Ανέλπιστη εξέλιξη είχε χθες στη Βουλή, κατά τη συζήτηση του προσχεδίου προϋπολογισμού του 2026, ο διάλογος μεταξύ της ηγεσίας του υπουργείου Οικονομικών (Πιερρακάκης – Πετραλιάς) και του γενικού εισηγητή της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκου Παππά, καθώς η ηγεσία του υπουργείου παραδέχθηκε ότι υπάρχει η δυνατότητα να ληφθούν φορολογικά μέτρα που θα αυξήσουν τα έσοδα και έτσι να αυξηθεί και το περιθώριο των δαπανών –άλλως να διευρυνθεί ο δημοσιονομικός χώρος, ώστε να χρηματοδοτηθούν περισσότερα μέτρα κοινωνικής στήριξης– κι ότι αυτό είναι δυνατότητα που δίνει το αναθεωρημένο Σύμφωνο Σταθερότητας.
Μάλιστα, ο κ. Πετραλιάς ήταν ακόμη πιο «γενναιόδωρος» στις παραδοχές του, καθώς: α) παραδέχθηκε ότι η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών το 2024 συνέβαλε αρνητικά στο εύρος του δημοσιονομικού χώρου κατά 0,4 μονάδα του ΑΕΠ, και β) «άνοιξε παράθυρο» για να συζητηθεί το ζήτημα της φορολόγησης των μερισμάτων και κατά κάποιον τρόπο «προσκάλεσε» την αντιπολίτευση να φέρει το θέμα στη Βουλή!
Ο διάλογος στη Βουλή
Παραθέτουμε κάποια εύγλωττα αποσπάσματα του διαλόγου στη Βουλή που έφερε τα «αποκαλυπτήρια» (αφήσαμε τον προφορικό λόγο των ομιλητών):
Νίκος Παππάς: Τα τελευταία νέα λένε ότι η Ολλανδία πήγε με αύξηση δαπανών 7%, αν δείτε τον προϋπολογισμό της σελίδα 3 ή 4, δεσμεύομαι να είμαι πιο συγκεκριμένος στην πορεία της συζήτησης, επειδή πήρε μέτρα διακριτικής ευχέρειας. Τον ξέρετε τον τύπο. Φαντάζομαι πως είστε πολύ εξοικειωμένος με τον κανόνα, τον τύπο τον μαθηματικό που υπολογίζει τον κόφτη.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Και τα DRM (σ.σ. μέτρα διακριτικής ευχέρειας), κύριε Παππά, τι είναι; Γιατί υπήρξαν; Εδώ είναι για μένα η μεγάλη παρεξήγηση. Πλέον υπάρχει και ο δημοσιονομικός κανόνας της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ο οποίος είναι εξαιρετικά πολύπλοκος. Ο τρόπος με τον οποίο σου δίνει συγκεκριμένο χώρο για να μπορέσεις να ξοδέψεις φέτος ή του χρόνου. […] Οτιδήποτε υπάρχει σαν DRM το βλέπουμε στην πορεία, ανάλογα με το πώς αποδίδει.
Νίκος Παππάς: Αν δηλαδή το DRM είναι αρνητικό, χάνουμε, έτσι;
Θάνος Πετραλιάς: Σωστά, είναι αρνητικό, χάνουμε. Η μείωση των φορολογικών συντελεστών είναι αρνητική, η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών είναι αρνητική. […] Μπορεί κάποιος να πει ότι βάζω παραπάνω φόρο κάπου. Οποιοσδήποτε πει αν θα φέρουν τα μερίσματα, μπορούμε να το συζητήσουμε.
Δικαίωση
Υπενθυμίζεται ότι η «Εφ.Συν.» είχε πρόσφατα ανοίξει με αναλυτική αρθρογραφία και τα δύο αυτά ζητήματα (ότι ο «κόφτης δαπανών» στο νέο δημοσιονομικό σύμφωνο δεν είναι ανελαστικός, όπως το παρουσιάζει η κυβέρνηση, και ότι η δίκαιη φορολόγηση των μερισμάτων μπορεί να διευρύνει αποφασιστικά τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο), αλλά και γενικότερα τη σχέση εσόδων και δαπανών στον προϋπολογισμό. Αξίζει να αναφερθούμε σε αδρές γραμμές σε αυτήν:
● Στις 8 Σεπτεμβρίου, με το άρθρο μας «Ενα μεγάλο ψέμα και δύο κρυφά “μαξιλάρια” στον προϋπολογισμό», αποκαλύψαμε τι ισχύει πραγματικά με τον «κόφτη» δαπανών του Ευρωπαϊκού Δημοσιονομικού Συμφώνου. Συγκεκριμένα, γράφαμε μεταξύ άλλων:
«Η κυβέρνηση επικαλείται την υποτιθέμενη ανελαστικότητα του “κόφτη” δαπανών που έχει εισαγάγει από τις αρχές του 2024 το νέο ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Σύμφωνο. Σύμφωνα με αυτό, η ποσοστιαία αύξηση των καθαρών δαπανών του προϋπολογισμού σε σχέση με το προηγούμενο έτος θα είναι: 3,7% το 2025, 3,6% το 2026, 3,1% το 2027 και 3,0% το 2028. Ακόμη και έτσι, το 3,7% το 2025 αντιστοιχεί σε 3,82 δισ. ευρώ. Ομως, το κυβερνητικό ψέμα έγκειται στο ότι στον “κόφτη” δαπανών (και στον σχετικό μαθηματικό τύπο) ενσωματώνεται και η διάσταση τόσο επιπλέον εσόδων (“διακριτών εσόδων”) όσο και έκτακτων δαπανών. Συγκεκριμένα: α) Προβλέπεται η δυνατότητα των εθνικών κυβερνήσεων να λαμβάνουν μέτρα “διακριτών εσόδων” όπως ονομάζονται (διακριτές δαπάνες εσόδων – Discretionary Revenue Measures – DRM). Τι μέτρα είναι αυτά μας το έδειξαν ήδη χώρες-μέλη όπως η Σλοβενία, η Αυστρία, η Ιταλία και η Ιρλανδία με τους κατατεθειμένους σχετικούς προϋπολογισμούς τους στην Κομισιόν, έχοντας ήδη “επιβραβευθεί” με τη δυνατότητα να δαπανήσουν περισσότερα για τη στήριξη των πολιτών και την άσκηση “επιθετικότερης” πολιτικής ενάντια στην ακρίβεια. […] Στην Ελλάδα, με τα τεράστια υπερκέρδη ενεργειακών εταιρειών και τραπεζών, με τέτοια μέτρα ύψους 1% του ΑΕΠ, τα επιπλέον έσοδα θα ήταν περίπου 2,5 δισ. ευρώ.»
● Στις 23 Σεπτεμβρίου, με το πρώτο μας θέμα με τίτλο «Οι χαμηλοί φόροι στα μερίσματα κόβουν τη 13η σύνταξη», σημειώναμε:
«Ενώ στη Γαλλία, εν μέσω πολιτικής κρίσης, το ζήτημα της φορολόγησης των “υπερπλούσιων” έχει τεθεί στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης, στην Ελλάδα οι “υπερπλούσιοι” χαίρουν άκρας προστασίας από την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Η πρώτη του κυβέρνηση, ύστερα από την εκλογική νίκη του 2019, έλαβε γρήγορα, όπως συνηθίζουν να λένε οι νεοφιλελεύθεροι εμπροσθοβαρώς, δύο σημαντικές αποφάσεις φοροελάφρυνσης: Πρώτον, για το εισόδημα από μερίσματα, μειώνοντας τον σχετικό συντελεστή αυτοτελούς φορολόγησης από 10% σε 5% εντός του 2019 και β) για τα κέρδη, μειώνοντας τον συντελεστή φορολόγησης των εταιρικών κερδών από 28% σε 24% από το 2020 και σε 22% από το 2021. Η φορολογική ελάφρυνση για τους μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους χαμηλού εισοδήματος άργησε… 6 χρόνια, ήρθε με τα μέτρα που ανακοινώθηκαν πρόσφατα στη ΔΕΘ και ήταν ανεπαρκέστατη. Η ελάφρυνση, όμως, των κερδών ήταν εμπροσθοβαρής και… επαρκέστατη.
»Ιδιαίτερα η ελάφρυνση της φορολογίας των μερισμάτων αποτελεί διαχρονικό σκάνδαλο, καθώς πολύ υψηλά εισοδήματα από μερίσματα, πάνω από 200.000 (πλούσιοι) αλλά και πάνω από 2,5 εκατομμύρια (υπερπλούσιοι) πληρώνουν ελάχιστο φόρο.
Και ενώ συμβαίνουν αυτά, η κυβέρνηση δηλώνει διαρκώς ότι δεν υπάρχουν λεφτά για να χρηματοδοτηθούν μέτρα, όπως η 13η σύνταξη ή ο 13ος και 14ος μισθός για τους δημοσίους υπαλλήλους».
