Βαθύτερη ύφεση φέτος και μικρότερη ανάπτυξη το 2021 προβλέπει ακόμη και στο βασικό σενάριο της έκθεσης για τη νομισματική πολιτική η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ). Σύμφωνα με τον διοικητή Γιάννη Στουρνάρα, οι κραδασμοί από την κρίση θα παραμείνουν ισχυροί τουλάχιστον μέχρι το πρώτο τρίμηνο του επόμενου έτους, υπονομεύοντας έτσι τις προοπτικές ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας.
Η έκθεση καταγράφει σοβαρό προβληματισμό για τις δημοσιονομικές επιπτώσεις κυρίως στο μέτωπο του πρωτογενούς ελλείμματος και λιγότερο στο σκέλος του δημόσιου χρέους, η βιωσιμότητα του οποίου -παρά τις αβεβαιότητες και τους κινδύνους- δεν συνιστά απειλή, τουλάχιστον μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2030.
Αντιθέτως, μεγαλύτερη ανασφάλεια προκαλούν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που καλπάζουν μαζί με το ιδιωτικό χρέος και ισοδυναμούν με νάρκη για το τραπεζικό σύστημα και την οικονομία. Γεγονός είναι πάντως ότι η ενδιάμεση έκθεση της ΤτΕ κινείται σε πιο ρεαλιστικές προβλέψεις για την ύφεση σε σχέση με την προηγούμενη, που ήταν λιγότερο γκρίζα και περισσότερο αισιόδοξη ως προς τις αντοχές της ελληνικής οικονομίας.
Ετσι, με βάση το ρευστό σκηνικό που έχει διαμορφώσει ο κορονοϊός, η έκθεση εξετάζει τρία σενάρια, ένα βασικό και δύο εναλλακτικά, το ένα πιο ήπιο και το άλλο πιο δυσμενές, για την εξέλιξη της πανδημίας και τη συνολική διάρκεια των μέτρων που ελήφθησαν για τον περιορισμό της.
Ειδικότερα:
- Στο βασικό σενάριο η ΤτΕ εκτιμά ότι η οικονομική δραστηριότητα θα υποχωρήσει σημαντικά το 2020, με τον ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ να διαμορφώνεται σε -10%. Το 2021 και το 2022 αναμένεται ανάκαμψη 4,2% και 4,8% αντιστοίχως, καθώς εκτιμάται ότι τόσο η εγχώρια όσο και η εξωτερική ζήτηση θα ενισχυθούν σημαντικά.
- Στο ήπιο σενάριο, που υποθέτει ότι τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης και αναστολής λειτουργίας πολλών κλάδων της οικονομικής δραστηριότητας θα αρθούν γρηγορότερα και η μετάβαση στην κανονικότητα θα είναι σχετικά σύντομη, το ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 9% το 2020, ενώ θα σημειώσει άνοδο κατά 4,8% το 2021 και 5% το 2022.
- Στο δυσμενές σενάριο, το οποίο υποθέτει ότι οι συνέπειες της πανδημίας θα είναι πιο έντονες και η ανάκαμψη της οικονομίας θα καταστεί δυσκολότερη, το ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 11% το 2020 και θα αυξηθεί κατά 3,2% το 2021 και 4,5% το 2022.
Τα δύο κλειδιά
Σύμφωνα με την ΤτΕ, τα κλειδιά για την ανάπτυξη είναι δύο:
■ Η μείωση των φόρων (φορολογικοί συντελεστές) και των εισφορών για να σταθούν όρθιες οι επιχειρήσεις και να στηριχθεί η αγορά εργασίας. Επιπλέον, τα μέτρα στήριξης της ευρωπαϊκής οικονομίας θα πρέπει να συνεχιστούν με συνδυασμό επεκτατικής δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής μέχρις ότου η ανάκαμψη τεθεί σε στέρεη τροχιά και ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη προσεγγίσει επίπεδα κοντά αλλά κάτω από το 2% σε σταθερή και βιώσιμη βάση.
■ Αξιοποίηση των 32 δισ. των πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης, εκ των οποίων 19,3 δισ. ευρώ αφορούν επιχορηγήσεις και 12,7 δισ. ευρώ δάνεια. Η στόχευση των διαθέσιμων πόρων θα πρέπει να είναι στην υλοποίηση αναπτυξιακών δράσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας που θα αφορούν την εξοικονόμηση ενέργειας, τη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια, τον ψηφιακό μετασχηματισμό του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, την ενίσχυση του τομέα της υγείας και της εκπαίδευσης.
