταγραφεί ποτέ, καθώς συνεχίζεται μια σειρά από εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες για την εποχή, που πυροδοτούνται από την κλιματική αλλαγή…
