Επέλαση της ελαστικής εργασίας στο Δημόσιο, μειώνονται οι μόνιμοι

Τάσεις… επέλασης καταγράφουν οι επισφαλείς μορφές εργασίας στον ελληνικό δημόσιο τομέα. Τη στιγμή που ο αριθμός του μόνιμου προσωπικού μειώνεται –ή μένει σταθερός, στην καλύτερη των περιπτώσεων–, οι απασχολούμενοι με ελαστικές μορφές εργασίας (συμβασιούχοι ορισμένου χρόνου, έργου, ωρομίσθιοι) αυξάνονται ταχύρυθμα.

Ο αριθμός τους σχεδόν διπλασιάστηκε την τελευταία πενταετία, ενώ μεταξύ 2019-2020 αυξήθηκε κατά περίπου 30%, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζουν σε άρθρο τους οι επιστήμονες του Κοινωνικού Πολύκεντρου της ΑΔΕΔΥ, Γιώργος Γιούλος και Μαρία Φιλιοπούλου, στοιχεία που έχουν αντληθεί από το Μητρώο Ανθρώπινου Δυναμικού Ελληνικού Δημοσίου («Απογραφή»). Το συμπέρασμα είναι ότι η απασχόληση στον δημόσιο τομέα κινείται στην κατεύθυνση της προς τα κάτω εξίσωσης με τον ιδιωτικό τομέα.

Οι ελαστικές μορφές εργασίας έχουν μια αυξητική προοπτική σε βάρος της μονιμότητας, η οποία «δέχεται μια εκ των έσω επίθεση, μια υπονόμευση από το ίδιο το Δημόσιο», όπως σχολιάζει στην «Εφ.Συν.» ο κ. Γιούλος, πρόεδρος του Κοινωνικού Πολύκεντρου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του άρθρου («H εξέλιξη των μεγεθών της εργασίας στον δημόσιο τομέα 2016-2020», kpolykentro.gr), οι μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι που εργάζονται σε υπουργεία και εποπτευόμενους φορείς, καθώς και στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (εκτός νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου, ΝΠΙΔ), ανήλθαν σε 569.009 τον Δεκέμβριο του 2020.

Ο αριθμός τους είναι μειωμένος κατά 3.315 εργαζομένους συγκριτικά με τον Δεκέμβριο του 2019. Αντιθέτως, στους ίδιους φορείς οι συμβασιούχοι και οι ωρομίσθιοι έφτασαν τους 122.746 τον Δεκέμβριο του 2020, καταγράφοντας αύξηση 26,2% συγκριτικά με τον Δεκέμβριο του 2019 (οπότε ήταν 98.103).

Σε διαρκή άνοδο

Η αύξηση των συμβασιούχων είναι διαρκής. Σε σύγκριση με το 2016 (οπότε αριθμούνταν σε 68.972) καταγράφουν σχεδόν διπλάσιο αριθμό το 2020, ενώ κάθε έτος οι ελαστικές μορφές εργασίας καταλαμβάνουν όλο και μεγαλύτερο τμήμα του συνόλου των απασχολουμένων στο Δημόσιο: από 12,2% το 2016 και 11,8% το 2017, έφτασαν το 18,3% το 2020 (αναλυτικότερα βλέπε πίνακα). Δηλαδή σχεδόν ένας στους πέντε μισθοδοτούμενους από το Δημόσιο εργάζεται σήμερα με όρους επισφάλειας. Αυτή η αύξηση «μόνο εν μέρει μπορεί να αποδοθεί στην αντιμετώπιση της πανδημίας του Covid-19, για την οποία προσλαμβάνονται περίπου 16.000 έκτακτοι εργαζόμενοι», επισημαίνουν οι επιστήμονες.

Οπως εξηγούν στο άρθρο τους, η αύξηση των επισφαλών μορφών εργασίας αποτελεί μια προσωρινή μόνο απάντηση στην αδυναμία της δημόσιας διοίκησης να παρέχει δημόσια και κοινωνικά αγαθά και ταυτόχρονα αναδεικνύει την αναγκαιότητα άμεσης πρόσληψης τακτικού προσωπικού, με σταθερές σχέσεις εργασίας.

Περαιτέρω, «η αύξηση αυτή συνδέεται με την κυριαρχία των επισφαλών μορφών απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα και εντείνει τη γενικότερη απορύθμιση των εργασιακών σχέσεων στην οικονομία, επιδρώντας αρνητικά τόσο στις αμοιβές της μισθωτής εργασίας όσο και στο πλαίσιο προστασίας της», καταλήγουν στο άρθρο.

«Η μονιμότητα στο Δημόσιο δεν δέχεται σήμερα μια ευθεία επίθεση, όπως στο παρελθόν, αλλά υπονομεύεται με τις ελαστικές μορφές εργασίας που προκρίνει το ίδιο το Δημόσιο», τονίζει ο κ. Γιούλος στην «Εφ.Συν.».

Στον ιδιωτικό τομέα (βάσει των στοιχείων του συστήματος «Εργάνη») «η κυριαρχία των μορφών επισφαλούς απασχόλησης οδηγεί σε συνεχή απορύθμιση των εργασιακών σχέσεων, κάτι που αποτυπώνεται και στις αμοιβές της μισθωτής εργασίας συνολικά, αλλά και στο πλαίσιο προστασίας των εργαζομένων. Πάμε σε έναν δυϊσμό της μισθωτής εργασίας: από τη μία μόνιμες σχέσεις με επαρκή μισθό, από την άλλη επισφάλεια χωρίς προστατευτικό πλαίσιο», υπογραμμίζει ο πρόεδρος του Κοινωνικού Πολύκεντρου.

Από τα στοιχεία που καταγράφονται στο άρθρο του κ. Γιούλου και της κ. Φιλιοπούλου εξάγονται και άλλα συμπεράσματα. Με εξαίρεση το υπουργείο Δικαιοσύνης, όπου μετακινήθηκε προσωπικό προς άλλους φορείς, οι μεγαλύτερες μειώσεις τακτικού προσωπικού μεταξύ Δεκεμβρίου 2019-Δεκεμβρίου 2020 καταγράφονται σε κρίσιμους κοινωνικούς τομείς.

Στον τομέα της Υγείας (υπουργείο και εποπτευόμενοι φορείς) μειώθηκαν κατά 1.863 οι εργαζόμενοι (από 78.451 το 2019, έφτασαν τους 76.588 το 2020, σύμφωνα με τα στοιχεία της «Απογραφής»), ενώ στους ΟΤΑ μειώθηκαν κατά 1.332 οι μόνιμοι εργαζόμενοι (89.049 το 2019, 87.717 το 2020). «Τα ποσοστά απωλειών των φορέων αυτών επί της συνολικής μείωσης του τακτικού προσωπικού φτάνουν στο 56,2% και στο 40%, αντίστοιχα», καταγράφεται στο άρθρο των επιστημόνων.

Αντιθέτως, αύξηση προσωπικού κατά 4.030 απασχολουμένους καταγράφει το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Με λίγα λόγια, εν έτει 2020 –οπότε η πρωτοφανής υγειονομική κρίση έπληξε και τη χώρα μας– το κοινωνικό κράτος συρρικνώθηκε σε προσωπικό και άκμασε το κράτος καταστολής…

Ελπίδες για τις καθαρίστριες του υπ. Οικονομικών

Η τελευταία απόφαση του Δικαστηρίου της Ε.Ε. που δικαιώνει συμβασιούχους στην Ελλάδα γεννά ελπίδες και σε άλλες ομάδες εργαζομένων που έχουν πέσει θύματα της καταχρηστικής πρακτικής του Δημοσίου. Ανάμεσά τους και στις συμβασιούχους καθαρίστριες του υπουργείου Οικονομικών που μένουν χωρίς δουλειά έπειτα από πολύχρονη απασχόληση σε εφορίες και τελωνεία, αρχικά με συμβάσεις έργου και στη συνέχεια με συμβάσεις ορισμένου χρόνου.

Περίπου 100 από τις εργαζόμενες, που απασχολούνται σε υπηρεσίες της ΑΑΔΕ ακόμη και από το 2004, έμειναν εκτός του τελευταίου διαγωνισμού του ΑΣΕΠ με αυξημένη μοριοδότηση προϋπηρεσίας μέσω του οποίου προσέβλεπαν σε μια ακόμη ανανέωση των συμβάσεών τους.

Το συντονιστικό των καθαριστριών της ΑΑΔΕ έχει ενημερώσει φορείς και κόμματα, ορισμένα από τα οποία κατέθεσαν ερώτηση, ενώ η Ομοσπονδία Εργαζομένων στις ΔΟΥ με επιστολή στον υπουργό Οικονομικών ζητεί νομοθετική ρύθμιση για να παραμείνουν στις θέσεις τους. Ωστόσο, το υπουργείο Οικονομικών προς το παρόν παραπέμπει το θέμα στο υπουργείο Εσωτερικών.