Σήμα κινδύνου για «ολιγάρχες» των επιδοτήσεων

Ενα άκρως ενδιαφέρον ψήφισμα σε σχέση με τη χρήση των ευρωπαϊκών πόρων ενέκρινε την προηγούμενη εβδομάδα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στη μικρή ολομέλειά του που έγινε 23 και 24 Μαρτίου στις Βρυξέλλες. Η έκθεση της Επιτροπής Ελέγχου Προϋπολογισμών του Ε.Κ., που έχει μάλιστα συνταχθεί από τον Φινλανδό ευρωβουλευτή του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Πέτρι Σαρβάμα, βασισμένη σε μελέτη για λογαριασμό του Ε.Κ., επισημαίνει την εμφάνιση ολιγαρχικών δομών στις οικονομίες χωρών-μελών που έχει πάρει πρωτοφανείς διαστάσεις τα τελευταία χρόνια, και στις οποίες καταλήγει ένα αυξανόμενο ποσοστό των ευρωπαϊκών κονδυλίων, ιδιαίτερα από τα Ταμεία Συνοχής και Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.

Η έκθεση καταγράφει τις χώρες στις οποίες το φαινόμενο παίρνει συστημικές διαστάσεις και ζητεί αυστηρότερους ελέγχους της χρήσης των κονδυλίων σε επίπεδο Ε.Ε., λαμβάνοντας υπόψη ότι την περίοδο 2021-2027, θα διατεθεί το πρωτοφανές ποσό των 1,8 τρισ. ευρώ, μαζί με το Ταμείο Ανάκαμψης.

Τι χαρακτηρίζεται, όμως, «ολιγαρχία» στο ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου; Είναι μια πολιτική ελίτ που καταχράται δημόσια κονδύλια από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό για να εξυπηρετήσει το ιδιωτικό της συμφέρον και συχνά βασίζεται σε επιχειρηματίες που ενεργούν για λογαριασμό της στο πλαίσιο μιας δομής όπου συνήθως οι πραγματικοί δικαιούχοι και ιδιοκτήτες συγκαλύπτονται, δηλαδή σε αχυρανθρώπους. Τα «ολιγαρχικά συστήματα», αναφέρει η έκθεση, σχετίζονται συχνά με καταστάσεις εκτεταμένης διαφθοράς, ασφυκτικού ελέγχου των μέσων ενημέρωσης και ενός δικαστικού συστήματος που δεν διαθέτει ανεξαρτησία έναντι των ίδιων των ολιγαρχών.

Σύμφωνα με τον Σαρβάμα, η Επιτροπή πρέπει να δώσει σαφέστερο ορισμό στη σύγκρουση συμφερόντων, ώστε να συμπεριλαμβάνει δραστηριότητες άσκησης πίεσης από ομάδες συμφερόντων και φαινόμενα μεταπήδησης προς ή από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα (περιστρεφόμενες πόρτες). Η έκθεση τονίζει ότι η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) και η Europol, παρά τις προσπάθειές του, πάσχουν από χρόνια έλλειψη προσωπικού και πόρων. Η έκθεση, τέλος, τονίζει την ανάγκη ενός ενιαίου εργαλείου εξόρυξης δεδομένων και βαθμολόγησης κινδύνου για την ανάλυση δεδομένων σχετικά με εκείνους που τελικά επωφελούνται άμεσα ή έμμεσα από τη χρηματοδότηση της Ε.Ε.

Εχουν μεγάλο ενδιαφέρον οι αναφορές σε χώρες στις οποίες ευδοκιμεί η ολιγαρχία των επιδοτήσεων. Η Ουγγαρία του Ορμπαν και η Τσεχία, πρωταγωνιστούν στις αναφορές, από τις οποίες όμως δεν λείπει η Ελλάδα. Το Ευρωκοινοβούλιο «σημειώνει με μεγάλη ανησυχία ότι, σύμφωνα με τον πίνακα αποτελεσμάτων της ενιαίας αγοράς, τα ποσοστά των δημόσιων συμβάσεων που ανατέθηκαν με μόλις έναν υποψήφιο ανήλθαν σε περίπου 50% στην Τσεχία και την Πολωνία το 2018 και το 2019, σε 40% στην Ουγγαρία και την Ελλάδα το 2019 και σε 38% στην Πορτογαλία».

Σκεφτείτε να πέσουν στα χέρια του και τα στοιχεία για τις απευθείας αναθέσεις ύψους 6,6 δισ. στην Ελλάδα την διετία 2020-2021 τι θα έχει να πει περί «ολιγαρχίας» των ευρωπαϊκών και δημοσίων πόρων το Ευρωκοινοβούλιο στην επόμενη έκθεσή του ο κ. Βαρσάμα – εκτός αν προλάβει ο OLAF ή η ευρωπαϊκή Εισαγγελία.