Καύσωνας ακρίβειας τσουρουφλίζει τα νοικοκυριά

Αφού «σιγόκαιγε» για μερικούς μήνες σε επίπεδα κοντά ή λίγο πάνω από το 3%, περισσότερο από μισή εκατοστιαία μονάδα πάνω από τον μέσο ευρωπαϊκό, ο ελληνικός πληθωρισμός «ξέφυγε» τον Ιούνιο στο 3,6%, μιάμιση και πλέον μονάδα ή 80% πάνω από τον μέσο ευρωπαϊκό. Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι η μεγάλη απόκλιση από τον μέσο ευρωπαϊκό, αλλά το ύψος του, που παραπέμπει στο πρώτο στάδιο του παλαιότερου πληθωριστικού κύματος τους τελευταίους μήνες του 2021.

Δεν είναι όμως μόνο αυτά τα άσχημα νέα για τα νοικοκυριά και ιδιαίτερα για τα λαϊκά νοικοκυριά· η έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ για τον Ιούνιο διατρέχεται από τη γενική απαισιοδοξία των νοικοκυριών σε όλους τους ερευνώμενους δείκτες στο γενικότερο πλαίσιο ανάλογων αρνητικών ευρημάτων για την Ευρωπαϊκή Ενωση και την ευρωζώνη, αλλά πάντα με μεγάλη –προς το χειρότερο– απόκλιση σε σχέση με τους ευρωπαϊκούς μέσους όρους. Σίγουρα μέρος της απαισιοδοξίας των νοικοκυριών οφείλεται και στη μεγάλη αύξηση στο «πακέτο» διακοπών που κάνει. Τέλος, αλλά με την ίδια σημασία, μπαίνουμε στο δίμηνο Ιούλιος-Αύγουστος με την… καθιερωμένη κερδοσκοπία στις τιμές ρεύματος από τις εταιρείες-παρόχους. Στον συνδυασμό τους και στο σύνολό τους, όλα αυτά προδιαγράφουν παρατεταμένο «καύσωνα» για τα νοικοκυριά, με την «ανάσα» των διακοπών να «πνίγεται» από τα βάρη την πολυπλόκαμη ακρίβεια.

Πληθωρισμός

Του άλματος του ετήσιου πληθωρισμού τον Ιούνιο στο 3,6% είχε προηγηθεί το άλμα του τον Μάιο στο 3,3% σε σχέση με το 2,6% του Απριλίου. Από τον Ιανουάριο πάντως κυμαινόταν περί το 3%. Με το 3,6% του Ιουνίου το «βελάκι» δείχνει πλέον προς το 4%. Οχι μόνο επειδή αντί για αποκλιμάκωση έχουμε κλιμάκωση, αλλά και για δύο επιπλέον ουσιαστικούς λόγους:

Πρώτον, γιατί μπαίνουμε στο δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου, όπου κορυφώνεται η εξωτερική ζήτηση λόγω του τουρισμού, ενώ ταυτόχρονα αυξάνεται και η εσωτερική ζήτηση, καθώς τα νοικοκυριά εξαντλούν τις οικονομικές τους δυνατότητες για να χρηματοδοτήσουν ένα ελάχιστο (τριήμερο, τετραήμερο ή βδομάδα), μικρό (δύο βδομάδες) ή μεγαλύτερο (τρεις βδομάδες) «πακέτο» διακοπών. Αυτονόητα, η αυξημένη ζήτηση αυξάνει τις τιμές.

Δεύτερον, γιατί η αυξητική επίδραση των δασμών και της αναστάτωσης από τις εκκρεμότητες σε αυτό το «μέτωπο» στον πληθωρισμό θα έχει ετεροχρονισμένο χαρακτήρα και θα φανεί τους επόμενους μήνες.

Τον Ιούνιο, πάντως, η Ελλάδα βρίσκεται 5η στη λίστα των χωρών-μελών της ευρωζώνης με τον υψηλότερο πληθωρισμό, με πρώτη την Εσθονία (5,2%), δεύτερη τη Σλοβακία (4,6%), τρίτη την Κροατία (4,4%) και τέταρτη τη Λετονία με 4,0%. Στην ανακοίνωση της Eurostat υπάρχουν δύο ακόμα ανησυχητικά ευρήματα: Οι βασικές «εστίες» του πληθωρισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα (4,6%), οι υπηρεσίες (3,3%) και η κατηγορία Τρόφιμα, Αλκοόλ και Καπνός, που έχουν βαρύνουσα σημασία στο «καλάθι του νοικοκυριού».

Γενική απαισιοδοξία

Υστερα από μια οριακή βελτίωση (βεβαίως, από τα… βάθη σταθερά αρνητικών ποσοστών) τον προηγούμενο μήνα, τα ευρήματα της έρευνας οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ για τον Ιούνιο είναι… καταστροφικά, καθώς καταγράφεται γενικευμένη επιδείνωση της απαισιοδοξίας των νοικοκυριών. Ο τίτλος στο αντίστοιχο κεφάλαιο της έρευνας είναι χαρακτηριστικός: «ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ: Εξασθένιση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, γενική απαισιοδοξία σε όλους τους επιμέρους παράγοντες».

Παραθέτουμε τα στοιχεία για κάποιους βασικούς παράγοντες:

● Οι προβλέψεις για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών τους επόμενους 12 μήνες επιδεινώθηκαν περαιτέρω σημαντικά, από -38,7 σε -42,8. Για να έχουμε μια σύγκριση, στην ευρωζώνη ο αντίστοιχος δείκτης ήταν -5,3.

● Η πρόθεση για αποταμίευση μειώθηκε, με το 84% των νοικοκυριών να δηλώνει ότι δεν θεωρεί πιθανό να αποταμιεύσει τους επόμενους 12 μήνες, ενώ αυξήθηκε το ποσοστό των νοικοκυριών που «έχει χρεωθεί».

● Το ποσοστό των νοικοκυριών που «μόλις τα βγάζει πέρα» αυξήθηκε επίσης από 60% σε 61% – σχεδόν τα 2/3 των νοικοκυριών!

● Οι προβλέψεις για την ανεργία τους επόμενους 12 μήνες κλιμακώθηκαν από +9,8 μονάδες τον Μάιο σε +11,7 μονάδες τον Ιούνιο. Επίσης, η πρόβλεψη για την εξέλιξη των τιμών τους επόμενους 12 μήνες αυξήθηκε από 33,4 μονάδες τον Μάιο σε 34,5 μονάδες τον Ιούνιο.

Συνοψίζοντας, τα νοικοκυριά προβλέπουν αύξηση της ανεργίας και της ακρίβειας, το πολύ μεγαλύτερο ποσοστό τους δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα και καταναλώνουν από τις αποταμιεύσεις τους ή και χρεώνονται για να καλύψουν τις ανάγκες τους – σε κλίμα γενικής απαισιοδοξίας.

«Πακέτο» διακοπών

Ολα τα διαθέσιμα στοιχεία κάνουν φανερό ότι τα νοικοκυριά δίνουν αγώνα για να μη χάσουν την «ανάσα» των καλοκαιρινών διακοπών, σε συνθήκες που όχι μόνο η ακρίβεια γενικώς αλλά και η ακρίβεια στο «πακέτο» των διακοπών ειδικώς τους ασκεί μεγάλες πιέσεις.

Οι ανακοινώσεις της ΕΛΣΤΑΤ για το «πακέτο» των διακοπών τους τελευταίους τρεις μήνες που έχουμε στοιχεία, δηλαδή Μάρτιο, Απρίλιο και Μάιο, δείχνουν μεγάλες αυξήσεις. Τον Μάρτιο το «πακέτο» των διακοπών αυξήθηκε σε ετήσια βάση κατά 9,3%, τον Απρίλιο κατά 9,8% και τον Μάιο κατά 8,5%.

Είναι απολύτως βέβαιο ότι μεγάλες αυξήσεις θα έχουμε επίσης και το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου.

Συνολικά, τα νοικοκυριά βρίσκονται μπροστά σε «καύσωνα» ακρίβειας.

Ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ

Με αφορμή την ανακοίνωση της Eurostat για τον πληθωρισμό, το Γραφείο Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ εξέδωσε την παρακάτω ανακοίνωση: «Ο πληθωρισμός του Ιουνίου στην Ελλάδα καταγράφεται στο 3,6% από την Eurostat, συνεχίζοντας την ανοδική του πορεία, σε αντίθεση με τον μέσο όρο της ευρωζώνης, που διαμορφώθηκε στο 2%. Το success story του χαμηλότερου πληθωρισμού στην Ευρώπη, στο οποίο είχε επενδύσει επικοινωνιακά η κυβέρνηση, καταρρέει εξακολουθητικά. Τα ενοίκια στα ύψη, οι τιμές των τροφίμων σε άνοδο, η αγοραστική δύναμη σε διαρκές χαμηλό. Είναι ένα ακόμα «κατόρθωμα» του επιτελικού κράτους ή μία ακόμα αποτυχία του Κ. Μητσοτάκη;

Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν μπορεί να εγγυηθεί ούτε την κοινωνική δικαιοσύνη ούτε την κοινωνική ευημερία, που δικαιούται ο ελληνικός λαός. Είναι καιρός για προοδευτική αλλαγή.