Μια ειδυλλιακή εικόνα για τις επενδύσεις ύψους 5,8 δισ. ευρώ (ή 12 δισ. σε βάθος χρόνου) που προτίθεται να κάνει η ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία, την παραγωγικά ερημοποιημένη έπειτα από τη βίαιη απολιγνιτοποίηση που επέβαλε η κυβέρνηση Μητσοτάκη από τον πρώτο κιόλας χρόνο της θητείας της, παρουσίασε χθες στην Κοζάνη ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ Γιώργος Στάσσης. Αν και πριν από την παρουσίαση του νέου σχεδίου κυβέρνηση και ΔΕΗ όφειλαν να δώσουν έναν στοιχειώδη απολογισμό για το τι έχει γίνει με το σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης που από το 2021 έχει εξαγγελθεί, με εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους 7,5 δισ. ευρώ, από τους οποίους τίποτε δεν έχει φτάσει στην τοπική οικονομία.
Με τις χθεσινές ανακοινώσεις, το όλο σχέδιο υποκαθίσταται από το ιδιωτικό επενδυτικό πρόγραμμα της ημι-δημόσιας ΔΕΗ με το οποίο θέλει να μετασχηματιστεί σε «PowerTech εταιρεία». Να εντάξει την ηλεκτροπαραγωγή της στις ανάγκες των τεχνολογικών κολοσσών για άκρως ενεργοβόρα «κέντρα δεδομένων» με κύριο στόχο να τροφοδοτηθεί η –βίαιη κι αυτή σαν την απολιγνιτοποίηση– γενικευμένη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
● Κεντρικό στοιχείο του προγράμματος είναι η ανάπτυξη ενός Mega Data Center ισχύος 300 MW στην αρχή, με δυνατότητα επέκτασης σε Giga Data Center ισχύος 1.000 MW, στην περιοχή του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, με επένδυση 2,3 δισ. ευρώ, στην πρώτη φάση. Η ΔΕΗ βεβαιώνει πως το κέντρο, που μπορεί να ολοκληρωθεί σε δύο χρόνια, κατά τη λειτουργία του θα απαιτεί 1.200 άμεσες θέσεις εργασίας υψηλής ειδίκευσης, και κατά την κατασκευή του 10.000 θέσεις εργασίας. Στη δεύτερη φάση, για το Giga Data Center των 1.000 MW, θα απαιτηθούν 20.000 θέσεις εργασίας στην κατασκευή και 2.000 θέσεις στη λειτουργία. Ωστόσο, αυτό θα απαιτήσει να επενδυθούν άλλα 6,5 δισ. ευρώ.
● Δεύτερος πυλώνας του σχεδίου της ΔΕΗ είναι η ανάπτυξη φωτοβολταϊκών πάρκων 2.134 MW στα πρώην λιγνιτωρυχεία, με επένδυση 1,2 δισ. ευρώ.
● Τρίτο στοιχείο είναι η κόστους 1 δισ. ευρώ ανάπτυξη στο ορυχείο του Νότιου Πεδίου, στον ν. Κοζάνης, έργου αντλησιοταμίευσης και αποθήκευσης ενέργειας.
● Τέταρτος πυλώνας είναι η μετατροπή της Πτολεμαΐδας 5 σε μονάδα παραγωγής συνδυασμένου κύκλου 500 MW και η ανάπτυξη νέας μονάδας φυσικού αερίου 100 MW στον Αγιο Δημήτριο, συνολικού κόστους 700 εκατ. ευρώ.
Από το σχέδιο των 5,8 δισ. απομένουν μόλις 600 εκατ. για αποκαταστάσεις εδαφών, που αποτελούν τον σκληρό περιβαλλοντικό πυρήνα της απολιγνιτοποίησης, τηλεθέρμανση και στήριξη των τοπικών κοινωνιών.
Οι διακηρύξεις της ΔΕΗ ηχούν πολύ φιλόδοξες: «Οπως το Μπιλμπάο στη Χώρα των Βάσκων και το Κάρντιφ στην Ουαλία, που επανεφηύραν την οικονομία τους μετά την πτώση της βιομηχανίας, έτσι και η Δυτική Μακεδονία μπορεί να μετατραπεί σε σύγχρονο, πρότυπο κέντρο ψηφιακής και πράσινης ανάπτυξης», αναφέρει το ενημερωτικό σημείωμα.
Βεβαίως, όλα αυτά τα μεγαλεπήβολα οι τοπικές κοινωνίες της Δυτικής Μακεδονίας τ’ ακούνε βερεσέ. Πέντε χρόνια από την εκκίνηση της απολιγνιτοποίησης, βιώνουν ανεργία και παραγωγικό μαρασμό. Είναι χαρακτηριστικό το υπόμνημα που κατέθεσαν οι δήμαρχοι της περιοχής στον πρωθυπουργό: «Ως ύστατη προσπάθεια αποτροπής της κατάρρευσης αυτής της Δυτικής Μακεδονίας, είμαστε αποφασισμένοι να υπερασπιστούμε το συμφέρον της περιοχής μας, αλλά και των πολιτών που μας εμπιστεύτηκαν», αναφέρει το υπόμνημα της Περιφερειακής Ενωσης Δήμων.
Σημειώνεται ότι η βίαιη απολιγνιτοποίηση εκτιμάται πως έχει καταστρέψει περίπου 20.000 θέσεις εργασίας στην περιοχή, κατά ειρωνεία όσες υποτίθεται ότι θα δημιουργήσει το σχέδιο της ΔΕΗ, με άγνωστο χρονικό ορίζοντα. Οσο δε αφορά το ξεχασμένο πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης των 7,5 δισ. ευρώ, το υπουργείο Οικονομικών έσπευσε να διανθίσει το σόου στη Δυτική Μακεδονία με διαβεβαιώσεις (διά του αναπληρωτή υπουργού Ν. Παπαθανάση) ότι 1,6 δισ,. ευρώ κατευθύνεται ήδη στη Δ. Μακεδονία και τις άλλες περιοχές της απολιγνιτοποίησης. Αδυνατούσε όμως να βεβαιώσει αν έστω κι ένα ευρώ έχει φτάσει στους τελικούς αποδέκτες.
