Το 2019 κάηκαν λιγότερα δάση

Αναμφισβήτητα το 2019 μπορεί να χαρακτηριστεί μια ήπια χρονιά για τις δασικές πυρκαγιές στη χώρα μας, αφού καταγράφεται ο μικρότερος αριθμός καμένων εκτάσεων μέσα στην τελευταία δεκαετία.

Οπως προκύπτει από τα έως τώρα διαθέσιμα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Πληροφοριακού Συστήματος για τις δασικές πυρκαγιές (EFFIS), από την αρχή του 2019 κάηκαν στην Ελλάδα περίπου 120.450 στρέμματα δασών και δασικών εκτάσεων, αριθμός χαμηλός συγκριτικά με τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας (259.500 στρ.).

Σύμφωνα με το WWF Ελλάς, σε αυτήν τη σχετικά ήπια εικόνα συνέβαλε η άμεση αντίδραση του Πυροσβεστικού Σώματος στην πλειονότητα των περιστατικών, η μη ταυτόχρονη εκδήλωση σημαντικών περιστατικών, εξέλιξη που δεν ώθησε τον δασοπυροσβεστικό μηχανισμό στα όριά του, καθώς και η προσπάθεια που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια για την ενημέρωση του κοινού από δημόσιους φορείς αλλά και φορείς της κοινωνίας των πολιτών.

Μεγα-πυρκαγιές

Ωστόσο τα παραπάνω στοιχεία δεν πρέπει να δημιουργούν εφησυχασμό και δεν αποτελούν ευκαιρία για πανηγυρισμούς, ιδιαίτερα μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν αρκετές περιοχές της χώρας μας τα περασμένα χρόνια.

Κι αυτό διότι, όπως διαφαίνεται από πρόσφατη έκθεση έξι εθνικών γραφείων του WWF στη Μεσόγειο («Η Μεσόγειος φλέγεται» – Αύγουστος 2019), παρότι τα περιστατικά και οι καμένες εκτάσεις μειώνονται με αργούς ρυθμούς, οι μεγαπυρκαγιές αυξάνονται κάθε χρόνο και περισσότερο καθώς μόνο το 0,15% των περιστατικών ευθύνεται για το 35% των καμένων εκτάσεων σε αυτές τις χώρες.

Την ίδια ώρα η ένταση των περιστατικών, οι περιοχές υψηλού κινδύνου και η αντιπυρική περίοδος αναμένεται να αυξηθούν λόγω και της επίδρασης της κλιματικής αλλαγής.

Δεδομένου ότι η πυρκαγιά που ξέσπασε στο Κοντοδεσπότι Ευβοίας τον περασμένο Αύγουστο είναι, με τα έως τώρα δεδομένα, η μεγαλύτερη σε έκταση δασική πυρκαγιά της φετινής αντιπυρικής περιόδου (23.506 στρ.), τo WWF Ελλάς πραγματοποίησε αυτοψία στην περιοχή με σκοπό να παρουσιάσει τις επιπτώσεις της συγκεκριμένης πυρκαγιάς και να προτείνει προς τους αρμόδιους φορείς μέτρα αποκατάστασης των καμένων περιοχών αλλά και πρόληψης μελλοντικών περιστατικών δασικών πυρκαγιών.

Αυτό που προέκυψε ήταν ότι η συσσώρευση καύσιμης ύλης και η απουσία σχεδίου πρόληψης και αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών είναι ορισμένα από τα κενά που συνετέλεσαν και σε αυτή την πυρκαγιά.

Πρέπει να σημειωθεί ότι η Εύβοια παραμένει μία από τις πιο επικίνδυνες περιοχές για εκδήλωση πυρκαγιών. Μόνο το 2019 σε 5 πυρκαγιές κάηκαν 37.128 στρ., που αντιπροσωπεύουν το 31% των συνολικών εκτάσεων στη χώρα.

Επιπλέον, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που διατηρεί το Πυροσβεστικό Σώμα για το διάστημα 2011-2018, στον καλλικρατικό Δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων εκδηλώνονται κατά μέσο όρο ετησίως 30 πυρκαγιές υπαίθρου με απώλεια κάθε φορά 1.332 στρ. καμένων εκτάσεων (μέσος όρος/έτος).

Οι δράσεις

Αυτό που παραμένει αδιαμφισβήτητο γεγονός είναι ότι η πρόληψη είναι κρισιμότερη από την καταστολή για την προστασία των δασών από τις πυρκαγιές. Με αυτό ως κεντρικό γνώμονα, το WWF Ελλάς προτείνει συγκεκριμένες δράσεις και μέτρα που πρέπει να ληφθούν κατά προτεραιότητα και αφορούν:

1 Τη μετακίνηση του ειδικού βάρους από την καταστολή στις πολιτικές και δράσεις πρόληψης, με ταυτόχρονο συντονισμό μεταξύ πρόληψης και καταστολής και βελτίωσης της αποτελεσματικότητας του συστήματος πολιτικής προστασίας.

2 Στοχευμένες δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, ώστε να προετοιμαστούν επαρκώς οι πολίτες για την πρόληψη αλλά και την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών.

3 Προτεραιοποίηση των μέτρων πρόληψης και καταστολής σε τοπικό επίπεδο βάσει του επαναπροσδιορισμού των περιοχών υψηλού κινδύνου, δεδομένου ότι οι επικίνδυνες περιοχές της χώρας για την εκδήλωση πυρκαγιών έχουν θεσμοθετηθεί το μακρινό 1980 και δεν έχει μεσολαβήσει καμία επικαιροποίηση!

4 Αμεση εφαρμογή της Υπουργικής Απόφασης (ΦΕΚ Β΄2863, 5-7-2019), η οποία προβλέπει χρηματοδότηση 140 εκατ. ευρώ για 3 χρόνια για δράσεις πρόληψης δασικών πυρκαγιών και ενίσχυσης της Δασικής Υπηρεσίας.

5 Να προχωρήσει χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις η αξιοποίηση των πόρων που προβλέπονται για θέματα πρόληψης δασικών πυρκαγιών του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020.