Σημαντική μείωση κατέγραψε στο πρώτο εξάμηνο του 2016 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, η οποία προήλθε κυρίως λόγω της πτώσης των τιμών των καυσίμων.
Την ίδια ώρα, όμως, οι επιπτώσεις των capital controls είναι εμφανείς στην ελληνική οικονομία και ιδίως στις εισπράξεις από τον τουρισμό που επίσης είναι μειωμένες φέτος σε σχέση με το 2015.
Οπως προκύπτει από τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος (ΤτΕ), το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών συρρικνώθηκε στο πρώτο φετινό εξάμηνο στα 2,5 δισ. ευρώ από 3,8 δισ. ευρώ που ήταν το ίδιο διάστημα του 2015, καταγράφοντας πτώση 35,5%.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στην πτώση των τιμών των καυσίμων, καθώς η αξία των εισαγωγών τους υποχώρησε στα 3,7 δισ ευρώ από 5,5 δισ ευρώ (μείωση 32,8%).
Επίσης, περιορίστηκαν και οι καθαρές πληρωμές για αγορές πλοίων κατά 62,8%, λόγω της διεξαγωγής μεγάλου μέρους των σχετικών συναλλαγών εκτός του εγχώριου τραπεζικού συστήματος μετά την επιβολή των περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων.
Πάντως, το ισοζύγιο αγαθών χωρίς καύσιμα και πλοία δεν παρουσίασε αξιόλογη μεταβολή.
Οι εισαγωγές των άλλων αγαθών διαμορφώθηκαν στο πρώτο εξάμηνο του 2016 στα 15,9 δισ. ευρώ από 16 δισ. ευρώ στο αντίστοιχο διάστημα πέρυσι. Ωστόσο, πτωτικά κινήθηκαν και οι εξαγωγές, η αξία των οποίων συνολικά ανήλθε στα 11,6 δισ. ευρώ από 12,6 δισ. ευρώ πέρυσι.
Τα capital controls, όμως, επηρέασαν και την πορεία του ναυτιλιακού εισοδήματος και του τουρισμού.
Σύμφωνα με την ΤτΕ, το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών στο πρώτο εξάμηνο του 2016 παρουσίασε πτώση κατά 1,5 δισ. ευρώ (24,3%), καθώς παρατηρήθηκε σημαντική μείωση των καθαρών εισπράξεων από μεταφορές (44,1%), η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στους περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων.
Επιπλέον, μείωση εμφάνισαν και οι καθαρές εισπράξεις από ταξιδιωτικές υπηρεσίες κατά περίπου 250 εκατ. ευρώ ή 5,8%. Να σημειωθεί ότι οι συνολικές αφίξεις τουριστών από το εξωτερικό μειώθηκαν κατά 1,6% και οι αντίστοιχες εισπράξεις κατά 5,8%.
Μόνο τον Ιούνιο του 2016, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών κατέγραψε πλεόνασμα και μάλιστα διπλάσιο από εκείνο του περσινού Ιουνίου.
Συγκεκριμένα, φέτος τον Ιούνιο το πλεόνασμα διαμορφώθηκε στα 1 δισ. ευρώ, όταν πέρυσι τον ίδιο μήνα ήταν 509 εκατ. ευρώ. Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλε η μείωση των τιμών των καυσίμων, με την αξία των εισαγωγών τους να υποχωρεί κατά 14,7%.
Ομως, και τον Ιούνιο τα έσοδα από τον τουρισμό ήταν μειωμένα κατά 5,4% σε σύγκριση με τον Ιούνιο του 2015, ενώ οι εισπράξεις από τη ναυτιλία υποχώρησαν κατά 35,7%.
Ισχυρό «μαξιλάρι»
Στην επιβεβαίωση της «τρύπας» των φορολογικών εσόδων του Ιουλίου, αλλά όχι και στην αιτιολόγησή της, προχώρησε χθες το υπουργείο Οικονομικών δίνοντας στη δημοσιότητα αναλυτικά στοιχεία για την πορεία των εσόδων τον προηγούμενο μήνα και συνολικά στο επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι εισπράξεις του Ιουλίου 2016 ήταν κατά 337 εκατ. ευρώ λιγότερες σε σχέση με τον στόχο του προϋπολογισμού για τον μήνα αυτό.
Ωστόσο, η ανάλυση των φορολογικών εσόδων για φέτος τον Ιούλιο συγκρίνεται με την αναλυτική πορεία των περσινών εσόδων και όχι με τους στόχους για τους επιμέρους κωδικούς του προϋπολογισμού.
Κάτι που σημαίνει ότι προς το παρόν δεν μπορούν να εξαχθούν συμπεράσματα για το τι πήγε στραβά τον Ιούλιο και τα φορολογικά έσοδα ήταν κατά 337 εκατ. ευρώ λιγότερα από τον στόχο.
Αυτό αναμένεται να φανεί στα οριστικά στοιχεία για την εκτέλεση του προϋπολογισμού που πιθανόν να ανακοινωθούν την επόμενη εβδομάδα.
Φόροι
Πάντως, από τα στοιχεία που έδωσε χθες το υπουργείο Οικονομικών, προκύπτουν άλλα χρήσιμα συμπεράσματα.
Για παράδειγμα, στο επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου 2016 οι φορολογούμενοι πλήρωσαν υψηλότερο φόρο εισοδήματος κατά 36,5% σε σχέση με το ίδιο περσινό διάστημα, λόγω κυρίως της αυξημένες εισφοράς αλληλεγγύης.
Επίσης, οι έμμεσοι φόροι από τα τελωνεία ήταν μειωμένοι τον Ιούλιο του 2016 κατά 20,4% σε σύγκριση με τον Ιούλιο του 2015.
Η πτώση αυτή αποδίδεται στη μείωση των εισαγωγών καπνικών ειδών τον Ιούλιο φέτος, καθώς οι εταιρείες του κλάδου είχαν σπεύσει να «στοκάρουν» προϊόντα έως τον Ιούνιο για να αποφύγουν τις νέες αυξήσεις στην έμμεση φορολογία των τσιγάρων.
Πέραν αυτών, στο οικονομικό επιτελείο είδαν το «μαξιλάρι» ασφαλείας στα έσοδα που υπήρχε στο πρώτο εξάμηνο να συρρικνώνεται τον Ιούλιο.
Πλέον, το «μαξιλάρι» αυτό (δηλαδή η υπέρβαση στο επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου έναντι του στόχου) έχει υποχωρήσει στα 257 εκατ. ευρώ.
Και υπενθυμίζεται ότι τους επόμενους μήνες οι φορολογούμενοι θα κληθούν να πληρώσουν τις άλλες δύο δόσεις του φόρου εισοδήματος, τον ΕΝΦΙΑ και τα τέλη κυκλοφορίας.
