Διεθνής καμπάνια για το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας

Διεθνής εκστρατεία για τη σωτηρία του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας, του τελευταίου φυσικού ποταμού της Αττικής που απειλείται από το έργο διαχείρισης που θα τον μετατρέψει σε κανάλι ομβρίων, ξεκίνησε από την Κίνηση για την Προστασία και Ανάδειξη του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια έκκληση που απευθύνεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, την Τράπεζα του Συμβουλίου της Ευρώπης και τον Ελληνα πρωθυπουργό, που καθιστά πλέον διεθνή τον αγώνα για τη διάσωση του ποταμού.

Το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας είναι ένα ποτάμι (ρέμα συνεχούς ροής), μήκους περίπου 25 χιλιομέτρων, με φυσική κοίτη στο συντριπτικά μεγαλύτερο μήκος του, ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα φυσικά ρέματα στην πληγωμένη από τις πυρκαγιές Αττική. Αποτελεί ένα σημαντικό οικοσύστημα με υγροτόπους και πλημμυρικά πεδία, πλούσια βιοποικιλότητα που περιλαμβάνει πάνω από 150 είδη πουλιών, 23 από αυτά προστατευόμενα και ορισμένα απειλούμενα, ψάρια, ορισμένα από τα οποία κρισίμως κινδυνεύοντα, ερπετά, αμφίβια και πάνω από 2.000 παρόχθια δέντρα.

Το ποτάμι έχει αποτρέψει καταστροφικές πλημμύρες στη Ραφήνα χάρη στο ότι η κοίτη του έχει παραμείνει φυσική σχεδόν στο σύνολό της και οι πλημμυρικές του ζώνες στην πεδιάδα των Μεσογείων έχουν παραμείνει άχτιστες. Προσφέρει σημαντικά περιβαλλοντικά οφέλη βελτιώνοντας το μικροκλίμα, μειώνοντας την ατμοσφαιρική και θαλάσσια ρύπανση, προστατεύοντας τα υπόγεια και επιφανειακά ύδατα, σε μια περιφέρεια που έχει πληγεί από μεγάλες πυρκαγιές σε όλους τους ορεινούς της όγκους. Επιπλέον, αποτελεί ασπίδα προστασίας έναντι επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, αλλά και ένα φυσικό τοπίο υψηλής αισθητικής αξίας.

Τα έργα διευθέτησης της κοίτης του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας ξεκίνησαν στις 24 Απριλίου και διακόπηκαν προσωρινά χάρη στις κινητοποιήσεις και τις νομικές ενέργειες των κατοίκων. Εντούτοις, αν υλοποιηθούν, η φυσική κοίτη και οι όχθες του ποταμού θα αποψιλωθούν πλήρως σε μήκος περίπου 17 χλμ., θα διευθετηθούν με τσιμέντο και λιθοπλήρωτα συρματοκιβώτια αποκόπτοντας τη σύνδεσή του με τα φυσικά πλημμυρικά πεδία και τους παρακείμενους υγροτόπους και μετατρέποντας το ποτάμι σε «Κηφισό» της Ανατολικής Αττικής, έναν τεχνητό οχετό ομβρίων.

Το οικοσύστημα θα καταστραφεί ολοκληρωτικά και ανεπανόρθωτα, με συνέπειες διεθνούς ενδιαφέροντος, γιατί το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς του δικτύου υγροτόπων Ανατολικής Αττικής για τα μεταναστευτικά πουλιά. Κι ακόμη, θα αυξηθεί ο κίνδυνος μιας καταστροφικής πλημμύρας, παρά την αντιπλημμυρική θωράκιση που το ελληνικό κράτος επαγγέλλεται ότι θα εξασφαλίσει, λόγω των απαρχαιωμένων μεθόδων που επιλέχτηκαν, αντί της εφαρμογής «Λύσεων που βασίζονται στη φύση», δηλαδή λύσεων μέσω της διατήρησης, της αναγέννησης ή της καλύτερης αξιοποίησης της φύσης.

Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα έργο υποδομών και όχι για ένα περιβαλλοντικό έργο για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής όπως διατείνεται. Εξυπηρετεί μεγάλα έργα που προγραμματίζονται στην Ανατολική Αττική (επέκταση λιμανιού Ραφήνας, Αττικής Οδού, Προαστιακού κ.λπ.), αλλά χαρακτηρίστηκε ως αντιπλημμυρικό προκειμένου να χρηματοδοτηθεί από ευρωπαϊκούς και ενωσιακούς πόρους. Εχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι για το αδελφό έργο του ρέματος Ερασίνου-Βραυρώνας Αττικής, που εντάσσεται στο ίδιο χρηματοδοτικό πακέτο αντιπλημμυρικής προστασίας, ο Μηχανισμός Παραπόνων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) διαπίστωσε την ευθεία αντίθεσή του στο ενωσιακό περιβαλλοντικό δίκαιο και ζήτησε να μη χρησιμοποιηθούν κονδύλια της ΕΤΕπ, έως ότου το έργο επανασχεδιαστεί σε πλήρη συμμόρφωση με το ενωσιακό περιβαλλοντικό δίκαιο.

Με τη διεθνή καμπάνια για τη σωτηρία του Μεγάλου Ρέματος ζητείται από τα ευρωπαϊκά όργανα και τον πρωθυπουργό να ληφθεί δράση για τη ματαίωση του έργου διευθέτησης του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας, που θα το μετατρέψει σε τεχνητό αγωγό ομβρίων από τσιμέντο και συρματοκιβώτια, και την ανάκληση της χρηματοδότησής του από ενωσιακούς και εθνικούς πόρους. Κι ακόμη, ο συνολικός επανασχεδιασμός του με «Λύσεις βασισμένες στη φύση», σύμφωνα με τις σύγχρονες επιστημονικές αντιλήψεις, τις διεθνείς συμβάσεις, την ενωσιακή και εθνική νομοθεσία σχετικά με τη βιοποικιλότητα, τα ύδατα και τις πλημμύρες, καθώς και με τις στρατηγικές της Ε.Ε. για τη βιοποικιλότητα και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

▶ Οσοι/ες ενδιαφέρονται μπορούν να υπογράψουν την καμπάνια εδώ.