Ενα σύστημα παρακολούθησης των εντόμων στο Σέιχ Σου, κόστους 5 με 10 χιλιάδες ευρώ, θα είχε προλάβει την καταστροφή που έχουν υποστεί τα 3.500 από τα περίπου 30.000 στρέμματα του περιαστικού δάσους της Θεσσαλονίκης.
Πότε αυξήθηκε ο πληθυσμός του φλοιοφάγου σκαθαριού «Tomicus piniperda» δεν είναι γνωστό, εντοπίστηκε όμως τον Απρίλιο και γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος αντιμετώπισής του από το κόψιμο και την απομάκρυνση των δέντρων.
Περισσότεροι από 80 υλοτόμοι εργάζονται εδώ και δέκα μέρες πυρετωδώς στο δάσος και το στοίχημα που καλούνται να απαντήσουν οι αρχές είναι πώς θα οργανωθεί η αναγέννηση του δάσους. Η περιπέτεια είναι η σοβαρότερη που αντιμετωπίζει το δάσος, μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 1997, όταν είχε καεί περίπου η μισή του έκταση.
Πληροφορίες της «Εφ.Συν.» θέλουν από την αρχή του μήνα να έχει κοπεί το 40% των δέντρων που έχουν προσβληθεί, την προσπάθεια να εντοπίζεται τώρα σε τρεις συστάδες, δύσκολες λόγω μεγέθους, προσβολής και ανάγλυφου του εδάφους και να έχουν αποσταλεί προσκλήσεις και σε άλλους υλοτομικούς συνεταιρισμούς, πλην αυτού της Αρναίας, για να συμμετάσχουν στην κοπή δέντρων. Τέλος, τα συνεργεία επιχειρούν τώρα παράλληλα με τον περιφερειακό της Θεσσαλονίκης, σε κάποια δε σημεία χρειάστηκε ακόμη και η συμβολή της αστυνομίας που έπρεπε να διακόψει την κυκλοφορία της κίνησης.
«Το έντομο είναι ενδημικό και η αύξηση του πληθυσμού του στα δυτικά του δάσους δεν είναι τυχαία, αφού συνηγόρησαν τα ρηχά εδάφη, η χαμηλή υγρασία, η αυξημένη θερμοκρασία, ο ήπιος χειμώνας και η μόλυνση του περιβάλλοντος. Το σκαθάρι αναπτύσσεται κυρίως σε καταπονημένα δέντρα», λέει στην «Εφ.Συν.» ο δρ Δημήτρης Αβτζής, εντεταλμένος ερευνητής, ειδικός στη Δασική Εντομολογία και τη Δασοπροστασία.
«Θα μπορούσαμε με λίγα χρήματα να εγκαταστήσουμε σύστημα παρακολούθησης, για το οποίο τώρα είμαστε σε επαφή με το υπουργείο Περιβάλλοντος, ωστόσο θα πρέπει να υπάρχουν πάντα και τα συνοδευτικά κονδύλια για να γίνονται οι επεμβάσεις, όταν κρίνονται αναγκαίες. Κυρίως», τονίζει ο ίδιος, «δεν πρέπει να εφησυχάζουμε, δεν πρέπει το θέμα να ξεχαστεί μετά από δύο μήνες».
Το θέμα, επίσης, είναι ότι το σύστημα παρακολούθησης στο Σέιχ Σου –που μπορεί να λειτουργήσει και ως πρότυπο για όλα τα δάση της χώρας– κρίνεται αναγκαίο, καθώς δεν είναι μόνο τα πεύκα ευπαθή στη δράση των σκαθαριών αυτών, αφού «φλοιοφάγα υπάρχουν όχι μόνο για τα πεύκα, αλλά για όλα τα είδη».
Μηνυτήρια αναφορά
Η πρόσφατη κρίση, πάντως, οδήγησε μέχρι τη διαταγή προκαταρκτικής εξέτασης κατόπιν μηνυτήριας αναφοράς που υπέβαλε δικηγόρος της Θεσσαλονίκης και διαταγής της εισαγγελέως Πλημμελειοδικών, Γεσθημανής Χατζηπαρασίδου.
Εκκληση να κηρυχθούν σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης οι περιοχές του δάσους που επλήγησαν ζήτησαν ομόφωνα οι δήμαρχοι της Θεσσαλονίκης στη διάρκεια έκτακτης σύσκεψης που συγκάλεσε την περασμένη Παρασκευή η Περιφερειακή Ενωση Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΕΔ-ΚΜ). Οι δήμαρχοι ζήτησαν παράλληλα, ανάμεσα σε άλλα, να εκπονηθούν μελέτες για την αντιπλημμυρική προστασία της περιοχής και για την αναδάσωση.
Ο πρόεδρος της ΠΕΔ-ΚΜ, δήμαρχος Αμπελοκήπων Λάζαρος Κυρίζογλου και ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών Σίμος Δανιηλίδης έκαναν λόγο για ολιγωρία των Αρχών, δηλώνοντας παράλληλα ότι το ποσό των 50.000 ευρώ που ανακοινώθηκε ότι θα διατεθεί είναι μικρό και δεν επαρκεί.
Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος Σωκράτης Φάμελλος λέει στην «Εφ.Συν.» ότι «το αίτημα για κήρυξη έκτακτης ανάγκης είναι άτοπο, αφού η λύση είναι μονοσήμαντη» και τονίζει ότι «το ποσό που ανακοινώθηκε δεν αφορά την υλοτόμηση των άρρωστων δέντρων, αλλά καθαρισμό και άλλες συμπληρωματικές εργασίες». Προσθέτει ακόμη ότι «το σημαντικό από εδώ και πέρα είναι τα σχέδια που πρέπει να γίνουν και θα αφορούν την αναγέννηση του δάσους».
Ο ίδιος εξήρε μάλιστα την πρωτοβουλία των δημάρχων Θέρμης και Πυλαίας-Χορτιάτη να προβούν με δικές τους πρωτοβουλίες και μέσα σε καθαρισμούς προσβεβλημένων δέντρων στις περιοχές ευθύνης τους. Επειτα από συσκέψεις που είχαν προηγηθεί στα μέσα του μήνα, αποφασίστηκε να ξεκινήσουν στα μέσα καλοκαιριού οι διαδικασίες αναγέννησης του δάσους, είτε με υλοτομίες για ενίσχυση της φυσικής αναγωγής της δρυός είτε με τεχνητές αναδασώσεις, ενώ τα υπολείμματα των υλοτομικών δράσεων θα θρυμματιστούν και διασπαρούν στο δάσος για ενίσχυση της φυσικής αναγέννησης, αλλά και του εδάφους με θρεπτικά υλικά.
Με δηλώσεις του ο καθηγητής και πρόεδρος του Τμήματος Δασολογίας του ΑΠΘ, Θεοχάρης Ζάγκας, επισημαίνει ότι το Δασαρχείο έπρεπε να δράσει νωρίτερα, ενώ, σε ό,τι αφορά τον σχεδιασμό για την επόμενη μέρα, υπογραμμίζει πως «την επόμενη φυτευτική περίοδο πρέπει να γίνει φύτευση πλατύφυλλων δέντρων, όπως η μελικοκιά, η κουτσουπιά και η σφενδαμιά».
Σύμφωνα με τον κ. Φάμελλο, «η ανάγκη να προχωρήσει η αναγέννηση του δάσους όπως πρέπει είναι δεδομένη και ευτυχώς έχουμε ήδη επικαιροποιήσει τις προδιαγραφές των διαχειριστικών μελετών».
