ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Πάνος Κοσμάς
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Ο ουρανός της διεθνούς οικονομίας σκιάζεται από σοβαρές απειλές, είτε οικονομικές είτε γεωπολιτικές αλλά και από τον συνδυασμό τους. Στο πλαίσιο αυτό, η ελληνική οικονομία εμφανίζει ήδη τις πρώτες «ρωγμές»· δεν είναι, τουλάχιστον ακόμη, «θεαματικές», έχουν όμως προδρομικό χαρακτήρα. Οι εκ… πεποιθήσεως αισιόδοξοι -και σε αυτούς συγκαταλέγονται πρώτοι απ’ όλους τα κυβερνητικά στελέχη- εξακολουθούν να σημειώνουν ότι οι ρυθμοί ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας παραμένουν πολύ υψηλότεροι από τον μέσο ευρωπαϊκό και υπογραμμίζουν τα επιτεύγματα της δημοσιονομικής πολιτικής. Οι πιο ρεαλιστές, όμως, προχωρούν πέρα από αυτά και αναδεικνύουν τα ρίσκα της συγκυρίας και τους κινδύνους που ελλοχεύουν, σημειώνοντας και την εμφάνιση «ρωγμών» προδρομικού χαρακτήρα στο οικοδόμημα της ελληνικής οικονομίας.

Στην κατηγορία αυτή συγκαταλέγεται το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής, του οποίου η τριμηνιαία έκθεση, που δημοσιοποιήθηκε χθες, περιέχει σημαντικές διαπιστώσεις.

Βασικές διαπιστώσεις

Συγκεκριμένα, η έκθεση:

■ Δεν φείδεται χαρακτηρισμών για τη διεθνή οικονομική συγκυρία, μιλώντας ακόμη και για κίνδυνο νέου πληθωριστικού κύματος: «Το παγκόσμιο οικονομικό κλίμα παρουσιάζει ραγδαία επιδείνωση λόγω της συνεχιζόμενης κλιμάκωσης των εμπορικών εντάσεων και της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή. Τα παραπάνω δημιουργούν αβεβαιότητα μεγαλύτερης έντασης, ραγδαίες μεταβολές στις χρηματαγορές, σημαντική αύξηση στα ασφάλιστρα κινδύνου διακίνησης πετρελαίου, δυσμενείς συνθήκες για το διεθνές εμπόριο, επιβράδυνση της ανάπτυξης και απώλεια εμπιστοσύνης επενδυτών και νοικοκυριών, ενώ αν ενταθούν και διαρκέσουν, απειλούν με νέο πληθωριστικό κύμα. Η επιβολή ευρείας κλίμακας δασμών από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τα αντίμετρα από άλλες χώρες έχουν αποσταθεροποιήσει το διεθνές εμπόριο και έχουν επηρεάσει αρνητικά την οικονομική δραστηριότητα παγκοσμίως».

■ Αναδεικνύει τη μεγάλη αντίφαση του μοντέλου ανάπτυξης: ενώ έχουμε αύξηση του ΑΕΠ σε επίπεδα ελαφρώς πάνω από 2%, το πάγιο κεφάλαιο της οικονομίας μειώνεται! Αναλύοντας τις συνιστώσες του ΑΕΠ, διαπιστώνει ότι η αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας, για το πρώτο τρίμηνο του 2025 σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2024, οφείλεται στην αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης (1,9%), στην αύξηση των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών (2,2% συνολικά, -0,2% για υπηρεσίες και 1,7% για αγαθά) και στην αύξηση της δημόσιας κατανάλωσης (0,7%). Η αύξηση των επενδύσεων (4,1%) οφείλεται, αποκλειστικά, στην αύξηση των αποθεμάτων. Oι επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου, που προσθέτουν στο παραγωγικό δυναμικό της οικονομίας, μειώθηκαν κατά 3,2%. Αρνητική ήταν η συμβολή των εισαγωγών αγαθών και υπηρεσιών (αύξηση 2,4% συνολικά, 3,8% για υπηρεσίες και 1,7% για αγαθά).

■ Επισημαίνει τους κινδύνους για τις ελληνικές εξαγωγές και τις επενδύσεις από τη ραγδαία επιδείνωση της παγκόσμιας οικονομικής προοπτικής και τις εμπορικές και γεωπολιτικές εντάσεις και ταξινομεί τους κινδύνους που εγκυμονούν αρνητικές προοπτικές ως εξής:

● Κίνδυνος καθυστερήσεων στην υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων του ΤΑΑ που σχετίζονται γενικότερα με το επίπεδο ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, παραπέμποντας στις πρόσφατες προτάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (Council Recommendation) της 4 Ιουνίου 2025 στο πλαίσιο του 2025 European Semester.

● Κίνδυνος η νέα σύρραξη στη Μέση Ανατολή, εφόσον δεν αποκλιμακωθεί σύντομα, να πυροδοτήσει ένα νέο πληθωριστικό σοκ.

● Επιπτώσεις από το ευρωπαϊκό πρόστιμο ύψους άνω των 400 εκατ. ευρώ για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

«Φέσια» του Δημοσίου…

Ανησυχία προκαλεί η καταγραφή των στοιχείων για τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις («φέσια») του Δημοσίου προς τους ιδιώτες. Τον Απρίλιο του 2025 καταγράφηκε αύξηση των συνολικών ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Δημοσίου κατά 863 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2024, φτάνοντας τα 3.150 εκατ. ευρώ.

Η αύξηση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προέρχεται κυρίως από την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ) (κατηγορία Νοσοκομεία).

Να σημειωθεί ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου «μαζεύτηκαν» αρκετά χάρη στη μεγάλη επιστροφή φόρων που κατέγραψε η εκτέλεση του προϋπολογισμού το πρώτο πεντάμηνο του έτους, όταν υπερέβησαν τις εκτιμήσεις του προϋπολογισμού κατά 349 εκατ. ευρώ.

Συμπέρασμα: σε πλήρη αντίστιξη με τις θριαμβολογίες για τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, το Δημόσιο εμφανίζει αξιοπερίεργη «τσιγκουνιά» στην εξόφληση των υποχρεώσεών του.

…και «φέσια» προς το Δημόσιο

Τα «φέσια» του ιδιωτικού τομέα προς το Δημόσιο αυξήθηκαν επίσης, κατά 3,8 δισ. ευρώ σε σχέση με τον Απρίλιο του 2024, φτάνοντας τα 110,8 δισ. ευρώ. Από αυτά, 26,3 δισ. ευρώ θεωρούνται ανεπίδεκτα είσπραξης. Οσον αφορά τη φορολογική συνέπεια, αυτή απαντάται στις εκατοντάδες χιλιάδες των μικροοφειλετών, ενώ αντίθετα ο αριθμός των οφειλετών και η συνολική οφειλή στα ανώτερα εισοδηματικά κλιμάκια αυξάνονται…

Το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο αυξάνεται στις υψηλότερες κατηγορίες οφειλής, με τη μεγαλύτερη αύξηση να εντοπίζεται σε οφειλές άνω του 1 εκατ. ευρώ (κατά 2,1 δισ. ευρώ).

Οσοι χρωστούν λίγα πληρώνουν. Οσοι χρωστούν πολλά τα αφήνουν να αβγατίσουν…