Εξοντώνοντας τους αδύναμους

Κινητοποίηση έξω από το υπουργείο Οικονομικών είχε την Παρασκευή η Ενωση Φοροτεχνικών Ελεύθερων Επαγγελματιών Αττικής (ΕΦΕΕΑ). Οχι «δι’ ασήμαντον αφορμήν», αλλά για το γεγονός ότι η ΑΑΔΕ έχει μετατρέψει τα πρόστιμα για φορολογικές παραβάσεις σε μηχανισμό εξόντωσης των αδύναμων φορολογουμένων-πελατών τους. Πρόστιμα τρομακτικά, τέτοιου ύψους και με τέτοιες επιβαρύνσεις σε περίπτωση υποτροπής, ώστε είναι αρκετά για να καταστρέψουν μια ατομική επιχείρηση ή έναν ελεύθερο επαγγελματία με ετήσιο τζίρο μικρότερο των 15.000 ευρώ, πολύ περισσότερο με τζίρο κάτω από 10.000 ευρώ. Και όχι μόνο, αλλά και πρόστιμα για παραβάσεις που αυταπόδεικτα δεν αφορούν πιθανή φοροδιαφυγή αλλά τυπικές παραλείψεις, που επίσης είναι αδιανόητα υψηλά! Πρόστιμα, τέλος, για παράλειψη πράξεων με οικονομικό αντικείμενο λίγων ευρώ, που ανέρχονται σε εκατοντάδες ευρώ.

Οι φοροτεχνικοί της Αττικής κινητοποιήθηκαν την Παρασκευή με τα δικά τους ιδιαίτερα αιτήματα αλλά και για λογαριασμό των φορολογουμένων πελατών τους:

● Για να μη χρεώνονται πρόστιμα χιλιάδων ευρώ γιατί ξέχασαν να υποβάλουν δηλώσεις μηδενικού φόρου.

● Για να μην επιβαρύνονται για μια δήλωση περιβαλλοντικού τέλους αξίας 3 ευρώ με πρόστιμο 250 ή 500 ευρώ.

● Για να μη βρίσκονται ξαφνικά με δεσμευμένους λογαριασμούς, αυτοί και τα συγγενικά τους πρόσωπα, επειδή δεν κατάλαβαν ότι τα τιμολόγια του πελάτη που καταχώριζαν ήταν εικονικά και, επομένως, σύμφωνα με τον νόμο 4557/2018, είχαν υποχρέωση να κάνουν φάκελο τεκμηρίωσης στην Αρχή για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος και να καταδώσουν τον πελάτη τους!

● Για να μη βρίσκονται στη δυσάρεστη θέση να τρέχουν στο γραφείο ενώ είναι άρρωστοι για να υποβάλουν τις δηλώσεις των πελατών τους επειδή δεν πληρούσαν την προϋπόθεση να έχουν νοσηλευτεί σε δημόσιο νοσοκομείο για τουλάχιστον 3 ημέρες.

«Προστιμολόγιο»… θανάτου

Προσποιούμενη αυστηρότητα με στόχο την πάταξη της φοροδιαφυγής, η ΑΑΔΕ εμπλούτισε και προσαύξησε τη λίστα των προστίμων με τέτοιον τρόπο ώστε να έχει πλέον μετατραπεί όχι απλώς σε βραχνά για φυσικά πρόσωπα, ελεύθερους επαγγελματίες, ατομικές επιχειρήσεις ή και αδύναμα νομικά πρόσωπα χωρίς κερδοσκοπικό χαρακτήρα, αλλά και σε αιτία κλεισίματος!

Ιδού ένας πρόχειρος κατάλογος:

● Πρόστιμο έως 25.000 ευρώ ακόμα και για μία μέρα καθυστέρησης στην υποβολή οικονομικών καταστάσεων στο ΓΕΜΗ (ισχύει από 1/1/2026)!

● Πρόστιμα 5.000 έως 10.000 ευρώ σε μικρές οντότητες ή σωματεία χωρίς προσωπικό, για εκπρόθεσμη καταχώριση στοιχείων στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, στοιχείων που έτσι κι αλλιώς υπάρχουν στο ΓΕΜΗ ή στην Εφορία.

● Πρόστιμο 250-500 ευρώ για μη υποβολή δήλωσης περιβαλλοντικού τέλους αξίας 3 ευρώ!

● Δεκαπλασιασμός των προστίμων που σχετίζονται με το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής στα επίπεδα των 5.000-10.000 ευρώ ανά έλεγχο. Το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό. Ενας τεχνικός που ξεκινά με το φορτηγάκι του πρέπει να εκδίδει και να διαβιβάζει δελτία για κάθε βίδα που φορτώνει, κάθε αναλώσιμο που χρησιμοποιεί και κάθε κομμάτι που επιστρέφει στην έδρα – ακόμα κι αν δεν το ξεφόρτωσε. Και όλα αυτά στην Ελλάδα όπου ο ψηφιακός αναλφαβητισμός στη μεγάλη πλειονότητα των επιχειρηματιών είναι πραγματικότητα και οι ψηφιακές υποδομές είναι οι πιο καθυστερημένες της Ευρώπης.

● Πρόστιμο (με απομακρυσμένο έλεγχο) 3.000 ευρώ ανά εργαζόμενο σε επιχειρήσεις των οποίων οι εργαζόμενοι έχουν 3 «ορφανά χτυπήματα» και άνω τον μήνα (σημαίνουν την ψηφιακή κάρτα στην είσοδο και δεν το πράττουν στην έξοδο ή το αντίστροφο).

● Πρόστιμο 10.000 ευρώ για τη μη ανάρτηση σε εμφανές σημείο του καταστήματος των διαδικασιών που υφίστανται σε επίπεδο επιχείρησης για την καταγγελία και την αντιμετώπιση συμπεριφοράς βίας και σεξουαλικής παρενόχλησης.

● Αν μια απόδειξη εκδοθεί αλλά δεν «ανέβει» στην πλατφόρμα λόγω τεχνικού προβλήματος, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το 50% του ποσού του ΦΠΑ των μη διαβιβασθέντων στοιχείων και 48ωρο λουκέτο με την ταμπέλα «Κλειστό λόγω φορολογικών παραβάσεων»! Το παράδοξο; Οι ποινές συχνά δεν επιβάλλονται όταν δεν εκδίδεται απόδειξη, αλλά όταν έχει εκδοθεί και δεν διαβιβάστηκε εγκαίρως.

Κι όποιος (δεν) αντέξει…

Τέτοιας «φιλοσοφίας» και ύψους πρόστιμα είναι από μόνα τους ικανά να καταστρέψουν τους αδύναμους: ελεύθερους επαγγελματίες, ατομικές επιχειρήσεις, ακόμα και μικρές νομικές οντότητες χωρίς κερδοσκοπικό χαρακτήρα (όπως σκακιστικοί όμιλοι!). Το ύψος των προστίμων είναι τέτοιο, ώστε, ειδικά αν επαναληφθούν, να ξεπεράσει τον ετήσιο τζίρο! Πρόκειται για αντικοινωνική πολιτική που παραβιάζει ευθέως τη συνταγματική πρόβλεψη για κατανομή των φορολογικών βαρών σύμφωνα με τις δυνατότητες των υπόχρεων. Μια επιχείρηση με οργανωμένο λογιστήριο και τζίρο δεκάδων ή εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ, πρώτον μπορεί πολύ ευκολότερα να αποφύγει τα πρόστιμα και, δεύτερον, να τα πληρώσει. Οι αδύναμοι του χώρου όμως μπορούν έως και να εξαφανιστούν από τον χάρτη.

Και δεν είναι μόνο τα πρόστιμα, αλλά και τα κόστη της συμμόρφωσης με την απέραντη ψηφιακή γραφειοκρατία που επιβλήθηκε με καταιγιστικούς ρυθμούς την τελευταία τριετία από το υπουργείο Οικονομικών, η οποία εμπλουτίζεται διαρκώς με νέες «απαιτήσεις» από το κρεσέντο εγκυκλίων που υπογράφει ο επικεφαλής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής.

Ερευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ (Ιούνιος 2025) υπολογίζει ότι το κόστος συμμόρφωσης για μια μικρή επιχείρηση είναι δέκα φορές υψηλότερο ανά εργαζόμενο σε σχέση με μια μεγάλη. Πρόκειται για μηχανισμό που σπρώχνει μεθοδικά τις μικρές επιχειρήσεις έξω από την αγορά. Η αρχική πρόθεση των μέτρων ήταν να αντιμετωπιστεί η φοροδιαφυγή.

! Ενα εύγλωττο παράδειγμα του εξοντωτικού αλλά και παράλογου χαρακτήρα των προστίμων: Η ΑΑΔΕ επέβαλε πρόστιμα συνολικού ύψους 60.000 ευρώ σε πελάτες λογίστριας, τιμωρώντας τον υπερβάλλοντα ζήλο της να στείλει εκπρόθεσμα δηλώσεις μηδενικού φόρου, που έχουν προαιρετικό χαρακτήρα. Δηλαδή, αν δεν τις είχε υποβάλει καθόλου, δεν θα επιβαρύνονταν οι πελάτες της με πρόστιμο. Επειδή τις υπέβαλε, παρότι είχε κάθε δικαίωμα να μην τις υποβάλει, επιβαρύνθηκαν με υψηλό πρόστιμο.