Αντί της ανεργίας, «καλπάζει» η… αεργία

Oι αναλυτές επισημαίνουν ότι η πανδημία αφενός έχει μετατοπίσει χρονικά το εποχικό μοντέλο προσλήψεων, λόγω της δραματικής συρρίκνωσης της τουριστικής περιόδου, και αφετέρου έχει προκαλέσει μείωση του συνολικού αριθμού των προσλήψεων στο πρώτο επτάμηνο του έτους.

Το αποτύπωμα της πανδημίας και της μεγάλης καραντίνας στην απασχόληση και στην ανεργία ανακεφαλαιώνει το τελευταίο δελτίο οικονομικής συγκυρίας της Alpha Bank που αναλύει τα σχετικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και του υπουργείου Εργασίας.

Οπως επισημαίνουν οι αναλυτές της Alpha, η πανδημία αφενός έχει μετατοπίσει χρονικά το εποχικό μοντέλο προσλήψεων, λόγω της δραματικής συρρίκνωσης της τουριστικής περιόδου, και αφετέρου έχει προκαλέσει μείωση του συνολικού αριθμού των προσλήψεων στο πρώτο επτάμηνο του έτους. Σύμφωνα με τα στοιχεία ροής μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα, οι προσλήψεις παρουσίαζαν ένα καθαρό εποχικό πρότυπο, καθώς στο διάστημα Απριλίου-Ιουνίου σημείωσαν τις υψηλότερες επιδόσεις πρώτου επταμήνου κάθε έτους, γεγονός που αποδίδεται πρωτίστως στις εποχικές προσλήψεις που πραγματοποιούνταν στο δεύτερο τρίμηνο, δηλαδή στην έναρξη της τουριστικής περιόδου κάθε έτους.

Η πανδημία ανέτρεψε αυτή την τάση. Οι προσλήψεις περιορίστηκαν σημαντικά στο τρίμηνο Μαρτίου-Μαΐου, ενώ σημείωσαν κάποια άνοδο τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, παράλληλα με τη σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων και την επανεκκίνηση των κλάδων που σχετίζονται με τον τουρισμό. Στο τρίμηνο Μαρτίου-Μαΐου πραγματοποιήθηκαν 250.000 προσλήψεις, έναντι 807.000 το αντίστοιχο διάστημα του 2019. Στη συνέχεια, τον Ιούνιο και τον Ιούλιο πραγματοποιήθηκαν 238.000 και 306.000 προσλήψεις, αντίστοιχα, έναντι 289.000 τον Ιούνιο και 250.000 τον Ιούλιο 2019. Ετσι, το ισοζύγιο προσλήψεων και αποχωρήσεων ήταν θετικό.

Επιβράδυνση

Ωστόσο, παρά την άνοδο των προσλήψεων το δίμηνο Ιουνίου-Ιουλίου, συνολικά το πρώτο επτάμηνο του 2020 το ισοζύγιο της ροής απασχόλησης είχε τη χαμηλότερη επίδοση από το 2014. Φυσικά, το ισοζύγιο αυτό κρατήθηκε θετικό λόγω των κυβερνητικών μέτρων που απέτρεπαν ή απαγόρευαν τις απολύσεις στη διάρκεια της πανδημίας και των περιοριστικών μέτρων, κυρίως το μέτρο της αναστολής συμβάσεων.

Ομως, αξιοσημείωτο είναι, σύμφωνα και με τους αναλυτές της Alpha Bank, ότι παρότι δεν εκτινάχθηκε η ανεργία, ήδη από τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, ο ρυθμός αύξησης της απασχόλησης επιβραδύνθηκε σημαντικά, σε 0,4% και 0,1% αντίστοιχα, έναντι 2% κατά μέσο όρο από τις αρχές του 2015, ενώ στη συνέχεια, τον Απρίλιο και τον Μάιο, ο αριθμός των απασχολούμενων μειώθηκε κατά 1,3% και 4,9%.

Ενώ λοιπόν το ποσοστό της ανεργίας συγκρατήθηκε στο 17% τον Μάιο, ο οικονομικά ενεργός πληθυσμός μειώθηκε, καθώς η πανδημία οδήγησε αρκετά άτομα που δεν εργάζονταν και αναζητούσαν εργασία να δηλώσουν ότι δεν είναι άμεσα διαθέσιμα να εργαστούν. Τον Μάιο ο οικονομικά μη ενεργός πληθυσμός σημείωσε αύξηση κατά 6,4% σε ετήσια βάση, ενώ οι άνεργοι μειώθηκαν αντίστοιχα.

Το ερώτημα είναι κατά πόσο οι παρενέργειες της πανδημίας μπορεί να δώσουν μόνιμο χαρακτήρα στη μείωση της απασχόλησης και του οικονομικά ενεργού πληθυσμού, δημιουργώντας ουσιαστικά συνθήκες αποκλεισμού από την αγορά εργασίας για ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας.

Τέλος, οι αναλυτές της Alpha Bank επισημαίνουν την αύξηση των ευέλικτων μορφών απασχόλησης, όπως η εργασία εξ αποστάσεως και η μετατροπή των συμβάσεων εργασίας από πλήρη σε μερική και εκ περιτροπής απασχόληση, αντανακλώντας μια σημαντική μείωση των ωρών εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, ως συνέπεια της κάθετης πτώσης της παραγωγικής δραστηριότητας.