Ισχυρό προεκλογικό «χαρτί» θα αποτελέσει για την κυβέρνηση η κίνηση πρόωρης αποπληρωμής δανείων που έλαβε η χώρα σε καιρό μνημονίων από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η οποία ήταν υποχρεωμένη να τα «εξαργυρώσει» με σκληρές μεταρρυθμίσεις. Σε μέτωπα, με δύσκολους αντιπάλους όπως το ΔΝΤ, όπου οι άλλοι απέτυχαν, ο ΣΥΡΙΖΑ τα κατάφερε…
Ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος επιστρέφει από την Ουάσινγκτον χωρίς τα «ακριβά» δάνεια του ΔΝΤ στις βαλίτσες του… Σε συνάντηση που είχε με την Κριστίν Λαγκάρντ την ενημέρωσε για την πρόθεση της Ελλάδας να εξοφλήσει πρόωρα τα 3,7 από τα 9,7 δισ. ευρώ που είναι οι συνολικές οφειλές προς το Ταμείο. Το ελληνικό αίτημα -προκάλεσε σημαντική αποκλιμάκωση στις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων και φέρνει αλλαγές στην ατζέντα δανεισμού, με το οικονομικό επιτελείο να εξετάζει την έκδοση ενός επταετούς αντί τριετούς ομολόγου- έγινε αμέσως δεκτό από την εκτελεστική διευθύντρια του ΔΝΤ που το χαρακτήρισε «δίκαιο». Την κίνηση της Αθήνας χαιρέτισε νωρίτερα και ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Τομέα του Ταμείου, Πόουλ Τόμσεν.
Η συνέχεια έπεται με την υποβολή επίσημου εγγράφου το οποίο θα αποστείλει η Ελλάδα στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για να πάρει την έγκριση από το διοικητικό συμβούλιο του Ταμείου, ενώ αντίστοιχα κείμενα θα σταλούν προς τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) και το Εurogroup για να δώσουν και αυτοί με τη σειρά τους το «πράσινο φως» για την πρόωρη αποπληρωμή.
Επόμενο -και απολύτως απαραίτητο- βήμα η έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας
Μάλιστα η έγκριση από τον ESM είναι απολύτως αναγκαία, αφ’ ενός γιατί απαιτείται συναίνεση των κρατών που μετέχουν στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό, αφ’ ετέρου διότι οι δανειακές συμφωνίες με τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης τα οποία προσέφυγαν στη βοήθειά του προβλέπουν το εξής: σε περίπτωση πρόωρης αποπληρωμής του δανείου τους από το ΔΝΤ θα πρέπει να πληρώσουν άμεσα στον Μηχανισμό την αντίστοιχη αναλογία του ανεξόφλητου δανείου τους. Εκτός και εάν ο τελευταίος αποφασίσει την άρση (waiver) της συγκεκριμένης υποχρέωσης.
Πρακτικά αυτό σημαίνει πως εάν η Ελλάδα αποπληρώσει 3,7 δισ. ευρώ από τα 9,7 δισ. ευρώ που χρωστά στο ΔΝΤ, δηλαδή περίπου το 40% των υποχρεώσεων χωρίς την έγκριση του ESM, τότε είναι υποχρεωμένη να εξοφλήσει και το 40% των δανείων που έλαβε από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό διάσωσης (ESM, EFSF). Δηλαδή 76 δισ. από τα 190,8 δισ. ευρώ, πράγμα αδύνατο.
Σύμφωνα με όσα διημείφθησαν στη συνάντηση Τσακαλώτου-Λαγκάρντ, η οποία έγινε στο περιθώριο της εαρινής συνόδου του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, η χώρα θα προχωρήσει άμεσα στην εξόφληση των δόσεων της διετίας 2019-2020 που βαρύνονται με πολύ υψηλό επιτόκιο 5,13% ώστε να μειωθεί το κόστος εξυπηρέτησης για το συγκεκριμένο κομμάτι του ελληνικού χρέους που ανέρχεται σε 3,7-3,8 δισ. ευρώ.
Εκτιμάται ότι ένα ποσό που θα φτάνει τα 150 εκατ. ευρώ, όσο δηλαδή είναι το ποσό της φετινής επιδότησης από το Δημόσιο για τα «κόκκινα» στεγαστικά δάνεια, θα εξοικονομήσει ο προϋπολογισμός από τους τόκους εφόσον η προεξόφληση γίνει με χρήματα από τις ομολογιακές εκδόσεις, τα οποία έχουν χαμηλότερο επιτόκιο από αυτό του ΔΝΤ. Επί της ουσίας, θα πρόκειται για αντικατάσταση ακριβού χρέους με φτηνότερο.
Στην περίπτωση δε που χρησιμοποιηθούν λεφτά από το «μαξιλάρι» των εσόδων ή το 1 δισ. της δόσης από τα ελληνικά ομόλογα που ενέκρινε η άτυπη υπουργική σύνοδος στο Βουκουρέστι, τότε οι ανάσες από τόκους για τον προϋπολογισμό θα είναι μεγαλύτερες εξαιτίας του πολύ χαμηλό επιτοκίου με το οποίο δανείστηκε η Ελλάδα σε καιρό μνημονίων από τον ESM (κάτω από 1%). Πρέπει να σημειωθεί ότι τα 3,7 δισ. ευρώ των δανείων προς το ΔΝΤ ενέχουν παράλληλα υψηλό συναλλαγματικό κίνδυνο, ο οποίος δεν υπάρχει δυνατότητα να αντισταθμιστεί με τη χρήση άλλων χρηματοπιστωτικών εργαλείων (hedging). Η ιδιαιτερότητα αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι το Ταμείο δεν δανείζει σε ευρώ, δολάρια ή κάποια άλλο νόμισμα, αλλά σε «ειδικά τραβηχτικά δικαιώματα» (SDR). Είναι μια μονάδα που χρησιμοποιούν αποκλειστικά το ΔΝΤ και ορισμένοι άλλοι διεθνείς οργανισμοί.
Σε κάθε περίπτωση η πρόωρη αποπληρωμή του ΔΝΤ έστω και των ακριβών δόσεων -αν και στα ελληνικά σχέδια περιλαμβάνεται και ένα πιο προχωρημένο σενάριο για προεξόφληση του 50% των δανείων, δηλαδή και του 1,9 δισ. ευρώ που είναι οι υποχρεώσεις του 2021 και έχουν επιτόκιο 2%- μπορεί να μην το βγάζει από το «παιχνίδι» της μετα-προγραμματικής εποπτείας, όμως το μήνυμα «απεξάρτησης της χώρας από τους πιστωτές της» είναι αρκετά ισχυρό και δεν θα μείνει πολιτικά αναξιοποίητο από την κυβέρνηση.
Μπορεί να ενσωματωθεί στο «καλάθι» με τις υπόλοιπες παροχές στον χώρο της οικονομίας (ευνοϊκές ρυθμίσεις σε Εφορία και Ταμεία, νέος νόμος Κατσέλη, ακύρωση των περικοπών στις συντάξεις, κοινωνικά μερίσματα από τα υψηλά πλεονάσματα κ.ά.) και θα αποτελέσουν τα βαριά χαρτιά στην ευθεία προς τις εθνικές εκλογές.
