Θετική, αλλά με προειδοποιήσεις είναι η έκθεση μεταμνημονιακής εποπτείας της Ελλάδας που δημοσιεύτηκε σήμερα από την Κομισιόν.
Ύστερα από μια ισχυρή επέκταση της παραγωγής το 2022, η οικονομική δραστηριότητα αναμένεται να μετριαστεί, με την αύξηση του ΑΕΠ να υπερβαίνει το μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό δυναμικό.
Η ελληνική οικονομία αποδείχθηκε ανθεκτική έναντι των εξωτερικών κραδασμών και επεκτάθηκε κατά 5,6% το 2022. Το πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 2,4% το 2023, 2,3% το 2024 και 2,2% το 2025, σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2023.
Εκτός από την κατανάλωση, ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου αναμένεται να αποτελέσει βασικό μοχλό ανάπτυξης, καθώς η εφαρμογή του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας υποστηρίζει τις επενδύσεις.
Οι πρόσφατες φυσικές καταστροφές αναμένεται να έχουν σχετικά μικρό αντίκτυπο στην αύξηση του ΑΕΠ το 2023, καθώς οι πληγείσες περιοχές αντιπροσωπεύουν περιορισμένο μερίδιο της συνολικής προστιθέμενης αξίας.
Μετά την απότομη πτώση το πρώτο εξάμηνο του 2023, ο πληθωρισμός αναμένεται να συνεχίσει να μειώνεται, αν και με βραδύτερο ρυθμό, λόγω της φθίνουσας αρνητικής επίδρασης της βάσης των προηγούμενων κλυδωνισμών των τιμών της ενέργειας και της σταθερής αύξησης των μισθών εν μέσω αυστηρότερων συνθηκών στην αγορά εργασίας.
Η απασχόληση προβλέπεται να αυξηθεί περαιτέρω, αν και με πιο ήπιο ρυθμό σε συνάρτηση με την οικονομική δραστηριότητα. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε το 2023 και αναμένεται να μειωθεί τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, το εξωτερικό ισοζύγιο είναι πιθανό να παραμείνει σε σημαντικό έλλειμμα.
Η τρίτη αποστολή επιτήρησης μετά το πρόγραμμα στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε από τις 2 έως τις 5 Οκτωβρίου 2023. Στην αποστολή συμμετείχαν προσωπικό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε συνεργασία με το προσωπικό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Το προσωπικό του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) συμμετέχει σε ζητήματα που σχετίζονται με το Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης του ESM και συμμετείχε επίσης προσωπικό από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Το δημοσιονομικό ισοζύγιο προβλέπεται να σημειώσει σταθερό πρωτογενές πλεόνασμα έως το 2023. Το πρωτογενές ισοζύγιο αναμένεται να βελτιωθεί περαιτέρω σε σύγκριση με το 2022 και να φτάσει σε πλεόνασμα 1,1% του ΑΕΠ το 2023, λόγω της σημαντικής μείωσης του κόστους μέτρα δημοσιονομικής στήριξης για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης.
Για την αντιμετώπιση των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης που σχετίζονται με τις πρόσφατες φυσικές καταστροφές, η κυβέρνηση παρείχε άμεση στήριξη σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αυξάνοντας έτσι τις δημοσιονομικές δαπάνες.
Το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω το 2024-2025 λόγω της συγκρατημένης αύξησης των δαπανών και της σταθερής αύξησης των εσόδων. Το απόθεμα ληξιπρόθεσμων οφειλών μειώθηκε, αλλά η μείωση ήταν άνιση: ενώ η πρόοδος ήταν ικανοποιητική στον τομέα των συντάξεων, το επίμονα υψηλό απόθεμα ληξιπρόθεσμων οφειλών στα νοσοκομεία και τα επιπλέον δημοσιονομικά ταμεία απαιτεί διαρθρωτικές βελτιώσεις.
Η κερδοφορία των τραπεζών παραμένει ισχυρή, αλλά η αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ιδίως από τους παρόχους υπηρεσιών, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις. Το 2022 και το πρώτο εξάμηνο του 2023, οι τράπεζες επωφελήθηκαν από την αύξηση των επιτοκιακών περιθωρίων που ενίσχυσε την κερδοφορία των τραπεζών, επιτρέποντάς τους να ενισχύσουν τους δείκτες κεφαλαίου τους. Ωστόσο, τα περιθώρια επιτοκίων αναμένεται να μειωθούν λόγω του αυξανόμενου κόστους χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των υψηλότερων επιτοκίων καταθέσεων.
Η μείωση του αποθέματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) έχει σταματήσει το πρώτο εξάμηνο του 2023, μετά από σημαντική βελτίωση σε μονοψήφια επίπεδα τα τελευταία χρόνια. Αυτό δείχνει τις πιθανές δυσκολίες των τραπεζών να διατηρήσουν τη μείωση των ΜΕΔ μέσω οργανικών προπονήσεων.
Η προγραμματισμένη επανεκκίνηση του Ελληνικού Σχεδίου Προστασίας Περιουσιακών Στοιχείων (HAPS) αναμένεται να συμβάλει στην περαιτέρω μείωση των ΜΕΔ. Ορισμένα χαρτοφυλάκια που έχουν εξασφαλιστεί στο πλαίσιο του αρχικού HAPS εξακολουθούν να υπολειτουργούν από τα αρχικά επιχειρηματικά σχέδια, καθώς η αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων χρεών από τους εξυπηρετητές συνεχίζει να αντιμετωπίζει προκλήσεις. Αυτές οι προκλήσεις περιλαμβάνουν καθυστερήσεις στις δικαστικές διαδικασίες, υψηλό ακόμη ποσοστό άγονων πλειστηριασμών και, σε μικρότερο βαθμό, σχετικά χαμηλή –αν και αυξανόμενη– απορρόφηση της διαδικασίας «εξωδικαστικού συμβιβασμού». Η αποτελεσματική αναδιάρθρωση του χρέους από τους πιστωτικούς φορείς και η αποτελεσματική λειτουργία της επιβολής του χρέους, σε συνδυασμό με τη λειτουργία της δευτερογενούς αγοράς για τα ΜΕΔ, θα είναι το κλειδί για την περαιτέρω μείωση των ΜΕΔ και ως εκ τούτου για τη στήριξη της οικονομικής απόδοσης.
Εν αναμονή της εισαγωγής των προγραμματισμένων βελτιώσεων, οι πολιτικές του χρηματοπιστωτικού τομέα για την άρση διαφόρων εμποδίων στην αντιμετώπιση του κληροδοτημένου μη εξυπηρετούμενου χρέους λειτουργούν συνεχώς παρά τις καθυστερήσεις στην υλοποίηση των προγραμματισμένων πρωτοβουλιών. Ο ρυθμός εκκαθάρισης των εκκρεμών υποθέσεων αφερεγγυότητας νοικοκυριών ήταν σταθερός. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2023, αναμένεται να έχει εκδικαστεί το 96,5% των δικαστηρίων αφερεγγυότητας των νοικοκυριών και να έχουν εκδοθεί τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις για το 75% των υποθέσεων.
Οι αναδιαρθρώσεις των εξωδικαστικών προπονήσεων έχουν κερδίσει έλξη και οι αρχές σκοπεύουν να εισαγάγουν νέες δυνατότητες στην πλατφόρμα. Ωστόσο, υπάρχει περιθώριο περαιτέρω διευκόλυνσης της χρήσης των άλλων εργαλείων του νέου κώδικα αφερεγγυότητας, όπως η πλατφόρμα δεύτερης ευκαιρίας. Η διαδικασία για τη σύσταση του οργανισμού πώλησης και μίσθωσης (SLBO) δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί πριν από τον Σεπτέμβριο του 2024. Ως εκ τούτου, το καθεστώς προσωρινής στήριξης για την προστασία των πρωταρχικών κατοικιών ευάλωτων νοικοκυριών πρόκειται να παραταθεί για άλλους 15 μήνες ή μέχρι την ίδρυση του SLBO, παρόλο που η υιοθέτηση αυτού του καθεστώτος ήταν μέχρι στιγμής πολύ περιορισμένη. Οι περισσότερες αξιώσεις που σχετίζονται με καλούμενες κρατικές εγγυήσεις έχουν διεκπεραιωθεί, αλλά οι πληρωμές παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες από τους στόχους. Ανάλογα με τις δικαστικές αποφάσεις, σημαντικό μέρος των καλούμενων κρατικών εγγυήσεων μπορεί να καθυστερήσει ή να μην καταβληθεί καθόλου, ιδιαίτερα στον τομέα των εταιρικών δανείων.
Η διαχείριση των δημόσιων περιουσιακών στοιχείων γίνεται πιο αποτελεσματική χάρη στο νέο νόμο για τη διακυβέρνηση των κρατικών επιχειρήσεων. Το πρώτο εξάμηνο του 2023, η Ελληνική Εταιρεία Περιουσίας και Συμμετοχών πέτυχε τα υψηλότερα έσοδα που έλαβε ποτέ από τα μερίσματα των εταιρειών του χαρτοφυλακίου της. Οι συναλλαγές ιδιωτικοποιήσεων προχωρούν σε γενικές γραμμές σύμφωνα με το σχέδιο.
Μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου 2023, η Ελλάδα έχει αναβαθμιστεί σε επενδυτική βαθμίδα από δύο από τους τέσσερις οργανισμούς αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας που αναγνωρίζει η ΕΚΤ στο πλαίσιο εφαρμογής της νομισματικής πολιτικής. Οι κύριοι λόγοι για τις αναβαθμίσεις ήταν η διαρκής δέσμευση για δημοσιονομική ευθύνη, η ανθεκτική οικονομία και η εφαρμογή οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Η Ελλάδα είναι μία βαθμίδα κάτω από την επενδυτική βαθμίδα στους άλλους δύο οίκους αξιολόγησης.
Η Ελλάδα διατηρεί την ικανότητα να εξυπηρετήσει το χρέος της. Παρά τις πολλές προκλήσεις, η ελληνική οικονομική, δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική κατάσταση εξακολουθεί να είναι ανθεκτική.
Σύμφωνα με την ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους, η Ελλάδα εκτιμάται ότι αντιμετωπίζει χαμηλούς κινδύνους βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, ενώ οι μεσοπρόθεσμοι κίνδυνοι φαίνεται να είναι υψηλοί λόγω του ακόμη υψηλού δείκτη χρέους προς ΑΕΠ.
Οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες του Δημοσίου για την περίοδο 2023 έως 2025 είναι χαμηλές, λόγω των προβλεπόμενων σημαντικών πρωτογενών πλεονασμάτων και της μέτριας απόσβεσης του χρέους. Η Ελλάδα ζήτησε την πρόωρη αποπληρωμή 5,3 δισ. ευρώ της διευκόλυνσης του ελληνικού δανείου το 2023.
Οι αποπληρωμές του κεφαλαίου για τα δάνεια του EFSF ξεκίνησαν φέτος, ενώ η αποπληρωμή των δανείων του ESM θα ξεκινήσει μόλις το 2034. Η Ελλάδα έχει πολύ μεγάλο ταμειακό απόθεμα και συνεχίζει πρόσβαση στην αγορά και τακτικές επιτυχημένες δημοπρασίες ομολόγων.
-320x213.png)
