Με πρόσθετη ενίσχυση από τον κρατικό προϋπολογισμό ξεκίνησε από τη Δυτική Μακεδονία η πιλοτική διαχείριση των σκουπιδιών, η οποία αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία έως το καλοκαίρι.
Οι 12 δήμαρχοι της περιφέρειας που από χρόνια πρωτοπορεί στον τομέα των απορριμμάτων συγκρότησαν τη ΔΙΑΔΗΜΑ, τον κοινό φορέα που έχει την ευθύνη για τη λειτουργία των υποδομών με τη σύμπραξη ιδιωτών (σύστημα ΣΔΙΤ). Η διαδικασία ξεκίνησε το 2011 και η κατασκευή στα μέσα του 2015.
Οι δήμοι έχουν την ευθύνη για τη συγκέντρωση των σύμμικτων σκουπιδιών σε 10 σταθμούς μεταφόρτωσης, από όπου τα παραλαμβάνει ο φορέας και τα μεταφέρει στη μονάδα επεξεργασίας που έχει κατασκευαστεί στο λιγνιτικό πεδίο της ΔΕΗ, κοντά στην Κοζάνη.
Από τη διαδικασία θα συγκεντρώνονται τα ανακυκλώσιμα υλικά και θα θάβεται ως υπόλειμμα το 35% στον ΧΥΤΥ, που περιλαμβάνεται στις υποδομές του προγράμματος.
Πρόκειται για τον κύριο όγκο των σκουπιδιών, αφού οι δήμοι θα διατηρήσουν το δικαίωμα να οργανώνουν συστήματα ανακύκλωσης στα νοικοκυριά, με έμφαση στην κομποστοποίηση.
Σήμερα η ΔΙΑΔΗΜΑ ανακυκλώνει περίπου 7.000 τόνους τον χρόνο από την Κοζάνη και το Βόιο, όγκος που αντιστοιχεί μόλις στο 8% του συνόλου των σκουπιδιών, και βάζει στόχο να ξεπεράσει τους 20.000 τόνους ώς το 2020, φτάνοντας τους δείκτες που θέτουν οι κοινοτικές Οδηγίες.
Η πιλοτική λειτουργία ξεκίνησε με την επεξεργασία 100 τόνων σύμμικτων σκουπιδιών την ημέρα, αλλά το δυναμικό των εγκαταστάσεων επαρκεί για 120.000 τόνους τον χρόνο.
Η «εγγυημένη ποσότητα», που είναι το αδύνατο σημείο των συμβάσεων ΣΔΙΤ, καλύπτει 90.000 τόνους και γίνονται συζητήσεις για να ενταχθούν στο σύστημα σκουπίδια από την Κατερίνη, ενώ ήδη εξυπηρετείται η Βέροια που ανήκει στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.
Το συνολικό κόστος της επένδυσης ανέρχεται στα 48 εκατ. ευρώ, από τα οποία τα 16,9 εκατ. αντιπροσωπεύουν τα ίδια κεφάλαια, τα 12,7 εκατ. εξασφαλίστηκαν με δάνειο από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), άλλα τόσα από το κοινοτικό πρόγραμμα JESSICA και τα υπόλοιπα 5,6 εκατ. ευρώ από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Ο μεγάλος «πονοκέφαλος» είναι το κόστος που θα βαρύνει τους δημότες. Σήμερα πληρώνουν για την ταφή των σκουπιδιών 37 ευρώ τον τόνο, αλλά με το νέο σύστημα η επιβάρυνση θα εκτιναχθεί στα 132 ευρώ.
Προβλέπεται ήδη επιδότηση 50%, που θα μειώσει το τέλος στα 68 ευρώ τον τόνο, το οποίο και πάλι είναι δυσβάσταχτο για τους πολίτες. Χθες οι δήμαρχοι ζήτησαν να αυξηθεί η κρατική ενίσχυση κατά 20% την πρώτη διετία και κατά 10% τα επόμενα δύο χρόνια.
Ο υφυπουργός Οικονομίας Στέργιος Πιτσιόρλας, που παραβρέθηκε στην πιλοτική έναρξη των εργασιών, έκανε μερικώς δεκτό το αίτημα.
Η επιδότηση στο 70% θα ισχύει για έναν χρόνο και τον επόμενο θα διαμορφωθεί στο 60%, ενώ στη συνέχεια θα διατηρηθεί το προβλεπόμενο 50% ώς το τέλος της 25ετούς περιόδου παραχώρησης. Προωθείται ήδη η σχετική υπουργική απόφαση, που θα ισχύσει και στις υπόλοιπες περιφέρειες.
Στην ομιλία του ο Στ. Πιτσιόρλας έκανε λόγο για «μονάδα-πρότυπο για όλη την Ελλάδα» και προανήγγειλε ότι το 20% του προγράμματος δημόσιων επενδύσεων θα προωθηθεί με ΣΔΙΤ, παρά το γεγονός ότι τα προγράμματα φορτώνουν μεγάλα βάρη στον προϋπολογισμό αλλά και τους φορολογούμενους.
«Μέσα στην κρίση και λίγες ημέρες πριν από την επιβολή των capital controls το καλοκαίρι του 2015, εξασφαλίσαμε χρηματοδοτήσεις ύψους 30 εκατ. ευρώ για το έργο», τόνισε ο Λεωνίδας Μπόμπολας, διευθύνων σύμβουλος των θυγατρικών εταιρειών του ομίλου, «Ελλάκτωρ» και «Ηλέκτωρ», που έχουν αναλάβει το έργο.
