Προχειρότητα στην προετοιμασία των έργων στους αυτοκινητόδρομους, «φουσκωμένες» προβλέψεις για τα κυκλοφοριακά μεγέθη και οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης εκτόξευσαν το αρχικό κατασκευαστικό κόστος κατά 1,2 δισ. ευρώ και το χρονοδιάγραμμα παράδοσης από 37 έως και 52 μήνες. Με αυτές τις υπερβάσεις, το μέσο κόστος κατασκευής ανά χιλιόμετρο αυξήθηκε κατά 36%.
Είναι το «καμπανάκι» προς τις ελληνικές αρχές που «χτυπά» το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, με τη χθεσινή έκθεσή του με την οποία αποτιμά τα αποτελέσματα από τις συμβάσεις ΣΔΙΤ για την περίοδο 2000-2014 για το σύνολο των χωρών της Ε.Ε.
Σε αυτό το διάστημα υλοποιήθηκαν 84 έργα μέσω συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ), με συνολικό προϋπολογισμό 29,2 δισ., από τα οποία τα 5,6 δισ. εξασφαλίστηκαν από κοινοτικά προγράμματα.
Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο έκανε δειγματοληπτικούς ελέγχους σε 12 έργα που βρίσκονται σε τέσσερις χώρες, από τα οποία τρία στην Ελλάδα.
Πρόκειται για τον αυτοκινητόδρομο δυτικής Θεσσαλίας, γνωστότερο ως Ε-65, την Ολυμπία οδό (Κορίνθου-Πατρών) και τον Μορέα (Κορίνθου-Τρίπολης-Καλαμάτας), που εξυπηρετούν την Πελοπόννησο.
Τα πορίσματα είναι καταπέλτης για τα έργα, η κατασκευή των οποίων ξεκίνησε την άνοιξη του 2008 και η παράδοσή τους καθυστέρησε κατά μέσο όρο τέσσερα χρόνια, λόγω της διακοπής των εργασιών.
Επισημαίνει ότι το 2013 η κυβέρνηση είχε δύο επιλογές: ή να καταργήσει τις συμβάσεις του 2007 και να υποχρεωθεί να δώσει σημαντικές αποζημιώσεις στους εργολάβους ή να προχωρήσει σε διαπραγματεύσεις για τη συνέχισή τους με νέα χρονοδιαγράμματα.
Επέλεξε τη δεύτερη λύση με αύξηση του κατασκευαστικού κόστους, που μαζί με τις αποζημιώσεις προς τους παραχωρησιούχους των αυτοκινητόδρομων, άγγιξε το 1,2 δισ. ευρώ.
Η έκθεση δίνει έμφαση στη δραματική μείωση της κυκλοφορίας λόγω της οικονομικής κρίσης, που έφτασε κατά μέσο όρο στο 50%, ενώ τα δυσμενέστερα σενάρια που είχαν γίνει κατά την προετοιμασία των έργων προέβλεπαν ότι η πτώση δεν θα υπερβεί το 20%.
Μείωση εσόδων
Οι αποκλίσεις αυτές έφεραν μεγάλες μειώσεις στα έσοδα από τα διόδια, μέσω των οποίων προβλέπεται να γίνει η επιστροφή της ιδιωτικής συμμετοχής. Αναφέρεται ότι η κυκλοφορία μειώθηκε κατά 49% στην Ολυμπία οδό και κατά 20% στον Μορέα, ενώ στον Ε-65 κατά 63%, για τον οποίο γίνεται εκτίμηση ότι δύσκολα θα φτάσει τα προβλεπόμενα μεγέθη.
Επισημαίνει ακόμη ότι και μετά την παράταση που δόθηκε για την ολοκλήρωση των έργων και την καταβολή 705 εκατ. ευρώ για μέτρα επιτάχυνσης, χρειάστηκε να «ψαλιδιστούν» οι δύο αυτοκινητόδρομοι, κατά 45% η Ολυμπία οδός και κατά 55% ο Ε-65.
Η έκθεση διαπιστώνει «ανεπαρκή προετοιμασία των έργων» και υπογραφή των συμβάσεων παραχώρησης πριν να επιλυθούν σημαντικά προβλήματα, ενώ εντοπίζει ελλείψεις στο θεσμικό πλαίσιο για έργα με ΣΔΙΤ.
Σημειώνει πάντως ότι το επόμενο διάστημα, τα έργα παραδόθηκαν στην κυκλοφορία και υπάρχει αύξηση των κυκλοφορούντων οχημάτων.
