Η κάθετη πτώση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών αποτυπώνεται ανάγλυφα στα νέα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον τζίρο του λιανεμπορίου το πρώτο τρίμηνο του 2022, ο οποίος παρουσιάζει σημαντική μείωση 16,7% σε σύγκριση με το τελευταίο τρίμηνο του 2021. Φαίνεται πως οι καταναλωτές ακολούθησαν, θέλοντας και μη, τη συμβουλή του Κυριάκου Μητσοτάκη να δουν τη ζωή αλλιώς, περιορίζοντας τις δαπάνες τους στα απολύτως αναγκαία για την επιβίωση, κόβοντας ακόμα και από βασικά αγαθά όπως τα τρόφιμα. Πέρα από τις αναμενόμενες εποχικές διακυμάνσεις, καθώς το τελευταίο τρίμηνο κάθε χρονιάς έχει παραδοσιακά καλύτερο τζίρο λόγω εορτών, καταγράφεται σαφέστατα μέσα στο 2022 η τάση για συρρίκνωση των αγορών εξαιτίας της ακρίβειας. Το φαινόμενο είναι πιο έντονο σε κλάδους όπως η ένδυση, η υπόδηση, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές και τα είδη σπιτιού, που παρουσιάζουν ραγδαία πτώση του τζίρου, ώς και 40%, το πρώτο τρίμηνο του 2022, σε σύγκριση πάντα με το δ’ τρίμηνο του 2021.
Συγκεκριμένα, στο σύνολο των επιχειρήσεων του τομέα λιανικού εμπορίου ο κύκλος εργασιών το πρώτο τρίμηνο 2022 ανήλθε σε 12,8 δισ. Ο τζίρος του λιανεμπορίου είναι μεν αυξημένος κατά 1,6 δισ. σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2021 (κατά την οποία ίσχυαν περιοριστικά μέτρα λόγω κορονοϊού), μειωμένος δε κατά 2,6 δισ. σε σύγκριση με το δ’ τρίμηνο του 2021. Εντυπωσιακή είναι η μείωση του τζίρου στα κρεοπωλεία (-27,6%), στους φούρνους (-20,6%), ακόμα και στα σούπερ μάρκετ (-13,4%), παρά την αύξηση του πληθωρισμού. Το εύρημα της ΕΛΣΤΑΤ έρχεται σε επίρρωση των διαμαρτυριών κλαδικών ενώσεων για μείωση της αγοραστικής κίνησης εξαιτίας της γενικευμένης ακρίβειας. Αν πλάι σε αυτό προσθέσουμε την εκτίναξη του λειτουργικού κόστους (τιμολόγια ενέργειας, πρώτες ύλες κ.λπ.), διαμορφώνεται μια ασφυκτική κατάσταση, ειδικά για τα μικρομεσαία καταστήματα. Ακόμα και τα βενζινάδικα, παρά την εξωφρενική αύξηση των τιμών των καυσίμων, έχουν αύξηση τζίρου μόλις 0,3%. Αυτό επιβεβαιώνει τις εμπειρικές παρατηρήσεις των βενζινοπωλών ότι οι οδηγοί δεν αντέχουν να πληρώσουν παραπάνω, απλά με τα ίδια χρήματα αγοράζουν πολύ λιγότερα καύσιμα.
Τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι προμηθευτές-χονδρέμποροι μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία αντανακλούν τα σχετικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το πρώτο τρίμηνο του 2022. Τον Μάρτιο του 2022 ο δείκτης όγκου στο χονδρικό εμπόριο μειώθηκε κατά -5,2%, σε σύγκριση με τον Μάρτιο του 2021, μολονότι ο δείκτης κύκλου εργασιών αυξήθηκε κατά 25,6%. Αυτό ερμηνεύεται από την πληθωριστική έκρηξη των τιμών χονδρικής σε μια σειρά βασικών αγαθών, αλλά και τις ελλείψεις-πλαφόν σε παραγγελίες, με αποτέλεσμα με πολύ περισσότερα χρήματα να αγοράζονται στη χονδρική λιγότερα εμπορεύματα.
