Απογειώθηκε στα 11,6 δισ. ευρώ το έλλειμμα

Η αναμενόμενη τραγική εικόνα των δημόσιων ταμείων αποτυπώνεται στα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού για το επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου που έδωσε χθες στη δημοσιότητα το υπουργείο Οικονομικών.

Παρά την προσπάθεια της ηγεσίας του υπουργείου να μετριάσει τις εντυπώσεις από τη μεγάλη πτώση στα φορολογικά έσοδα τον Ιούλιο, με την επίκληση της παράτασης που δόθηκε στην υποβολή των φορολογικών δηλώσεων μέχρι τις 28 Αυγούστου, το σημαντικό στοιχείο είναι ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα εκτινάχθηκε στα 11,6 δισ. ευρώ (έναντι στόχου για έλλειμμα 2,08 δισ.), που σε ποσοστό επί του ΑΕΠ υπερβαίνει κατά πολύ το 10%, ενώ το πρωτογενές έλλειμμα έφτασε τα 8, 2 δισ. έναντι στόχου για πλεόνασμα 1,1 δισ. και έναντι πλεονάσματος 1,7 δισ. το περσινό αντίστοιχο επτάμηνο.

Τα έσοδα

Τα συνολικά καθαρά έσοδα του προϋπολογισμού έφτασαν τα 23 δισ., μειωμένα κατά 4,9 δισ. σε σχέση με τον στόχο, πράγμα που συνδέεται ευθέως με την κρίση του κορονοϊού, την καραντίνα που επιβλήθηκε την άνοιξη και τις αναστολές στην εξόφληση φορολογικών οφειλών. Χωρίς να αλλάζει ουσιαστικά την εικόνα των εσόδων, το υπουργείο Οικονομικών επισημαίνει ότι εκκρεμεί η καταχώριση στα έσοδα 185 εκατ. ευρώ που λόγω τεχνικού προβλήματος δεν εμφανίζεται στους Αναλυτικούς Λογαριασμούς Εσόδων.

Τα συνολικά -ακαθάριστα- έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 25,9 δισ., 14,7% κατώτερα του στόχου. Σε φόρους αντιστοιχούν τα 22,6, δισ., λιγότερα κατά 3,5 δισ. σε σχέση με τον στόχο. Κρας τεστ για τα δημόσια έσοδα θα αποτελέσουν τα στοιχεία του Αυγούστου, καθώς στο τέλος του αναμένεται η καταβολή δυο δόσεων φόρου (Ιουλίου και Αυγούστου) από τις οκτώ για τα εισοδήματα του 2019 και είναι ένα ερώτημα πόσοι από τα σχεδόν 9 εκατ. φορολογούμενοι θα είναι σε θέση να ανταποκριθούν με δεδομένη την κατάρρευση των εισοδημάτων που προκάλεσε η πανδημία.

Οι δαπάνες

Αντίστροφη είναι η εικόνα στις δημόσιες δαπάνες, οι οποίες επιβαρύνθηκαν από τα μέτρα στήριξης των επιχειρήσεων και εργαζομένων που επλήγησαν από την πανδημία και τα περιοριστικά μέτρα. Οι δαπάνες του προϋπολογισμού στο επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου ανήλθαν στα 34,7 δισ., αυξημένες κατά 4,5 δισ. σε σχέση με τον στόχο (30,1 δισ.).

Για την αιτιολόγηση της εκτίναξης των δαπανών το υπουργείο Οικονομικών κάνει και έναν ενδιαφέροντα απολογισμό του πραγματικού δημοσιονομικού κόστους των μέτρων στήριξης για επιχειρήσεις και εργαζόμενους. Ετσι αναφέρει ότι:

■ 1,1 δισ. ευρώ αντιστοιχεί στη δαπάνη αποζημίωσης ειδικού σκοπού μισθωτών και επιστημόνων, η οποία πληρώθηκε από το υπουργείο Εργασίας.

■ 864 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στην επιστρεπτέα προκαταβολή, που στην πρώτη και δεύτερη φάση εισέπραξαν περισσότερες από 100.000 επιχειρήσεις.

■ 525 εκατ. αντιστοιχούν στην έκτακτη επιχορήγηση προς τον ΕΦΚΑ και τον ΕΟΠΥΥ για την κάλυψη υστέρησης εσόδων από τις μειωμένες ασφαλιστικές εισφορές λόγω της πανδημίας.

■ 2,29 δισ. είναι οι αυξημένες εκροές του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για την αποζημίωση ειδικού σκοπού επιχειρήσεων και αυτοαπασχολούμενων, για την επιδότηση τόκων δανείων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, για την επιστρεπτέα προκαταβολής επιχειρήσεων και για το ταμείο εγγυοδοσίας επιχειρήσεων.

■ Και 207 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν σε αυξημένες πληρωμές για τόκους.

Αυτά τα ποσά αθροίζονται σε περίπου 5 δισ. ευρώ, είναι η μέχρι στιγμής χειροπιαστή επιβάρυνση του προϋπολογισμού και απέχουν κατά πολύ από μέτρα 24 δισ. που ισχυρίζεται ότι έχει λάβει η κυβέρνηση, υπολογίζοντας και όσα δεν έχουν μετρήσιμο δημοσιονομικό κόστος.

Η πραγματική αύξηση των δαπανών του προϋπολογισμού στο επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου είναι 4,3 δισ. σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα πέρσι.