Μπορεί η απασχόληση 104.000 ανθρώπων να είναι το ζητούμενο των 12 προγραμμάτων που ανακοίνωσε χθες η αν. υπουργός Ρ. Αντωνοπούλου, ωστόσο το σημαντικό κρύβεται αφενός μεν στην αποκαθήλωση του συστήματος Βρούτση και αφετέρου στον επανασχεδιασμό αυτών ώστε να παραχθούν θέσεις απασχόλησης και μετά τη λήξη της επιδότησης.
«Τα προγράμματα σχεδιάστηκαν με μια διαφορετική φιλοσοφία, ώστε να υποστηρίζουν πραγματικά τον άνεργο και όχι τους φορείς και τους μεσάζοντες της επαγγελματικής κατάρτισης» ανέφερε χαρακτηριστικά η κ. Αντωνοπούλου.
Ουσιαστικά η υπουργός ψέγει τις επιλογές του κ. Βρούτση, ο οποίος κατά τη θητεία στο υπουργείο Εργασίας δεν είχε διστάσει να κατευθύνει το 60%-70% των διατιθέμενων πόρων στους παρόχους κατάρτισης και μόλις το 30% στους άνεργους.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα νέα προγράμματα απευθύνονται στους δυναμικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας ενισχύοντας τις επιχειρήσεις, με την προϋπόθεση όμως ότι ένα ποσοστό των ανέργων θα συνεχίζει να εργάζεται και μετά τη λήξη του προγράμματος.
Επεκτείνοντας δε τον θεσμό της μαθητείας οι δράσεις περιλαμβάνουν εγγυημένη απασχόληση από 6 έως 12 μήνες.
Για πρώτη φορά σχεδιάζονται ολοκληρωμένες χωρικές παρεμβάσεις σε περιοχές με υψηλά ποσοστά ανεργίας.
Παρεμβάσεις που θα στηρίζονται αφενός στους κλάδους της οικονομικής δραστηριότητας του κάθε τόπου και αφετέρου στο διαθέσιμο παραγωγικό δυναμικό κάθε περιοχής.
Ακόμη σχεδιάζονται προγράμματα συμβουλευτικής και απασχόλησης σε τομείς αιχμής της ελληνικής οικονομίας, αλλά και δράσεις που θα προωθούν την επιχειρηματικότητα νέων με υψηλά προσόντα και δεξιότητες.
Τα προγράμματα
Αναλυτικά τα προγράμματα που θα υλοποιηθούν στους επόμενους έξι μήνες είναι:
•Πρόγραμμα 10.000 θέσεων εργασίας 12μηνης διάρκειας για μακροχρόνια και πολύ μακροχρόνια ανέργους, γυναίκες και ανέργους κυρίως άνω των 50 ετών, με έναρξη τον Δεκέμβριο 2015.
•Πρόγραμμα προώθησης της αυτοαπασχόλησης 5.000 νέων ανέργων έως 18-24 ετών, με επιδότηση των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης έως 12 μήνες από την έναρξη της δραστηριότητάς τους, με έναρξη τον Ιανουάριο 2016.
•Πρόγραμμα προώθησης της αυτοαπασχόλησης 5.000 νέων ανέργων έως 25-29 ετών, με επιδότηση των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης έως 12 μήνες από την έναρξη της δραστηριότητάς τους, με έναρξη τον Ιανουάριο 2016.
•Πρόγραμμα «Δράσεις Ολοκληρωμένης Παρέμβασης» για 8.000 νέους ανέργους έως 24 ετών για την προώθησή τους εναλλακτικά σε προγράμματα κατάρτισης με εγγυημένη 12μηνη απασχόληση, με έναρξη τον Φεβρουάριο 2016.
•Πρόγραμμα απόκτησης εργασιακής εμπειρίας και ένταξης σε θέσεις απασχόλησης για 10.000 άνεργους νέους ηλικίας 18-24 ετών σε επιχειρήσεις, με επίβλεψη στον χώρο εργασίας και, στη συνέχεια, ένταξη σε νέες θέσεις εργασίας στις ίδιες ή άλλες επιχειρήσεις για επιδοτούμενη απασχόληση διάρκειας 12 μηνών με έναρξη τον Φεβρουάριο 2016.
•Πρόγραμμα απόκτησης εργασιακής εμπειρίας και ένταξης σε θέσεις απασχόλησης για 3.000 ανέργους νέους ηλικίας 25-29 ετών σε επιχειρήσεις, με επίβλεψη στον χώρο εργασίας και στη συνέχεια ένταξη σε νέες θέσεις εργασίας στις ίδιες ή άλλες επιχειρήσεις για επιδοτούμενη απασχόληση διάρκειας 12 μηνών, με έναρξη τον Φεβρουάριο 2016.
•Πρόγραμμα συμβουλευτικής επαγγελματικής κατάρτισης, πιστοποίησης προσόντων και πρακτικής άσκησης σε επιχειρήσεις του ιδιωτικού σε συνεργασία με κλαδικούς φορείς 15.000 ανέργων με έναρξη τον Μάρτιο 2016.
•Πρόγραμμα προώθησης της νεανικής επιχειρηματικότητας για 1.000 ανέργους για τη δημιουργία startups από νέους 18-29 ετών με έναρξη τον Μάρτιο 2016.
•Πρόγραμμα προώθησης της επιχειρηματικότητας για 3.000 ανέργους άνω των 29 ετών για τη δημιουργία startups με έναρξη προγράμματος τον Μάρτιο 2016.
•Πρόγραμμα «Προώθηση της απασχόλησης μέσω προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης με εγγυημένη απασχόληση» για τις ηλικίες 29-64 ετών. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε 26.000 ανέργους.
•Πρόγραμμα απασχόλησης για ΑμεΑ σε κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις, με έναρξη τον Μάρτιο 2016.
•Πρόγραμμα για την επιδότηση μισθολογικού κόστους για την ενίσχυση της πλήρως ασφαλισμένης εργασίας σε Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (ΚΟΙΝΣΕΠ).
Πάντως, εκτός από τα προγράμματα άμεσης υλοποίησης, είναι δρομολογημένη η δημιουργία 150.000 προσωρινών θέσεων εργασίας από τον Μάρτιο του 2016 ώς το τέλος του χρόνου, διάρκειας 8-12 μηνών, με την κυβέρνηση να θεωρεί ότι οι προσωρινές θέσεις αποτελούν κοινωνικό αντιστάθμισμα στα μέτρα λιτότητας.
Βελτιώσεις στα προγράμματα κοινωφελούς εργασίας
Με μια τομή που αφορά τον χρόνο απασχόλησης ετοιμάζονται τα νέα προγράμματα κοινωφελούς εργασίας, που ενδέχεται από πεντάμηνα να αναβαθμιστούν σε οκτάμηνα.
Σύμφωνα με τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς, θα υπάρξει επιπροσθέτως ποινολόγιο για όσους δημάρχους (και δεν είναι λίγοι) έχουν μετατρέψει τα προγράμματα ανακούφισης των ανέργων σε σύγχρονες μονάδες δουλοπαροικίας.
Πέραν αυτών ο σχεδιασμός περιλαμβάνει:
•Τροποποίηση του θεσμικού πλαισίου προκειμένου να αποσαφηνίζονται πλήρως τα εργασιακά δικαιώματα των συμμετεχόντων.
•Διενέργεια ελέγχων για την ορθή υλοποίηση των προγραμμάτων απασχόλησης ώστε να προστατεύονται οι εργαζόμενοι και τα δικαιώματά τους.
•Αλλαγή του τρόπου μοριοδότησης προκειμένου να μπορούν να συμμετάσχουν περισσότερες ηλικιακές ομάδες, όπως οι άνεργοι με ενήλικα παιδιά, άνεργοι χωρίς παιδιά και άνεργοι ηλικίας άνω των 45 ετών.
Οχημα ανάπτυξης η κοινωνική οικονομία
Με στόχο η κοινωνική οικονομία να αποτελέσει ένα όχημα ανάπτυξης για τη χώρα, η αν. υπουργός Εργασίας Ρ. Αντωνοπούλου παρεμβαίνει στο αποτυχημένο μοντέλο για τις συνεταιριστικές επιχειρήσεις το οποίο θεσπίστηκε το 2011 θέτοντας τις βάσεις ώστε η κοινωνική οικονομία να μπορεί να λάβει κεντρική θέση στην παραγωγική ανασυγκρότηση και παράλληλα να αποτελέσει ένα εναλλακτικό μοντέλο οργάνωσης της παραγωγής και της εργασίας.
Σε επίπεδο αριθμών ακόμη δεν μπορεί να γίνει στοχοθέτηση, όπως αποκάλυψε η υπουργός (ξεκαθάρισε ότι κάτι τέτοιο θα μπορεί να γίνει περίπου τον Μάιο του 2016), ωστόσο θεωρείται βέβαιο ότι το μερίδιο της κοινωνικής οικονομίας που τώρα κυμαίνεται στο 0,7% (ως συνεισφορά στο ΑΕΠ) θα κυμανθεί κοντά στους ευρωπαϊκούς μέσους όρους (καταλαμβάνει περίπου το 10%).
Στόχος λοιπόν της κυβέρνησης είναι η διεύρυνση του χώρου που καταλαμβάνει η κοινωνική οικονομία ώστε να πλησιάζει τα ευρωπαϊκά επίπεδα ως μερίδιο στο ΑΕΠ, με την ανάπτυξη εγχειρημάτων κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας σε δυναμικούς κλάδους, όπως ο αγροτοδιατροφικός τουρισμός, οι νέες τεχνολογίες, η ενέργεια και το περιβάλλον.
Οι ενέργειες που προγραμματίζονται και αφορούν παρεμβάσεις στο θεσμικό πλαίσιο μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:
•Συγκρότηση Διυπουργικής Επιτροπής για την κοινωνική οικονομία, με έργο την αναθεώρηση του σχετικού νομικού πλαισίου.
Στόχος της αναθεώρησης είναι η άρση της σημερινής πολυδιάσπασης, που χαρακτηρίζει το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, η ενοποίηση της συνεταιριστικής νομοθεσίας και η εξειδίκευση όλων των ειδικών περιπτώσεων στη βάση των διεθνών καλών πρακτικών.
Στο χρονοδιάγραμμα προβλέπεται ότι τον συντονισμό θα αναλάβει το υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, ενώ οι όποιες εργασίες θα ολοκληρωθούν μέχρι τον ερχόμενο Μάρτιο, ώστε μετά από δημόσια διαβούλευση εντός του πρώτου εξαμήνου του 2016 να νομοθετηθούν οι αλλαγές.
•Διαμόρφωση νέου πλαισίου συνεργασίας του κράτους και του ευρύτερου δημόσιου τομέα με τις δομές της κοινωνικής οικονομίας.
•Δημιουργία ειδικών υποστηρικτικών δομών, που θα υποβοηθούν τα εγχειρήματα κοινωνικής οικονομίας σε όλα τα στάδια λειτουργίας τους.
•Δημιουργία ευνοϊκού συστήματος χρηματοδότησης μέσω της αξιοποίησης των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων, αλλά και με τη δημιουργία νέων.
•Εκπόνηση σχεδίου δράσης για τη μεταβίβαση υπό πτώχευση ή πτωχευμένων επιχειρήσεων σε συνεταιρισμούς εργαζομένων.
•Προβολή και διάδοση των εγχειρημάτων κοινωνικής οικονομίας.
