Νέα παράταση-ντροπή για τη λειτουργία των λατομείων Αράξου

Η απόλυτη καταστρατήγηση της εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας εξακολουθεί να συντελείται με την κλιμακωτή επί 36 ολόκληρα χρόνια παράταση της λειτουργίας των λατομείων του Αράξου στο εσωτερικό Ζώνης υψηλής Προστασίας Εθνικού Πάρκου υγροτόπων Κοτυχίου-Στροφυλιάς. Η τελευταία παράταση της… παράτασης της λειτουργίας των λατομείων δόθηκε τον περασμένο Μάρτιο από την απελθούσα κυβέρνηση, την ώρα που η κατεδάφιση των Μαύρων Βουνών όπου πραγματοποιείται η λατομική δραστηριότητα είναι ορατή και από την πλευρά της Καλογριάς, δηλαδή από το κέντρο του Εθνικού Πάρκου.

Το γαϊτανάκι των παρατάσεων της λειτουργίας των λατομείων Αράξου ξεκίνησε το 2009 όταν, στο πλαίσιο της ειδικής νομοθεσίας με την οποία ιδρύθηκε το Εθνικό Πάρκο υγροτόπων Κοτυχίου-Στροφυλιάς, (ΚΥΑ 12365 ΦΕΚ 15 – 29/4/2009), χαρακτηρίστηκαν «ζώνη ΒΑ», στην οποία προσδόθηκε προσωρινός χαρακτήρας μέχρι την 1η/1/2011, ημερομηνία στην οποία η περιοχή των λατομείων θα έπρεπε να ενταχθεί στην «Α’ Ζώνη» (Ζώνη Προστασίας της Φύσης).

Κι αυτό γιατί τα Μαύρα Βουνά, επί των οποίων πραγματοποιείται η λατομική δραστηριότητα, είναι αναπόσπαστο τμήμα του Εθνικού Πάρκου, με σημαντικά προστατευτέα είδη, όπως αρπακτικά πτηνά και ενδημικά φυτά. Η λειτουργία των λατομείων συνεχίστηκε, σε βάρος των σκοπών προστασίας της φύσης τής εν λόγω ΚΥΑ, με διαδοχικές αποφάσεις παράτασης και με αιτιολογικό την «περιβαλλοντική αποκατάσταση» του υπό λατομική εκμετάλλευση χώρου, με την τελευταία από αυτές να λήγει τον Δεκέμβριο του 2014.

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου του Δεκεμβρίου 2014 με το άρθρο του νόμου 4313/2014, αρμοδιότητας του υπουργείου Μεταφορών, ψηφίστηκε νέα εξαετής παράταση της λειτουργίας των λατομείων Αράξου με στόχο, όπως αναφέρεται στη διάταξη, να «ολοκληρώσουν όλες τις εργασίες διαμόρφωσης του ανάγλυφου και αποκατάστασης-αναδάσωσης των λατομικών χώρων» μέχρι το τέλος του νέου ΕΣΠΑ (2020). Ωστόσο η αναμενόμενη λήξη αυτής της κατάστασης δεν ήρθε ούτε το 2020, αφού η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας κράτησε ανοιχτά τα λατομεία έως και το 2023 με ερμηνεία ότι εφόσον το ΕΣΠΑ παρατάθηκε ώς το 2023, παρατείνεται αυτοδικαίως (!) και η εκμετάλλευση των λατομείων για τις ανάγκες των χρηματοδοτούμενων έργων που αφορούν και την κατασκευή του αυτοκινητόδρομου Πατρών-Πύργου, χωρίς δηλαδή νέα διάταξη νόμου.

Και το γαϊτανάκι των παρατάσεων λειτουργίας συνεχίστηκε πρόσφατα, οπότε με το άρθρο 166 του νόμου «Μετονομασία της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας σε Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων κ.λπ.» τα λατομεία Αράξου, που έπρεπε να έχουν παύσει από το 2011 για να αποκατασταθεί η συνέχεια του Εθνικού Πάρκου, λαμβάνουν τη δυνατότητα ακόμη μιας παράτασης ώς και το τέλος του 2025!

Με βάση τα ισχύοντα, μετά το 2009 οι τρεις λατομικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην περιοχή («Lafarge BETON ΑΕΒΕ» της γνωστής πολυεθνικής, «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ Α.Ε.»-μέλος του ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ και «ΛΑΤΟΜΙΚΗ Α.Ε.») θα έπρεπε να εκτελούν έργα αποκατάστασης του χώρου, έχοντας βρει άλλο χώρο για την άσκηση της δραστηριότητάς τους. Αυτό ήταν απολύτως εφικτό αφού οι δύο από τις τρεις λατομικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον Αραξο είναι θυγατρικές πολυεθνικών με πλήθος δραστηριοτήτων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και με τεράστιες οικονομικές και τεχνικές δυνατότητες. Ετσι, αν ήθελαν θα μπορούσαν να έχουν μετεγκατασταθεί σε πολύ λίγο χρόνο, αλλά προφανώς δεν το επιθυμούν καθώς ο Αραξος είναι η εύκολη λύση εξαιτίας του μικρού κόστους εξόρυξης σε μικρό βάθος και συμπαγή πετρώματα, της πολύς καλής ποιότητα υλικών, της εύκολης πρόσβασης και των τεράστιων κερδών που αποφέρει.

«Η τελευταία παράταση λειτουργίας συνιστά γελοιοποίηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και δεν μπορεί να μείνει αναπάντητη. Λύσεις που να αντιμετωπίζουν το σύνολο των αναγκών της Αχαΐας σε αδρανή πρέπει να βρεθούν και να γνωστοποιηθούν αναλυτικά και δημόσια. Η ανακύκλωση των αποβλήτων εκσκαφών και κατεδαφίσεων οφείλει να είναι μέρος αυτών, όπως και η δημιουργία μεμονωμένων λατομείων αντί της λατομικής ζώνης. Η περαιτέρω κατεδάφιση των Μαύρων Βουνών είναι μια ακόμη μεγάλη ντροπή και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Η οριστική λήξη της λειτουργίας των λατομείων Αράξου οφείλει να οριστικοποιηθεί και καμιά παράταση ή τυχόν αλλαγή του νομικού καθεστώτος να μην “εξεταστεί”, διότι αυτό βολεύει τις εταιρείες που τα εκμεταλλεύονται. Αρκετά έβγαλαν τόσα χρόνια με τις συνεχείς παρατάσεις για την αποκατάσταση του τοπίου. Καιρός να αποκατασταθεί το κύρος της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και να προστατευτεί στην πράξη το Εθνικό Πάρκο», καταγγέλλει η Οικολογική Κίνηση Πάτρας.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», ασκούνται πιέσεις προκειμένου στο υπό έκδοση προεδρικό διάταγμα για την προστασία του Εθνικού Πάρκου υγροτόπων Κοτυχίου-Στροφυλιάς να μη συμπεριληφθούν τα Μαύρα Βουνά. Το αν ισχύουν θα επαληθευτεί με την έκδοσή του.