Καταιγισμός συνταξιοδοτικών υποθέσεων

Το 88,2% των αποφάσεων που εξέδωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο (Ε.Σ.) μέσα στο 2024 αφορούσαν συνταξιοδοτικές υποθέσεις. Τα συνταξιοδοτικά αιτήματα που αφορούσαν την παροχή δικαστικής προστασίας ανήλθαν στο ιλιγγιώδες νούμερο των 57.091. Το νούμερο είναι ενδεικτικό των σοβαρών προβλημάτων και της αμφισβήτησης των διοικητικών πράξεων για έκδοση συνταξιοδοτικών αποφάσεων που αφορούν δημόσιους υπαλλήλους, παρότι οι εκκρεμείς υποθέσεις που εξέτασαν οι δικαστές του Ε.Σ. από τις 18.730 μειώθηκαν σε 11.108, παραπέμποντας «σε έναν ιδιαίτερα θετικό ρυθμό διαχείρισης, καθώς οι εκκρεμότητες εμφανίζονται μειωμένες κατά περίπου 41%». Ωστόσο η σχεδόν μαζική προσφυγή δημόσιων υπαλλήλων προς το Ανώτατο Δικαστήριο πιστοποιεί τα συνεχιζόμενα σοβαρά προβλήματα των υπηρεσιών του ΕΦΚΑ, πρωτίστως των υπηρεσιών του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, που αδυνατούν να δώσουν στοιχειώδεις λύσεις στο αναφαίρετο δικαίωμα καταβολής της σύνταξης ή του εφάπαξ σε χρόνο λογικό. Ιδιαίτερα προβληματική κατάσταση με την καταβολή των εφάπαξ στους γιατρούς του Δημοσίου αλλά και με τα πολλαπλά προβλήματα στον επανυπολογισμό των συντάξεων.

Ειδικότερα, για το 2024 από τις 6.380 αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι 5.626 αποφάσεις αφορούσαν συνταξιοδοτικά αιτήματα και συναφείς χρηματικές αξιώσεις κατά του Ελληνικού Δημοσίου που προβλήθηκαν μέσω αγωγών, εφέσεων ή αγωγών. Από τις 5.626 δικαστικές αποφάσεις, θετικό ή εν μέρει θετικό αποτέλεσμα είχαν οι 2.159, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 38% του συνόλου.

Στην έκθεση του ανώτατου ελεγκτικού θεσμού της χώρας, ιδιαίτερη μνεία γίνεται για τη συμμόρφωση του Δημοσίου μετά και τις διαπιστώσεις και συστάσεις Εκθεσης Ελέγχου για τα ταμειακά διαθέσιμα «του ΑΚΑΓΕ, που δημιουργήθηκε με σκοπό την προστασία των συντάξεων των μελλοντικών γενεών ένεκα κυρίως του δημογραφικού κινδύνου».

Υστερα από τις συστάσεις που διατυπώθηκαν από το Ε.Σ., ο e-ΕΦΚΑ προέβη στις 27.12.2024 σε καταβολή δόσης 250.000.000 ευρώ υπέρ του Ασφαλιστικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ) έναντι των οφειλών του από τα πρώην κοινωνικοασφαλιστικά ταμεία που ενσωματώθηκαν σε αυτόν, αντί της προγραμματισμένης δόσης των 50.000.000 ευρώ.

Επίσης, στις 31.12.2024 το Δημόσιο προέβη στην καταβολή ποσού 617.413.902 ευρώ με τη μορφή κρατικής επιχορήγησης υπέρ του ΑΚΑΓΕ.

Υπενθυμίζεται ότι οι καταβολές έγιναν αφού το Ελεγκτικό Συνέδριο διερεύνησε αν αποδίδονται απρόσκοπτα στο ΑΚΑΓΕ όλοι οι νομοθετημένοι πόροι του και, περαιτέρω, αν οι πόροι αυτοί έχουν αναλωθεί σε συμφωνία με τις οικείες διατάξεις και τον σκοπό δημοσίου συμφέροντος, χάριν του οποίου έχει συσταθεί με τον ν. 3655/2008 το Κεφάλαιο, στο οποίο, από την 1.1.2009, αποταμιεύονται δημόσιοι πόροι.

Ως δεύτερη κρίσιμη πτυχή της έκθεσης του Ε.Σ. ξεχωρίζουν οι συστάσεις του για καθυστερήσεις κατά την υλοποίηση των χρηματοδοτούμενων έργων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (TAA). Καθυστερήσεις που μπορεί να επιφέρουν είτε «συσσώρευση» υλοποιούμενων έργων στο τέλος της περιόδου εφαρμογής του ΤΑΑ, είτε κίνδυνο μη αποδοτικής χρήσης των αντίστοιχων κονδυλίων και εμφάνισης παρατυπιών ή απώλεια ενωσιακής χρηματοδότησης.

Αναλυτικότερα, από τους ελέγχους που διενήργησε του Ε.Σ. επισημαίνονται τα εξής πορίσματα:

α) Δεν προβλέπεται, πέρα από τα συμφωνηθέντα με την Ευρωπαϊκή Ενωση ορόσημα, η υποχρεωτική σύνταξη και καταχώριση επιμέρους αναλυτικού χρονοδιαγράμματος υλοποίησης (με ενδιάμεσες κρίσιμες ημερομηνίες προόδου) των ελεγχόμενων έργων εντός του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του Ταμείου.

β) Δεν υφίστανται διαδικασίες για την πρόληψη της εμφάνισης κινδύνου καθυστερήσεων (ορισμός και κριτήρια του τι συνιστά ουσιώδη καθυστέρηση, ανάλυση κινδύνων και αυτοματοποιημένες ειδοποιήσει εντός ΟΠΣ Τ.Α.).

γ) Στην πλειονότητα των ελεγχόμενων έργων διαπιστώθηκε υποστελέχωση των φορέων υλοποίησης. Για την ενίσχυση των διαδικασιών διαχείρισης και παρακολούθησης των έργων του ΤΑΑ, οι εμπλεκόμενοι φορείς προσέφυγαν σε συμβάσεις με ιδιώτες αναδόχους (τεχνικούς συμβούλους), ο υποστηρικτικός ρόλος των οποίων δεν απέτρεψε την πλημμελή εφαρμογή των διαδικασιών παρακολούθησης των έργων εντός ΟΠΣ Τ.Α. Μάλιστα, όπως αναφέρεται, οι υπηρεσίες Εσωτερικού Ελέγχου των εμπλεκόμενων φορέων ουδόλως έχουν συνδράμει στον έλεγχο της ορθής εφαρμογής των διαδικασιών υλοποίησης των έργων του ΤΑΑ και στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους.

«Στην πλειονότητα των ελεγχόμενων έργων η πρόοδος της υλοποίησής τους παρακολουθείται εξωσυστημικά, εκτός ΟΠΣ Τ.Α.» επισημαίνει ο σχετικός έλεγχος, ενώ ελλείψεις εντοπίζονται και «στα πληροφοριακά συστήματα τα οποία δυσχεραίνουν τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων, όπως συμβαίνει με τη ΔΥΠΑ η οποία, για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τη δεκαετία, δεν έχει εγκεκριμένους ισολογισμούς».