Νέος αντι-εμβολιαστικός «δεκάλογος»

Με παράδοξη επιμονή συνεχίζει η κυβέρνηση την «αντιεμβολιαστική» εκστρατεία, ενώ η ευλογιά των αιγοπροβάτων θερίζει κοπάδια και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις με τον «μονόδρομο» της θανάτωσης ζώων. Χθες πραγματοποιήθηκε ακόμη μια σύσκεψη στο μέγαρο Μαξίμου -έκτακτη ως προς τη συμμετοχή του Κυριάκου Μητσοτάκη, προφανώς για να γεμίσει το επικοινωνιακό κενό λόγω ματαίωσης του ταξιδιού στο Νταβός-, στην οποία έγινε ενημέρωση για την πορεία της επιζωοτίας που έχει αφανίσει μισό εκατ. ζώα. Συμμετείχαν οι Κωστής Χατζηδάκης, Κώστας Τσιάρας, Γιώργος Μυλωνάκης, Στέλιος Κουτνατζής, Σπύρος Πρωτοψάλτης, Χαράλαμπος Μπιλλίνης, πρόεδρος της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς, Κατερίνα Μαρίνου, αναπληρώτρια γενική διευθύντρια Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ.

Η σύσκεψη δεν πρόσθεσε τίποτα, εκτός από το γνωστό προπαγανδιστικό Q&A (ερωταπαντήσεις) κατά του εμβολιασμού, που διευρύνθηκε από τον επτάλογο της προηγούμενης εβδομάδας σε… δεκάλογο, με την επιστημονική πατίνα της ΕΕΕΔΕΕ. Το γιατί η Επιστημονική Επιτροπή κατά της ευλογιάς είχε αρμοδιότητα να απαντήσει και στο ερώτημα αν «έχουν λάβει αποζημιώσεις οι πληγέντες κτηνοτρόφοι» (10ο στον δεκάλογο Q&A), με τον ισχυρισμό ότι έχουν δοθεί μέχρι τώρα 167 εκατ. ευρώ, παραμένει ασαφές.

Μεταξύ άλλων, ο γνωστός αντιεμβολιαστικός δεκάλογος της Επιτροπής (και της κυβέρνησης) αναφέρει ότι:

● Ο εμβολιασμός οδηγεί σε απώλεια του καθεστώτος «ελεύθερης χώρας» για την ανάκτηση του οποίου απαιτούνται πολλά χρόνια και θα έχει επιπτώσεις σε μεγάλες αγορές όπως η Αυστραλία, ο Καναδάς κ.λπ. (σ.σ. ΗΠΑ, Καναδάς και Αυστραλία καλύπτουν μόλις το 8% του συνόλου των εξαγωγών φέτας, περίπου 80 εκατ. τον χρόνο).

● Το εμβόλιο δεν σταματά αυτόματα τη διασπορά, αντίθετα, μπορεί να «καλύψει» υποκείμενες λοιμώξεις, να δυσχεράνει τη διάγνωση και να παρατείνει την επιζωοτία. Οπου εφαρμόστηκε διεθνώς (Ινδία, Τουρκία, Ιορδανία, Αίγυπτος, Ισραήλ), η ευλογιά δεν εκριζώθηκε αλλά έγινε ενδημική, με συνεχιζόμενες θανατώσεις και απώλειες παραγωγής.

● Ο χαρακτηρισμός της χώρας ως ενδημικής θα επηρεάσει και τις εξαγωγές φέτας, που σήμερα φτάνουν το 1 δισ. ετησίως.

● Κανένα εμβόλιο για την ευλογιά αιγοπροβάτων δεν είναι αδειοδοτημένο στην Ε.Ε. H Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει ξεκαθαρίσει ότι η χρήση τους θα επέφερε άμεσους περιορισμούς στο διεθνές εμπόριο ζώντων ζώων και προϊόντων τους (σ.σ. οι περιορισμοί επιβάλλονται και χωρίς τον εμβολιασμό, εφόσον σε μια χώρα ή μια περιοχή η ευλογιά έχει πάρει διαστάσεις επιζωοτίας).

● Tα 400.000 εμβόλια που υπάρχουν στην τράπεζα εμβολίων της Ε.Ε. είναι ιορδανικά, καλύπτουν μόνο το 60% του «πληθυσμού» που εμβολιάζεται και εμπεριέχουν ζωντανό στέλεχος του ιού, που σημαίνει περαιτέρω μετάδοση (σ.σ. κτηνίατροι και ιολόγοι που ρωτήσαμε εξέφρασαν ειλικρινή απορία για τον ισχυρισμό αυτό).

● Η επίκληση της λεγόμενης «επιστολής Βάρχελι» είναι αποσπασματική και παραπλανητική. Η επίσημη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως διατυπώθηκε και δημόσια από τον επίτροπο Χάνσεν, είναι ότι ο εμβολιασμός αποτελεί ύστατο μέτρο και όχι βασική στρατηγική (σ.σ. κακός ο Βάρχελι, καλός ο Χάνσεν, αλλά τελικά η Κομισιόν θα επιβάλει ό,τι της υποδείξουν η τεχνοκρατία της και ο βασικός υποβολέας στην υπόθεση, η γαλακτοβιομηχανία).

Θανατώνονται 1.000 ζώα τη μέρα!

Προφανώς η όλη αντιπαράθεση γύρω από το θέμα των εμβολιασμών επισκιάζει την τεράστια καταστροφή που έχει ήδη συντελεστεί στην εγχώρια κτηνοτροφία. Σύμφωνα με την τελευταία ανακοίνωση της ΕΕΕΔΕΕ (15/1), μέχρι τις 9 Ιανουαρίου είχαν καταγραφεί 2.042 κρούσματα και είχαν θανατωθεί 470.274 ζώα σε 2.540 μονάδες που έχουν κλείσει. Στο διάστημα 20 Δεκεμβρίου 2025 έως 9 Ιανουαρίου (τελευταία διαθέσιμη καταγραφή) είχαν εντοπιστεί 57 νέα κρούσματα σε 16 περιοχές έναντι των οποίων είχαν θανατωθεί 20.041 ζώα. Δηλαδή, 1.000 ζώα τη μέρα!

Σημειωτέον, τα συγκεντρωτικά στοιχεία για την ευλογιά -κρούσματα της οποίας, σποραδικά, υπήρχαν πάντα- άρχισαν να καταγράφονται από τον Αύγουστο του 2024, δηλαδή εδώ και περίπου 530 μέρες. Στο διάστημα αυτό θανατώνονταν κατά μέσο όρο 850 αιγοπρόβατα τη μέρα. Η εκτίναξη του μ.ό. στα 1.000 τη μέρα το τελευταίο καταμετρημένο διάστημα δείχνει ότι τα εφαρμοζόμενα μέτρα αποτυγχάνουν με επιδεινούμενο ρυθμό.

Οσο για τις αποζημιώσεις για τα θανατωθέντα ζώα, που κατά το ΥΠΑΑΤ φτάνουν τα 250 ευρώ/ζώο, έναντι ευρωπαϊκού μ.ό. 90 ευρώ, η κυβέρνηση αυτοδιαψεύδεται με τους αριθμούς της: τα 62 εκατ. ευρώ που έχει δώσει για 470.000 ζώα αντιστοιχούν σε μόλις 130 ευρώ το κεφάλι! Θέμα απλής διαίρεσης είναι.

Η φανερή απάντηση και η… άφαντη επιστολή Βάρχελι

Η… πολύμηνη επιστολομαχία επί του ζητήματος των εμβολίων είχε ακόμη ένα ενδιαφέρον επεισόδιο την Τετάρτη στη Βουλή. Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας, που είχε επικριθεί από τη βουλευτή του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ. Ευαγγελία Λιακούλη για απόκρυψη επιστολής του Ούγγρου επιτρόπου Για την Καλή Υγεία των Ζώων, Ολιβερ Βάρχελι, κατέθεσε στα πρακτικά απάντηση του επιτρόπου σε ερώτηση του ευρωβουλευτή ΣΥΡΙΖΑ Κώστα Αρβανίτη που είχε δοθεί την ίδια μέρα. «Επί του παρόντος δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στην Ευρωπαϊκή Ενωση», ανέφερε η απάντηση Βάρχελι, και αυτή την αποστροφή προέβαλε επιλεκτικά ο υπουργός, αν και στην ίδια απάντηση αναφέρεται ότι σε ειδικές περιστάσεις οι χώρες μπορούν να επιτρέψουν εμβόλια εγκεκριμένα εκτός Ε.Ε. και πως η Ελλάδα έχει υποβάλει στην Επιτροπή μόνο αίτημα επιστημονικής στήριξης στην τελική απόφασή της.

Ωστόσο, η κατατεθείσα απάντηση Βάρχελι δεν έχει σχέση με την επιστολή του ίδιου στις 6/10/2025 προς τον υπουργό, την απόκρυψη της οποίας κατήγγελλε η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και στην οποία ο επίτροπος ανέφερε μεταξύ άλλων:

● Υπάρχουν αδιάσειστες αποδείξεις ότι τα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί στην Ελλάδα εδώ και πάνω από έναν χρόνο δεν επαρκούν για να σταματήσουν την εξάπλωση της νόσου, ούτε για να μειώσουν τον αριθμό των ζώων που πρέπει να θανατωθούν.

● Ο εμβολιασμός είναι το μόνο πρόσθετο μέτρο που μπορεί να σταματήσει την εμφάνιση νέων εστιών ευλογιάς (ΕΠΑ).

● Με βάση τη διαθέσιμη εμπειρία και επιστήμη, η Ε.Ε. δημιούργησε και διατηρεί τράπεζα εμβολίων ΕΠΑ (με 300.000 δόσεις Jovivac RM65, παραγγελία επιπλέον 1,7εκατομμυρίων δόσεων σε εξέλιξη και διαδικασία δημόσιας προμήθειας για επιπλέον 4.000.000 δόσεις εμβολίων με βάση το στέλεχος Bakirkoy, ως εναλλακτική επιλογή για το εγγύς μέλλον).

● Η αποστολή εμπειρογνωμόνων της Κτηνιατρικής Ομάδας Εκτακτης Ανάγκης τον Μάιο του 2025 συνέστησε ρητά και έντονα τον εμβολιασμό μετά από εκτενή εξέταση όλων των σχετικών παραγόντων που σχετίζονται με τη συνεχή παρουσία της νόσου από το 2023.

● Σε περίπτωση που ο εμβολιασμός δεν αναπτυχθεί γρήγορα και η επιδημική κατάσταση δεν βελτιωθεί δραστικά, η Επιτροπή θα χρειαστεί να παρατείνει την απαγόρευση μεταφοράς μικρών μηρυκαστικών και να την επεκτείνει στα περισσότερα προϊόντα ζωικής προέλευσης (ακατέργαστα δέρματα, μη επεξεργασμένο μαλλί, γαλακτοκομικά προϊόντα) για να προστατεύσει την υπόλοιπη Ε.Ε.